Έντυπη Έκδοση

Η Αλίκη Καγιαλόγλου του λόγου

Η δισκογραφία της είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον ακριβό λόγο μεγάλων δημιουργών. Θήτευσε κοντά στον Μάνο Χατζιδάκι ηχογραφώντας μαζί του τους «Αντικατοπτρισμούς» (1993) και εξέδωσε τα τελευταία χρόνια δύο δισκογραφικές εργασίες βασισμένες στον Φερνάντο Πεσσόα και στον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη. Πρόσφατα κυκλοφόρησε ένα διπλό cd, τη ζωντανή ηχογράφηση της παράστασης που έδωσε στο Ηρώδειο, τον Οκτώβριο του 2008, μια επιτομή, θα λέγαμε, των προσωπικών της μύθων.

Πώς θα μας περιγράφατε τους «Μύθους μιας Αλίκης»;

ΑΛΙΚΗ ΚΑΓΙΑΛΟΓΛΟΥ: Είναι η αφήγηση ενός προσωπικού παραμυθιού μέσω των τραγουδιών, των ποιημάτων και των μικρών κειμένων που έγραψα, για την καταγωγή μου (Σμύρνη, Κωνσταντινούπολη, Τραπεζούντα), τα πρόσωπα του πραγματικού και του φανταστικού μου κόσμου, για τους μύθους που συνάντησα αλλά και αυτούς που καθορίσαν την ταυτότητά μου. Συμμετέχουν η κόρη μου, σοπράνο, Ελένη-Λύδια Σταμέλλου, η μητέρα μου Μαρία (τραγουδάει a capella για τη Σμύρνη), η Δανάη Παναγιωτοπούλου και σπουδαίοι Ελληνες μουσικοί.

Ποια είναι η προσωπική σας σχέση με τον λόγο;

Α.Κ.: Η σχέση μου με τα λογοτεχνικά κείμενα ξεκινάει από την παιδική μου ηλικία και οφείλεται στον τρόπο που ζούσαν οι τρεις γυναίκες που με μεγάλωσαν. Η γιαγιά μου έψελνε και διάβαζε φωναχτά τους βίους των Αγίων. Η θεία μου είχε πάθος με τον κινηματογράφο και η μητέρα μου με τη μουσική και τον χορό. Λόγω της γιαγιάς, που ήταν φιλάσθενη και κλινήρης, η μαμά μου τα βράδια έπαιρνε ένα βιβλίο και της διάβαζε. Ο Τριστάνος και η Ιζόλδη συναντούσαν τον Ρωμαίο και την Ιουλιέτα, ο Ολιβερ Τουίστ τον Δον Κιχώτη... Και εγώ, χωμένη κάτω από το τραπέζι, όπου είχα φτιάξει τον δικό μου μικρόκοσμο, έπαιζα και άκουγα... Μεγαλώνοντας, άρχισα να ανακαλύπτω κι άλλους κόσμους. Αυτός της ποίησης εξακολουθεί να είναι ο αγαπημένος μου. Τα τελευταία χρόνια με γοητεύει επίσης πολύ ο κόσμος της φιλοσοφίας και αυτός της επιστήμης.

Πώς θα οριοθετούσατε μια επιτυχημένη απαγγελία ενός έργου;

Α.Κ.: Θα έλεγα ότι είναι αυτή που έχει τον σωστό ρυθμό, που δεν μπορεί να είναι άλλος από αυτόν που έχει το ίδιο το έργο.

Πώς προέκυψε, λοιπόν, η δισκογραφική επιλογή του Πεσσόα και του Παπαδιαμάντη;

Α.Κ.: Ο Παπαδιαμάντης «ήρθε και με βρήκε» μέσω της πρότασης που μου έκανε ο Αλκης Μπαλτάς, ο οποίος μου ζήτησε να δώσω μια συναυλία, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής που γίνεται στην Πάτμο. Στο πρώτο μέρος θα τραγουδούσα τους στίχους του, που είχε εξαίρετα μελοποιήσει ο Αλκης, και κάποιος άλλος θα διάβαζε τα διηγήματά του. Αντιπρότεινα και να διαβάσω και να τραγουδήσω. Ενιωθα ότι θα ήταν πιο «ενωμένο εντός μου». Οπερ κι εγένετο. Η συναυλία είχε απίστευτη επιτυχία. Το έργο «ρίζωσε» μέσα μου. Αποφάσισα να το ηχογραφήσω (ιδίοις αναλώμασι, βεβαίως βεβαίως). Με τη βοήθεια του πολυτάλαντου και αγαπημένου φίλου Δήμου Αβδελιώδη, τις υποδείξεις του σπάνιου και φιλόξενου κυρίου Νίκου Τριανταφυλλόπουλου και πολλών βιβλίων γύρω από τη ζωή και το έργο του, νομίζω ότι κατάφερα να ανοίξω ένα παράθυρο στον κόσμο του Παπαδιαμάντη, που πιστεύω ότι με έκανε καλύτερη. Με συγκλονίζει ο τρόπος που σκύβει επάνω στις ψυχές των ανθρώπων, γεμάτος κατανόηση για τις αδυναμίες και τα πάθη τους. Ο λόγος του είναι παρηγορητικός και ιαματικός, αλλά και φωτεινά και τρυφερά ερωτικός.

Και ο Πεσσόα;

Είχε προηγηθεί η εφηβική λατρεία για τα Fados. Κάποια στιγμή μού έστειλε ο αείμνηστος Δουβίτσας το περιοδικό «Ποίηση» της Νεφέλης του. Το πρώτο που διάβασα ήταν η «Θαλασσινή Ωδή», σε μετάφραση Μαρίας Παπαδήμα: «Θέλω να φύγω», «πειρατές πάρτε με μαζί σας», «τ α ξ ί δ ι α» έλεγε και ήξερα ότι ήταν δικό μου. Ετσι μπήκα στο στούντιο αρχίζοντας ένα καινούριο ταξίδι.

Από το 2002 ιδρύσατε τη δική σας εταιρεία παραγωγής: «Συν Αθηνά και χείρα κίνει». Αισθανόσασταν αδικημένη ή αποκλεισμένη;

Α.Κ.: Ούτε το ένα ούτε το άλλο. Αισθανόμουν γεμάτη από ιδέες, πάθη και επιθυμίες. Οι των δισκογραφικών εκτιμούσαν μεν τη φωνή μου, αλλά δεν μπορούσαν να δουν πέρα από αυτό. Και εγώ πάντα ήθελα κάτι -ή και πολλά- πέρα από αυτό. Τελικά, τους είμαι ευγνώμων. Γιατί η δυσκολία τους να με «δουν» με ώθησε να κάνω αυτό για το οποίο ήμουν έτοιμη από πολύ καιρό. Το κοινό, αντιθέτως, από την αρχή αποδέχτηκε, με θέρμη θα έλεγα, την τρέλα μου.

Πώς κρίνετε όλη αυτήν την, αυθαίρετη και μη, οικειοποίηση του ονόματος του Χατζιδάκι από πολλούς καλλιτέχνες σήμερα;

Α.Κ.: Δεν την κρίνω. Πάντως δεν μπορώ και να μη μειδιάσω βλέποντας πως -όλο και πιο πολύ- πολιτικοί, δημοσιογράφοι, καλλιτέχνες και άλλοι πολλοί στις τρεις κουβέντες που θα πουν, η μια είναι για τον Μάνο, όπως τον λένε, Χατζιδάκι. Αυτό κάτι δείχνει....

Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια;

Α.Κ.: Προς το παρόν κάνω γλυκά του κουταλιού... Είναι η εποχή του περγαμόντου και του νεραντζιού. Λατρεύω το χρώμα τους και το άρωμά τους και μέσα μου σιγά σιγά ετοιμάζω την αλλαγή του παιχνιδιού....

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Μουσική
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Στην άκρη της Κόλασης
Η τέχνη του λόγου και οι αντικατοπτρισμοί της κινούμενης εικόνας
Στο αρχιπέλαγος της παλιννόστησης
Τα όνειρα της Μαργκερίτ Γιουρσενάρ
Ιούδας και Αντιγόνη
Ο κυματοθραύστης της ζωής είναι η ποίηση, είναι η προσδοκία και το δικαίωμα να μεταδίδουμε
Πρόσωπα και προσωπεία σε φθινοπωρινές στιγμές
Κοσμικό ταξίδι σε Κέρκυρα, Βόλο με ρήματα και γεύσεις του Κάφκα
Με στόχο το κλασικό
Τοξοβολίες του πυρός και όνειρα
Συνέντευξη: Αλίκη Καγιαλόγλου
Η Αλίκη Καγιαλόγλου του λόγου
Συνέντευξη: Αργύρης Χιόνης
Οσο ζω, γράφω ποιήματα-όνειρα πάνω στα χώματα
Από τις 4:00 στις 6:00
Ζήλια, το αρχαιότερο συναίσθημα
Ενας μαθητής του Στραβίνσκι