Έντυπη Έκδοση

Κοσμικό ταξίδι σε Κέρκυρα, Βόλο με ρήματα και γεύσεις του Κάφκα

***Μαρία Μανδαλά

ΡΗΜΑΤΑ. Η κλίση των ρημάτων της νεοελληνικής γλώσσας

εκδόσεις Τεγόπουλος λεξικά, σ. 332, 20 ευρώ

Η λανθασμένη προστακτική «επέστρεφε» αντί «επίστρεφε» ήταν ένας από τους λόγους που κατηγορήθηκε ο Καβάφης ότι δεν ξέρει καλά ελληνικά. Γι' άλλους λόγους κατηγορήθηκε και ο Κάλβος για μη επαρκή γνώση της ελληνικής γλώσσας.

Είδα σε άρθρο εφημερίδας γραμμένο από σημαντικό ποιητή την προστακτική «ιδέτε» (σε παραπομπή) και αναρωτήθηκα αν είναι σωστό ή λάθος. Κατέφυγα σε γνωστά λεξικά που συνήθως χρησιμοποιώ, αλλά δεν έβγαλα άκρη, γιατί δεν είχαν -φυσικά- όλες τις κλίσεις των ρημάτων.

Ετσι χρησιμοποίησα για πρώτη φορά το Λεξικό της Μαρίας Μανδαλά στη σειρά ΤΕΓΟΠΟΥΛΟΣ/Λεξικά, και θαύμασα τη μεθοδικότητα, την απλότητα και τη φιλικότητα στη χρήση αυτού του σημαντικού και απαραίτητου για κάθε λάτρη της ελληνικής μας λαλιάς βοηθήματος. Ο μικρός του όγκος το καθιστά ιδιαίτερα εύχρηστο, αφού μεταφέρεται εύκολα σε χαρτοφύλακες και τσάντες.

Το συνιστώ ανεπιφύλακτα σε κάθε κειμενογράφο που δεν νομίζει ότι «τα ξέρει όλα», που αγαπά να αμφιβάλλει, και θέλει πάντα να ζητά μια έγκυρη γνώμη.

Παραδείγματος χάριν, τι είναι σωστό να γράψουμε στο πρώτο πρόσωπο του αορίστου χρόνου του ρήματος «παραθέτω»; Πώς κλίνουμε το περίφημο ρήμα «άγω», το «παράγω», το «κατάγω» και το «κατάγομαι»; Πόσες φορές συγχέουμε τον αόριστο με τον παρατατικό; Πώς γράφουμε τις μετοχές και τα απαρέμφατα; Πώς είναι ο στιγμιαίος, ο εξακολουθητικός και ο συντελεσμένος μέλλοντας π.χ. του ρήματος «γδέρνω» (βλ. σελ. 70α); Πώς είναι το «επιτυγχάνεται» στον Ενεστώτα, στον Παρατατικό και στον Αόριστο; Πώς είναι το απαρέμφατό του και η μετοχή Αορίστου ή Παρακειμένου; Η απάντηση, στη σελ. 259 του άρτια δομημένου αυτού λεξικού.

Υποδειγματικός ταξιδιωτικός οδηγός

***Στη σειρά «Από πόλη σε πόλη», με αριθμό 1,

Βόλος. Ταξιδιωτικός οδηγός

υπεύθυνη σειράς: Ιουλία Πεντάζου

εκδόσεις Αρμονία, σ. 204, 17 ευρώ

Για ταξιδιώτες, περιηγητές, τουρίστες, επισκέπτες της μυθικής πόλης του Παγασητικού κόλπου, καθώς και για αναγνώστες που ταξιδεύουν νοερά από την ασφάλεια και με την άνεση της ...πολυθρόνας τους, ένας υποδειγματικός -πραγματικά- οδηγός, με υπέροχες ασπρόμαυρες, έγχρωμες κι επιχρωματισμένες φωτογραφίες, και με επαρκή ιστορικά στοιχεία για την πόλη του Βόλου.

Στην πόλη αυτή έζησε ο Ντε Κίρικο, όταν ο πατέρας του, Εβαρίστο, εργαζόταν ως μηχανικός στην εταιρεία που κατασκεύασε τον θεσσαλικό σιδηρόδρομο το 1881, στην πόλη αυτή ήρθε σε επαφή με την αρχαία ελληνική μυθολογία και πήρε τα πρώτα του μαθήματα σχεδίου από τον Μαυρουδή, έναν Ελληνα από την Τεργέστη. Στην ίδια αυτή πόλη εγκαινιάστηκε το 1990 το «Κέντρο Τέχνης Τζιόρτζιο ντε Κίρικο», ένας διώροφος εκθεσιακός χώρος του Δήμου Βόλου, όπου πραγματοποιούνται περιοδικές εκθέσεις και στεγάζεται η προσωπική συλλογή του βολιώτη καπνέμπορου Αλέξανδρου Δάμτσα, την οποία δώρισε στον δήμο το 1997.

Η δομή του οδηγού τον καθιστά εύχρηστο και χρήσιμο, ακόμα και για τους ίδιους τους κατοίκους της πόλης. Χωρίζεται σε εφτά ενότητες: Εισαγωγή, Ο Βόλος σήμερα, Οσα γνωρίζουμε - πόσα δεν γνωρίζουμε, Οδοιπορικό στον χρόνο, Οδοιπορικό στον χώρο, Μικρά μυστικά και Χρήσιμες πληροφορίες.

Το Οδοιπορικό στον χρόνο ξεκινάει από την αρχαία Ιωλκό και τον μύθο της Αργοναυτικής εκστρατείας, από τις αρχαίες Παγασές της 3ης χιλιετίας π.Χ. (τέλη νεολιθικής εποχής), στη Δημητριάδα των αρχών του 3ου αιώνα π.Χ., στο οθωμανικό Κάστρο του Γόλου (1423 μ.Χ.), φτάνει στην επανάσταση του 1821 στο Πήλιο, στη νέα πόλη του Βόλου (1850), και στην ενσωμάτωση του Βόλου στο ελληνικό κράτος (1881). Δίδονται, με συνοπτικό τρόπο, σημαντικά ιστορικά στοιχεία για τη βιομηχανική ανάπτυξη του Βόλου (1880-1910), για τη σιδηροδρομική γραμμή Βόλου-Λάρισας (1884), για την Ιερατική Σχολή της ισραηλιτικής κοινότητας Βόλου (1894), για το Δημοτικό Θέατρο Βόλου (1897), για την καθημερινή πρωινή εφημερίδα «Η Θεσσαλία» (1898), για τη μουσική ζωή της πόλης (1901-1939), για τα εγκαίνια του Αχιλλοπούλειου Δημοτικού Νοσοκομείου Βόλου (1903), για την Ελληνογαλλική Σχολή Βόλου (1904), για την Ιδρυση του Εργατικού Κέντρου Βόλου (1908), για το Ανώτερο Παρθεναγωγείο Βόλου (1908), για τη «Σκάλα του Μιλάνου» (1919)- για τη μικρή ταβέρνα στο κέντρο της πόλης, στην οδό Ερμού, όπου ακούστηκε πρώτη φορά ο ήχος του μπουζουκιού, πριν από την έλευση των προσφύγων στον Βόλο. Μαθαίνουμε για τον «Συνοικισμό» η Νέα Ιωνία (1923), για τον Μεσοπόλεμο στον Βόλο (1925), για το Εργοστάσιο τσιμέντων «Ολυμπος» (1924), για τα έργα επέκτασης του λιμανιού (1926), για τους καταστροφικούς ισχυρούς σεισμούς της περιόδου 1955-1957, που ισοπέδωσαν ολοκληρωτικά την πόλη του Βόλου. Δίδονται επίσης χρήσιμες πληροφορίες για τη βιομηχανία στη σύγχρονη εποχή (1969-1980), για την ίδρυση του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (1984), και την επανάχρηση βιομηχανικών κτηρίων (1985). Είναι σαφές ότι δεν πρόκειται για άλλον έναν τουριστικό οδηγό, αλλά ένα χρήσιμο εργαλείο, ένα «βιβλίο τσέπης», με όλα όσα θα θελήσει να μάθει ο επισκέπτης και ο περιηγητής της πόλης που βρίσκεται δίπλα από το «βουνό των Κενταύρων».

Στα επόμενα κεφάλαια περιέχονται προτάσεις για περιπάτους και περιπλανήσεις σε κεντρικά ή απόμερα σημεία της πόλης, σε τόπους μνήμης και χώρους διασκέδασης. Ο περίπατος του Βόλου ξεκινάει από την πλατεία Ρήγα Φεραίου, περνάει από το Δημαρχείο, το Δημοτικό Θέατρο, την παραλία, το κτήριο της Τράπεζας της Ελλάδος, το Αχίλλειο και καταλήγει στο Κτήριο Παπαστράτου, όπου στεγάζονται σήμερα οι σχολές του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και άλλες πανεπιστημιακές υπηρεσίες. Στη γωνιακή απόληξη της παραλίας του Βόλου, απέναντι από το κτήριο Παπαστράτου, βρίσκεται το Μνημείο των Πεσόντων, αφιερωμένο στη μνήμη των αγωνιστών της Εθνικής Ανεξαρτησίας. Το γλυπτό είναι έργο των Θ. Παπαγιάννη και Κ. Δικεφάλου.

Μια άλλη πιθανή διαδρομή ξεκινάει με το τρενάκι στα «Κύματα» και περνάει από την «Εξωραϊστική», ένα μπαρόκ οικοδόμημα του 1894, που κτίστηκε από έναν εύπορο επιχειρηματία ως οικία, αλλά χρησιμοποιήθηκε ως διοικητήριο στη διάρκεια της οθωμανικής εποχής (1897-1898), ενώ αργότερα μετατράπηκε σε «Λέσχη Κοινωνία Βόλου», τόπος συνάντησης της μεγαλοαστικής τάξης της περιοχής. Πιο πέρα είναι το πάρκο του Αγίου Κωνσταντίνου, το Αχιλλοπούλειο Νοσοκομείο, η Αγία Τριάδα, το Αθανασάκειο Αρχαιολογικό Μουσείο, το Πάρκο Αναύρου και η μεγάλη αμμουδιά με τα αβαθή νερά της παραλίας Αναύρου, το απώτατο άκρο του παραλιακού μετώπου της πόλης. Εδώ λειτούργησε το 1904, με πρωτοβουλία της Εταιρείας Σιδηροδρόμων Θεσσαλίας, η πρώτη οργανωμένη πλαζ του Βόλου, με ξύλινες καμπίνες, ξεχωριστές για άντρες και γυναίκες.

Βεβαίως, στον οδηγό περιλαμβάνεται και η απαραίτητη βόλτα για ψώνια, ενώ περιγράφεται με ειδυλλιακά χρώματα ο νοσταλγικός περίπατος στη συνοικία των Παληών, που είναι, όπως δείχνει το όνομά της, η πιο παλιά γωνιά του Βόλου. Η γειτονιά αυτή ξεκινά από το λιμάνι και ανηφορίζει έναν λόφο που κάποτε προστατευόταν από τείχη. Εδώ είναι ορατά τα ίχνη από τις διαφορετικές περιόδους κατοίκησης της πόλης, που εκτείνονται από την προϊστορική μέχρι τη νεότερη εποχή. Μικρομάγαζα και εμπορικά, εστιατόρια, τσιπουράδικα και νυχτερινά μουσικά κέντρα, ερείπια αρχαιοτήτων, αλλά και κατοικιών, ωραίοι δρόμοι με φροντισμένες μονοκατοικίες και με την ατμόσφαιρα της παλιάς γειτονιάς, κινηματογράφοι και μουσειακοί χώροι τέρπουν την ψυχή του περιπατητή.

Ετσι θα έπρεπε να είναι όλοι οι ταξιδιωτικοί οδηγοί. Τις σύγχρονες φωτογραφίες υπογράφει ο Λέων Μουρτζούκος, τη φιλολογική επιμέλεια είχε η Ελίνα Χατζηθεοδώρου, την καλλιτεχνική επιμέλεια, η Βάσω Αβραμοπούλου, την επιμέλεια χαρτών, ο Μιχάλης Βολάρης, τη συγκέντρωση «χρήσιμων πληροφοριών», ο Νίκος Τσάμπρας. Pre-press: το ατελιέ Σταύρου Μαλαγαρδή. Σχεδιασμός: Μαριάννα Πόγκα.

Περιμένω να απολαύσω (από το γραφείο μου) την περιήγηση και σε άλλες ελληνικές πόλεις, μέσα από έναν αψεγάδιαστο, λεπτομερή, αλλά και ευσύνοπτο ταξιδιωτικό οδηγό των εκδόσεων «Αρμονία».

Η Κέρκυρα μέσα από έναν εύχρηστο οδηγό

***Δημήτρης Κονιδάρης

Κέρκυρα. Ταξιδιωτικός οδηγός

σειρά «Από πόλη σε πόλη», με αύξοντα αριθμό 2

εκδόσεις Αρμονία, σ. 320, 22 ευρώ

Ο δεύτερος στη σειρά ταξιδιωτικός οδηγός των εκδόσεων «Αρμονία» μάς βοηθάει να περιηγηθούμε στην Κέρκυρα με τα πόδια, με αυτοκίνητο ή ...από την πολυθρόνα μας. Ο συγγραφέας αυτού του κατατοπιστικού και επαρκώς τεκμηριωμένου βιβλίου είναι Κερκυραίος, συνιδρυτής, συνεκδότης και συνδιευθυντής του σημαντικού και μακρόβιου λογοτεχνικού περιοδικού «Πόρφυρας».

Η ονομασία Κορφού (Corfu) προέρχεται από το μεσαιωνικό όνομα Κορυφώ ή Κορυφή ενός οικισμού της Ακρόπολης, που ήταν δημιούργημα των Βυζαντινών και αποτέλεσε σημαντικό οχυρό. Εκεί έχτισαν οι Βενετοί τον 16ο αιώνα το Παλαιό Φρούριο (σελ. 39).

Στη σελ. 23 και στη στήλη «Πόσα δεν γνωρίζουμε» διαβάζουμε για τις «πρωτιές» της Κέρκυρας: «Στην Κέρκυρα πρωτοεμφανίστηκε ο θεσμός της οριζόντιας ιδιοκτησίας, πολύ πριν περιληφθεί στη σύγχρονη ελληνική νομοθεσία. Στην Κέρκυρα ανέβηκε η πρώτη όπερα (1733), δημιουργήθηκε το πρώτο ανεξάρτητο ελληνικό κράτος (Επτάνησος Πολιτεία, 1799), ιδρύθηκε η πρώτη Σχολή Καλών Τεχνών (1815) και το πρώτο πανεπιστήμιο (Ιόνιος Ακαδημία, 1824). Ακόμα, ιδρύθηκε το πρώτο ελληνικό ψυχιατρικό νοσοκομείο (1838), η παλαιότερη τράπεζα στον χώρο της σημερινής Ελλάδας (Ιονική Τράπεζα, 1839), ο αρχαιότερος ιατρικός σταθμός της χώρας (Ιατρείο Κέρκυρας, 1897), ενώ επίσης λειτούργησε και η πρώτη σχολή αστυφυλάκων (Αστυνομία Πόλεων, 1919)». Ειδικά για το λυρικό θέατρο, «παροιμιώδης έχει μείνει η έκφραση "applaudit a Corfou" (χειροκροτήθηκε στην Κέρκυρα), με την οποία οι ιταλικοί θίασοι διαφήμιζαν τα έργα τους, που πρώτα φρόντιζαν να παρουσιάσουν στην Κέρκυρα. Η επιτυχία της παράστασης εκεί αποτελούσε το εισιτήριο για να συνεχίσουν την περιοδεία τους και σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις» (σελ. 27). Η πρώτη ελληνική όπερα ανέβηκε το 1867 στο θέατρο Σαν Τζιάκομο και ήταν «Ο υποψήφιος βουλευτής» του Σπυρίδωνος Ξύνδα (1814-1896), σε καθαρά ελληνικό λιμπρέτο του Ιωάννη Ρινόπουλου. «Ηταν ένα έργο κοινωνικής κριτικής, το οποίο εκτυλισσόταν στο εξωαστικό περιβάλλον της Κέρκυρας του 1857 και περιείχε πολλά στοιχεία από την επτανησιακή παράδοση» (σελ. 55).

Το «Οδοιπορικό στον χρόνο» ξεκινάει από την «Οδύσσεια» και το μυθικό νησί των Φαιάκων, περνάει από την αρχαία Χερσούπολη (734 π.Χ.), την αποτυχημένη (λόγω θυελλωδών ανέμων) συμμετοχή των Κερκυραίων στη ναυμαχία της Σαλαμίνας (480 π.Χ.), την κατάληψη της Επιδάμνου από την Κέρκυρα (434 π.Χ.), τη συμμετοχή της Κέρκυρας, μαζί με άλλες ελληνικές πόλεις, στη μάχη της Χαιρώνειας (338 π.Χ.), την κατάληψη του νησιού από τους Ιλλυριούς (281 π.Χ.), τη ρωμαϊκή κυριαρχία (229 π.Χ. - 337 μ.Χ.), τους διαφορετικούς κυρίαρχους που εναλλάσσονται στην εξουσία της Κέρκυρας (από το 337 μ.Χ. έως το 1386 μ.Χ.), την Κέρκυρα σε βενετική κυριαρχία (1386-1797), τους πολέμους μεταξύ Οθωμανών-Βενετών (1463-1669), τους Εβραίους πρόσφυγες στην Κέρκυρα (1492-1494), την επιδημία πανώλους (1629-1630), την ίδρυση της Ακαδημίας των Εξασφαλισμένων (1656), την πολιορκία του νησιού από τους Οθωμανούς και το θαύμα του Αγίου Σπυρίδωνος (1716), τη μετατροπή της Λότζιας, που χτίστηκε το 1690, από τόπο συνάντησης σε θέατρο «Σαν Τζιάκομο» (το 1720), τη γαλλική κυριαρχία της Κέρκυρας (1797-1799), τη δημιουργία του πρώτου ανεξάρτητου ελληνικού κράτους με το όνομα «Επτάνησος Πολιτεία» (1799-1807), την επάνοδο της γαλλικής κυριαρχίας (1807), την κατάληψη της Κέρκυρας από τον αγγλικό στόλο (1814), την ίδρυση της Σχολής Καλών Τεχνών (1815), τη σύσταση του Ηνωμένου Κράτους των Ιονίων Νήσων (1815), την ίδρυση του πρώτου ελληνικού πανεπιστημίου, της Ιονίου Ακαδημίας (1824-1864), το πρώτο τροχήλατο ατμόπλοιο, που άρχισε δρομολόγια στα νησιά του Ιονίου το 1826, την ίδρυση της Αναγνωστικής Εταιρείας Κερκύρας (1836), την ίδρυση του Ασύλου Φρενοβλαβών (1838), της Ιονικής Τράπεζας (1839), της «Παλαιάς» Φιλαρμονικής Εταιρείας Κερκύρας (1840), την κυκλοφορία της εφημερίδας «Πατρίς» (1849), την ενσωμάτωση της Επτανήσου στην Ελλάδα (21 Μαΐου 1864), την έναρξη της κερκυραϊκής βιομηχανίας (1870), το αντισημιτικό πογκρόμ (1891), την ίδρυση της Ιατροχειρουργικής Εταιρείας Κερκύρας (1897), την ολοκλήρωση της ανέγερσης του Δημοτικού Θεάτρου Κερκύρας (το 1902), το συνέδριο δημοτικιστών και τους αγώνες κρίκετ (1905), την ίδρυση του Σοσιαλιστικού Ομίλου Κέρκυρας (1910) και του Αλληλοβοηθητικού Εργατικού Συνδέσμου Κέρκυρας (1911), το πρώτο Πανιόνιο Συνέδριο, που πραγματοποιήθηκε στο κτήριο Καποδίστρια (το 1914), την έκδοση του διμηνιαίου περιοδικού «Κερκυραϊκή Ανθολογία» (1915), τη στρατοπέδευση 150.000 Σέρβων στρατιωτών στην Κέρκυρα (1916-1918), την ίδρυση της Αστυνομίας Πόλεων (1919), του πρώτου επίσημου κερκυραϊκού ποδοσφαιρικού συλλόγου με την επωνυμία Πανεργατική (το 1920), τη βραχεία ιταλική κατοχή του 1923, τον βομβαρδισμό του Παλαιού Φρουρίου (το 1924), την έναρξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου το 1940 και την εξέγερση μαθητών των Γυμνασίων εναντίον των Ιταλών (1941), τον μεγάλο βομβαρδισμό (1943), το πογκρόμ που εξαπέλυσαν οι Γερμανοί εναντίον των Εβραίων της Κέρκυρας (1944), την κυκλοφορία του λογοτεχνικού περιοδικού «Πρόσπερος» (1949), τα αντιβρετανικά συλλαλητήρια (1954), την εκλογή (1956) της Μαρίας Δεσύλλα, που ήταν η πρώτη γυναίκα δήμαρχος στην Ελλάδα, τη σύνδεση Κέρκυρας-Ηγουμενίτσας με φεριμπότ (1957), την ίδρυση του Κέντρου Μετάφρασης και Διερμηνείας (1979), την αποβιομηχάνιση (1980), την ίδρυση της Συμφωνικής Ορχήστρας Δήμου Κερκυραίων και της Δημοτικής Χορωδίας (1981), τους πρώτους Μουσικούς Αγώνες ελληνικού τραγουδιού, που διοργάνωσε στην Κέρκυρα ο Μάνος Χατζιδάκις την περίοδο 1981-1982, την έναρξη λειτουργίας του Ιόνιου Πανεπιστημίου (1985), το μεγάλο μεταναστευτικό κύμα Αλβανών στην Κέρκυρα (1991), την πραγματοποίηση της Συνόδου Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ενωσης (1994) και, τέλος, την ένταξη της Παλαιάς Πόλης της Κέρκυρας στον κατάλογο των μνημείων παγκόσμιας φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO, ύστερα από θετική εισήγηση του Διεθνούς Μη Κυβερνητικού Οργανισμού ICOMOS (Διεθνές Συμβούλιο Μνημείων και Τοποθεσιών).

Το «Οδοιπορικό στον χώρο» περιλαμβάνει προτάσεις για περιπάτους στην πόλη, περιπλανήσεις σε εμπορικά κέντρα, ξεχασμένες γειτονιές ή κεντρικούς δρόμους και πλατείες του πανέμορφου αυτού νησιού. Θα σταματήσουμε στον δημοτικό ανθώνα, «ο οποίος εδώ και λίγο καιρό φέρει το όνομα των σύγχρονων Βρετανών συγγραφέων Λώρενς και Τζέραλντ Ντάρελ (Lawrence και Gerald Durrell, 1912-1990 και 1925-1995)». Θα κάνουμε μια στάση, επίσης, στο Λιστόν, στο διασημότερο κερκυραϊκό κτιριακό συγκρότημα, που μαρτυρεί το πέρασμα των Γάλλων, και χτίστηκε σε μίμηση της οδού Ριβολί (Rue de Rivoli) των Παρισίων. Θα σταθούμε ακόμα στον Καθολικό Καθεδρικό Ιερό Ναό Σαν Τζιάκομο. Και δεν θα λησμονήσουμε, βεβαίως, να κάνουμε μια εκδρομή στο Αχίλλειο, στο ανάκτορο της «θλιμμένης αυτοκράτειρας Σίσσυ», που έγινε, μετά τη δολοφονία της, παλάτι του αυτοκράτορα (Κάιζερ) της Γερμανίας Γουλιέλμου Β', για να λειτουργήσει (από το 1962 έως το 1988) ως Καζίνο Κερκύρας. Τώρα είναι μουσείο.

Στην Κέρκυρα υπάρχει επίσης Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο από το 1997.

Δημοφιλές, δροσιστικό, κερκυραϊκό αναψυκτικό είναι η τσιτσιμπίρα (ginger beer), που δεν είναι αλκοολούχο ποτό, έχει πιπεράτη γεύση, με βάση την πιπερόριζα, πλούσια πηγή βιταμίνης C. Χαρακτηριστικό προϊόν της Κέρκυρας είναι το μικρό πορτοκάλι κουμ-κουάτ (citrus japonica), το οποίο έφερε στο νησί ο βρετανός γεωπόνος και ταξιδευτής Σίδνεϊ Μέρλιν (Sidney Merlin, 1875-1952), ο οποίος έφερε και τη γνωστή αμερικανική ποικιλία ομφαλοφόρων πορτοκαλιών, τα σαρκώδη και χυμώδη μέρλιν.

Την υποδειγματική σειρά ταξιδιωτικών οδηγών «Από πόλη σε πόλη» των εκδόσεων Αρμονία διευθύνει ο Παναγιώτης Καραχρίστος. Υπεύθυνη σειράς, η Ιουλία Πεντάζου.

***Μαρκ Κρικ

Η σούπα του Κάφκα. Η παγκόσμια λογοτεχνία σε 17+1 συνταγές

μετάφραση-επίμετρο: Αθηνά Δημητριάδου

εκδόσεις Μεταίχμιο, σ. 144, 15 ευρώ

Ενας ιδιοφυής φωτογράφος, που ζει στο Λονδίνο, ο Μαρκ Κρικ, εμπνέεται από 17 διάσημους συγγραφείς και μαγειρεύει για τους αναγνώστες του το ενδιαφέρον πρώτο βιβλίο του. Από το κουνέλι στιφάδο του ομηρικού Αχιλλέα, μέχρι το τιραμισού του Προυστ και τη σούπα του Κάφκα είναι σίγουρα «μακρύς ο δρόμος», γεμάτος περιπέτειες, γεμάτος γεύσεις, για να παραφράσουμε τον μεγάλο Αλεξανδρινό. Εκτός από τα κείμενα, ο νεοπαγής συγγραφέας υπογράφει και την εικονογράφηση του καλαίσθητου αυτού τομιδίου. Στο επίμετρο, γλυκό του κουταλιού βύσσινο, εμπνευσμένο από την ποίηση του Κ. Π. Καβάφη, διά χειρός Αθηνάς Δημητριάδου. Καλή όρεξη!

***Κρις Ιμπι

Το ζωντανό σύμπαν. Η αναζήτηση της ζωής στο Διάστημα

εκδόσεις Ψυχογιός, σ. 568, 22 ευρώ

Αφού διατρέξει επί τροχάδην την ιστορία των έμβιων όντων στον πλανήτη Γη, ο καθηγητής Αστρονομίας και λόγιος Κρις Ιμπι ξεναγεί τον αναγνώστη στα βαθιά νερά της Αστροβιολογίας, ενός επιστημονικού κλάδου που βρίσκεται σε νηπιακή ακόμα ηλικία και μελετάει το ενδεχόμενο ύπαρξης νοήμονος ζωής στο αχανές Διάστημα. Αφού εκθέσει διάφορες θεωρίες και παραθέσει -σχολιάζοντάς τες διακριτικά, αλλά ποτέ επικριτικά- διάφορες απίθανες ή αμυδρώς πιθανές δοξασίες για την ύπαρξη προηγμένων εξωγήινων πολιτισμών, ή ακόμα και υπέρ-πολιτισμών που έχουν δημιουργήσει τη ζωή στον πλανήτη μας ως προσομοίωση (simulation), παίζοντας στο βίντεο ηλεκτρονικά παιχνίδια εικονικής πραγματικότητας, καταλήγει στο «εν οίδα ότι ουδέν οίδα» του Σωκράτη. Θεωρεί ότι η αγωνιώδης αναζήτηση των αδελφών, των εξαδέλφων και των άλλων μακρινών μας συγγενών στο μακρινό Σύμπαν μπορεί να διευκολυνθεί με την επιστήμη, τη θρησκεία και την «πνευματικότητα», εννοώντας όλες τις μη θεϊστικές «μεταφυσικές» θεωρίες και απόψεις που δεν υπακούουν σε κάποιο στεγανό δόγμα. Κι αφού μάς τρομάξει με το φουτουριστικό όραμα αυτο-αναπαραγόμενων εξελιγμένων ρομπότ που βασίζονται στη νανοτεχνολογία, συμπεραίνει: «Οι άνθρωποι είναι νέοι. Ικανοί για ατομικές πράξεις μεγάλης ομορφιάς και καλοσύνης. Είμαστε συνάμα συλλογικά επιθετικοί και κοντόφθαλμοι. Η ευφυΐα δεν θα εξασφαλίσει από μόνη της την επιβίωσή μας, αν η τεχνολογία ξεπεράσει τη σοφία. Τρομαγμένοι από τη θνησιμότητά μας, ρίχνουμε μηνύματα στον τεράστιο ωκεανό του Διαστήματος και αναρωτιόμαστε αν είμαστε μόνοι μας. Το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να δημιουργούμε νόημα με κάθε αναπνοή, κάθε πρωτότυπη σκέψη, κάθε πράξη συμπόνιας ή αγάπης. Υπάρχει ευδαιμονία στην επιστήμη μας και στην τέχνη μας - πρέπει να εκτιμήσουμε και τις δύο» (σ. 497).

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Στην άκρη της Κόλασης
Η τέχνη του λόγου και οι αντικατοπτρισμοί της κινούμενης εικόνας
Στο αρχιπέλαγος της παλιννόστησης
Τα όνειρα της Μαργκερίτ Γιουρσενάρ
Ιούδας και Αντιγόνη
Ο κυματοθραύστης της ζωής είναι η ποίηση, είναι η προσδοκία και το δικαίωμα να μεταδίδουμε
Πρόσωπα και προσωπεία σε φθινοπωρινές στιγμές
Με στόχο το κλασικό
Τοξοβολίες του πυρός και όνειρα
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Στην άκρη της Κόλασης
Η τέχνη του λόγου και οι αντικατοπτρισμοί της κινούμενης εικόνας
Στο αρχιπέλαγος της παλιννόστησης
Τα όνειρα της Μαργκερίτ Γιουρσενάρ
Ιούδας και Αντιγόνη
Ο κυματοθραύστης της ζωής είναι η ποίηση, είναι η προσδοκία και το δικαίωμα να μεταδίδουμε
Πρόσωπα και προσωπεία σε φθινοπωρινές στιγμές
Κοσμικό ταξίδι σε Κέρκυρα, Βόλο με ρήματα και γεύσεις του Κάφκα
Με στόχο το κλασικό
Τοξοβολίες του πυρός και όνειρα
Συνέντευξη: Αλίκη Καγιαλόγλου
Η Αλίκη Καγιαλόγλου του λόγου
Συνέντευξη: Αργύρης Χιόνης
Οσο ζω, γράφω ποιήματα-όνειρα πάνω στα χώματα
Από τις 4:00 στις 6:00
Ζήλια, το αρχαιότερο συναίσθημα
Ενας μαθητής του Στραβίνσκι