Έντυπη Έκδοση

Ζωντανεύοντας μια ολόκληρη εποχή του Ελληνισμού

Πεζογραφικό ταλέντο μιας μοναδικής ζωής

Αλεξάνδρα Παπαδημητρίου

Αλεξάνδρεια-Αθήνα

εκδόσεις Καστανιώτη, σ. 725, ευρώ 23,43

Σύζυγος του Στέλιου Παπαδημητρίου (του έμπιστου ανθρώπου τού Ωνάση) και μητέρα τριών εξαιρετικών γιων, η Αλεξάνδρα Παπαδημητρίου, μας αφηγείται σε πρώτο πρόσωπο την ιστορία της οικογένειάς της, την ιστορία της ωραίας ζωής που πέρασε δίπλα σε έναν ικανό άνθρωπο, που λάτρευε την Ελλάδα και κάθε τι ελληνικό και αφιέρωσε το τελευταίο μέρος της ζωής του στο Κοινωφελές Ιδρυμα «Αλέξανδρος Ωνάσης». Παντρεύτηκαν το 1953 στην Αλεξάνδρεια. Είχαν γνωριστεί σε ηλικία 23 ετών. Το 1966 επαναπατρίζονται κι εγκαθίστανται στην Αθήνα, όπου σπουδάζουν τα τρία παιδιά τους. Ο μικρότερος, ο Δημήτρης, ακολουθεί επιτυχημένη καριέρα μουσικού, είναι από τους συνεργάτες του Μάνου Χατζιδάκι και ανέλαβε κάποια στιγμή, με ιδιαίτερη ευαισθησία και αποτελεσματικότητα, τη διεύθυνση του αγαπημένου του «παιδιού», του Τρίτου Προγράμματος της Ελληνικής Ραδιοφωνίας και Τηλεόρασης και τώρα τη γενική διεύθυνση.

Στο αφηγηματικό επίπεδο, ο λόγος της διακρίνεται από υψηλή δραματικότητα. Η διαλογικότητα υπερτερεί των περιγραφών. Η εικονοποίηση είναι επιλεκτική, με ιδιαίτερη έμφαση στα λουλούδια, στα φυτά, στα ζώα, στη μαγειρική-ζαχαροπλαστική και δευτερευόντως στην τοπιογραφία. Η συγγραφέας θυμάται την ίδρυση και εξέλιξη της οικογένειάς της και καταθέτει τη δική της μαρτυρία για τη ζωή που κατέκτησε. Κομψότητα και στυλ, στήριξη του συζύγου, διαπαιδαγώγηση των τριών διακεκριμένων τέκνων της, υπεράσπιση του κοινού καλού πάση θυσία, ανοχή των ιδαιτεροτήτων των άλλων, διακριτικότητα και βαθιά κατανόηση της ανθρώπινης φύσης σε όλες τις εκδηλώσεις της: αυτά είναι τα χαρακτηριστικά της αφηγήτριας, όπως προβάλλουν ανάγλυφα από σελίδα σε σελίδα αυτού του γλαφυρού βιβλίου, που ζωντανεύει μπροστά στα μάτια μας μιαν ολόκληρη εποχή του Ελληνισμού.

Μιλάει για τα χειρόγραφα του Καβάφη που φρόντισε να εξασφαλίσει ο Στέλιος (σ. 171), για την πρώτη επίσκεψή τους στην Ακρόπολη («τάμα» το λέει - σσ. 188 κ.ε.) και - φυσικά - για τον Ωνάση και την πολύπαθη οικογένειά του. Ανθρώπινες λεπτομέρειες των προσώπων (κάτω από το «βερνίκι» των επίσημων πορτρέτων τους), διακριτικότητα στο έπακρο, ευλαβική προσέγγιση των μύθων, με ιδιαίτερο σεβασμό στη μνήμη των δεδικαιωμένων υψηλών νεκρών. Η Αλεξάνδρα Παπαδημητρίου μιλάει με ιδιαίτερη ζεστασιά για τον πρόωρα χαμένο Αλέξανδρο, αλλά και την αδικοχαμένη Χριστίνα, που αναζητούσε διαρκώς την αγάπη και αενάως αποτύγχανε. Σαν να επρόκειτο για δικά της παιδιά, αφού ο άντρας της τα θεωρούσε αδέλφια του, σταματάει την αφήγησή της εκεί όπου αρχίζει το απαράβατο κατώφλι του ιδιωτικού και δεν αποκαλύπτει κάτι παραπάνω από αυτά που έχουν περάσει στα μέσα μαζικής ενημέρωσης όλου του κόσμου. Απολύτως εχέμυθη και πιστή στον συζυγικό της ρόλο, αναδεικνύεται μέσα από το αφήγημά της αυτό ως πρότυπο μητέρας, συζύγου και γιαγιάς που ο καθένας θα ήθελε να έχει. Αν είναι αλήθεια ότι «πίσω από κάθε ισχυρό άνδρα κρύβεται μια ικανότατη γυναίκα», τότε η Αλεξάνδρα Παπαδημητρίου ήταν ο αφανής - μέχρι τώρα - μαχητής στον ακάματο αγώνα για να διατηρήσει τη συνοχή της οικογένειάς της, παρά τις έξωθεν αντιξοότητες και τα σκαμπανεβάσματα της ελληνικής Ιστορίας.

Ο Στέλιος Παπαδημητρίου, εκτός από Ελληνας μέχρι το μεδούλι, αναδεικνύεται στο βιβλίο αυτό ακριβοδίκαιος και προστάτης των αδυνάτων, αφού υπερασπίζει με διπλωματικό τρόπο έναν φτωχό ψαρά του Νείλου εις βάρος των μεγάλων πλοιοκτητών που ευθύνονταν για την καταστροφή της ψαρόβαρκάς του.

Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στο «στερνοπούλι» της οικογένειας, στον χαρισματικό και αμφίχειρα Δημήτρη, που από μικρός εξέπληττε τους πάντες, όχι μόνο με τα ταλέντα του, αλλά και με τις απρόβλεπτες επινοήσεις του, όπως τότε - παιδάκι στη μαγική Αλεξάνδρεια - που είχε πιει το ένα τέταρτο ενός μεγάλου μπουκαλιού κολόνιας Σανέλ, και αρωμάτιζε την ...τουαλέτα της βίλας τους επί εβδομάδες.

Χαριτωμένες ανθρώπινες πινελιές όλων των προσώπων που πρωταγωνιστούν σε αυτή την ενδιαφέρουσα αφήγηση, διανθίζουν τα ιστορικά γεγονότα με το άρωμα εκείνο αληθοφάνειας που είναι απαραίτητο για την ταύτιση του αναγνώστη με τους «χάρτινους» ήρωες. Οπως, παραδείγματος χάριν, σε μια επίσκεψη του νεαρού Αλέξανδρου στο σπίτι τους, που μάσαγε τα πατατάκια κι έτρωγε και τα ψίχουλα που έπεφταν κάτω. Λεπτομέρειες που μόνον ένας οξύς αφηγηματικός νους μπορεί να συγκρατήσει, να διατηρήσει αναλλοίωτες στη μνήμη του και να αξιοποιήσει μυθιστορηματικά ύστερα από πολλές δεκαετίες.

Η Αλεξάνδρα Παπαδημητρίου, εκτός από μόρφωση και ήθος, έχει και πεζογραφικό ταλέντο, αφού καταφέρνει να μαγέψει με τη γραφίδα της τον καλοπροαίρετο αναγνώστη. Από τις εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορεί άλλο ένα αφήγημά της, με τίτλο Τζέντα (2008).*

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Ερωτικά και άλλα δίπολα
Το επαναστατικό μήνυμα Εκείνου που αγνοούμε
Στη σκοτεινότητα ενός ποιητικού εργαστηρίου
Στο θρίλερ της καθημερινότητας
«Για την κατανόηση του παρόντος είναι απαραίτητη η μελέτη του παρελθόντος»
Στο απρόβλεπτο της καθημερινής τραγικότητας
Φόνοι στην υπηρεσία της σύγχρονης τεχνολογίας
Οταν στο παρελθόν ισχύει το παρόν
47 πεζοποιήματα μέσα σε ένα υπερρεαλιστικό σύμπαν
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Ερωτικά και άλλα δίπολα
Το επαναστατικό μήνυμα Εκείνου που αγνοούμε
Στη σκοτεινότητα ενός ποιητικού εργαστηρίου
Στο θρίλερ της καθημερινότητας
«Για την κατανόηση του παρόντος είναι απαραίτητη η μελέτη του παρελθόντος»
Πεζογραφικό ταλέντο μιας μοναδικής ζωής
Στο απρόβλεπτο της καθημερινής τραγικότητας
Φόνοι στην υπηρεσία της σύγχρονης τεχνολογίας
Οταν στο παρελθόν ισχύει το παρόν
47 πεζοποιήματα μέσα σε ένα υπερρεαλιστικό σύμπαν
Αφανής αναγνώστης
Ωραία δουλειά, ωραία βιβλία
Η τρίτη ανάγνωση
Η Δίκη
Από τις 4:00 στις 6:00
Ξενύχτι γράφοντας τραγούδια
Μια βασίλισσα χωρίς αμφισβήτηση
Άλλες ειδήσεις
Απόσπασμα καλοκαιριού
Ρεμπέτικο
Οι χώροι
Η διαθήκη μου
Οι εκθέσεις φωτογραφίας κυριαρχούν στα μουσεία και τις γκαλερί του Βερολίνου
Ποίηση σε μικρόψυχους καιρούς