Έντυπη Έκδοση

Η Δίκη

Οι ειδήμονες, κατά καιρούς, αποφαίνονται -αυτή είναι και η δουλειά τους άλλωστε- ποια είναι τα κορυφαία μυθιστορήματα, ας πούμε του 20ού αιώνα, του πιο κοντινού, και το έργο του Φ. Κάφκα είναι σταθερά ανάμεσα στα δυο-τρία πρώτα.

Το πρόβλημα σ' αυτές τις εκτιμήσεις είναι πως, κατά κύριο λόγο, λαμβάνουν υπ' όψιν τους το στυλ γραφής. Πόσο πρωτότυπο ήταν, πόσο «ανατρεπτικό» και, κυρίως, πόσο επηρεάζει την πορεία της λογοτεχνίας. Το ίδιο γίνεται με τη ζωγραφική, τη μουσική, τον κινηματογράφο. Αργά ή γρήγορα, όμως, τα κριτήρια αυτά περνάνε σε δεύτερη μοίρα. Η αξία τους καθίσταται περισσότερο ιστορική και δεν μπορεί κανείς να ξέρει κατά πόσο εξακολουθούν να μετράνε. Λόγου χάριν στη μουσική, ύστερα από χίλιες δυο ανατροπές και «επαναστατικότητες», ο Μότσαρτ παραμένει ο νο 1 σε ζήτηση, και ενδεχομένως σε αξία, συνθέτης όλων των εποχών. Αυτό σημαίνει πολλά και τίποτα. Σε τελευταία ανάλυση, ο καθένας κάνει τις προσωπικές επιλογές του.

Σε ό,τι αφορά τη Δίκη, θα 'λεγε κανείς ότι, πέρα απ' όλες τις εκτιμήσεις, είναι το έργο το οποίο, δυστυχώς, έχει σφραγίσει τη μοίρα μας. Μπήκε απρόσκλητη στο σπίτι μας, όπως η αστυνομία, που ένα πρωί, ξαφνικά, συνέλαβε τον ήρωά της. Δεν τη θέλαμε τη Δίκη. Εχουμε τόσα άλλα ωραία κείμενα που μας ανυψώνουν και μας παρηγορούν. Γιατί να υποστούμε αυτήν τη δοκιμασία; Τη δεχόμαστε όμως, γιατί ξέρουμε πως αυτό το περίφημο «ξαφνικό πρωινό» μπορεί να προκύψει για όλους. Ξυπνάς μια μέρα και τα πράγματα, για κάποιο λόγο, είναι τελείως διαφορετικά από την προηγουμένη (όπως συνέβη και σ' έναν άλλο ήρωα του Κάφκα, που το βράδυ κοιμήθηκε άνθρωπος και το πρωί ξύπνησε κατσαρίδα). Κάτι ανάλογο δεν έγινε πρόσφατα; (Τόσο πρόσφατα όσο μέσα στη χρονιά που τελείωσε.) Ξαφνικά δεν βρεθήκαμε όλοι κατηγορούμενοι;

Τώρα ζούμε τη δική μας καφκικού τύπου δίκη και ψαχνόμαστε να δούμε σε τι έχουμε φταίξει, όπως ο ήρωας του Κάφκα. Στην περίπτωσή του, η κατηγορία παραμένει ασαφής μέχρι την καταδίκη του. Κρίθηκε ένοχος, χωρίς ποτέ να μάθει ποιο ήταν ακριβώς το έγκλημά του. Εδώ μερικοί μιλούν για συμβολική περίπτωση, που εκφράζει ένα είδος «συλλογικής ενοχής». Μπροστά σ' αυτήν, το όποιο έγκλημα έρχεται δεύτερο.

Ο μέγας πανικόβλητος συγγραφέας ήξερε πολύ καλά για ποιο λόγο έγραψε αυτό το έργο. Δεν μπορεί κανείς ποτέ να κοιμάται ήσυχος. Στη δική μας όμως «συλλογική δίκη» υπάρχουν συγκεκριμένα εγκλήματα που όλοι τα γνωρίζουμε. Και οι ένοχοι είναι πασίγνωστοι, με και χωρίς εξεταστικές επιτροπές, που έτσι κι αλλιώς δεν κάνουν τίποτα.

Υπάρχουν όμως και «δευτερεύοντες ένοχοι», κι εκεί χάνεται η μπάλα. Ο μόνος τρόπος να ξεκαθαρίσει αυτή η περίπλοκη κατάσταση είναι, ανεξαρτήτως του φόρτου εργασίας που έχουν τα δικαστήρια, να στηθούν 11.000.000 δίκες. Μία για τον καθένα μας. Και μέσα από μια αμερόληπτη, βέβαια, διαδικασία να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Ερωτικά και άλλα δίπολα
Το επαναστατικό μήνυμα Εκείνου που αγνοούμε
Στη σκοτεινότητα ενός ποιητικού εργαστηρίου
Στο θρίλερ της καθημερινότητας
«Για την κατανόηση του παρόντος είναι απαραίτητη η μελέτη του παρελθόντος»
Πεζογραφικό ταλέντο μιας μοναδικής ζωής
Στο απρόβλεπτο της καθημερινής τραγικότητας
Φόνοι στην υπηρεσία της σύγχρονης τεχνολογίας
Οταν στο παρελθόν ισχύει το παρόν
47 πεζοποιήματα μέσα σε ένα υπερρεαλιστικό σύμπαν
Αφανής αναγνώστης
Ωραία δουλειά, ωραία βιβλία
Η τρίτη ανάγνωση
Η Δίκη
Από τις 4:00 στις 6:00
Ξενύχτι γράφοντας τραγούδια
Μια βασίλισσα χωρίς αμφισβήτηση
Άλλες ειδήσεις
Απόσπασμα καλοκαιριού
Ρεμπέτικο
Οι χώροι
Η διαθήκη μου
Οι εκθέσεις φωτογραφίας κυριαρχούν στα μουσεία και τις γκαλερί του Βερολίνου
Ποίηση σε μικρόψυχους καιρούς