«Μήπως ο πρόεδρος Ομπάμα πέτυχε να κερδίσει το Νόμπελ Ειρήνης τόσο γρήγορα επειδή απλά δεν είναι ο Τζορτζ Μπους;», αναρωτήθηκαν στην πλειονότητά τους αξιόπιστοι αναλυτές και έμπειροι διπλωμάτες στις ΗΠΑ για να συνηγορήσουν, επικριτές και μη, στην άποψη ότι το βραβείο είναι περισσότερο για τον Μπαράκ Ομπάμα μια «επιβράβευση γι' αυτά που εμπνέει ως προσωπικότητα, παρά για τα μέχρι σήμερα πολιτικά και διπλωματικά του κατορθώματα».
«Οι Αμερικανοί πολίτες αναρωτιούνται "Τι ακριβώς έχει επιτύχει ο πρόεδρος Ομπάμα;"», έγραφε, μεταξύ άλλων, η ανακοίνωση της Ρεπουμπλικανικής Εθνικής Επιτροπής, για να καταλήξει: «Ενα πράγμα είναι βέβαιο, ο πρόεδρος Ομπάμα δεν έλαβε κανένα βραβείο από τους Αμερικανούς για τη δημιουργία θέσεων εργασίας ή για τη δημοσιονομική του αξιοπιστία». Η απάντηση των Δημοκρατικών ήταν εξίσου σκληρή: «Οι Ρεπουμπλικανοί έχουν συνταχθεί με τους τρομοκράτες -τους Ταλιμπάν και τη Χαμάς- κριτικάροντας τον πρόεδρο Ομπάμα για μια τιμή που ποτέ δεν αναζήτησε και πανηγυρίζουν γιατί η Αμερική έχασε τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Οι Ρεπουμπλικανοί του 2009 δεν έχουν ούτε όρια ούτε ντροπή και απέδειξαν ότι βάζουν την πολιτική πάνω από τον πατριωτισμό. Δεν είναι έκπληξη ότι μόνο το 20% των πολιτών θέλουν να δηλώνουν σήμερα Ρεπουμπλικανοί».
Ωστόσο, για τους επικριτές του Ομπάμα, αλλά και για μερίδα των μετριοπαθών υποστηρικτών του, η απονομή του Νόμπελ Ειρήνης άγγιξε ένα ευαίσθητο νεύρο: επιβεβαίωσε τις απόψεις τους ότι ο Αμερικανός πρόεδρος διαθέτει «περισσότερο συμβολισμό παρά ουσία» και ότι έχει επιτύχει πολύ λιγότερα σε διεθνές επίπεδο, εκτός από το γεγονός ότι είναι το έμβλημα της αμερικανικής απόρριψης για την οκταετία Μπους. «Αυτή η βράβευση αποκαλύπτει την ψευδαίσθηση που λέγεται Μπαράκ Ομπάμα», είπε στο καθημερινό πρόγραμμά του ο διάσημος συντηρητικός ραδιοφωνικός παραγωγός, Ρας Λίμπο. «Η ελίτ του κόσμου καλεί τον ΑΝΘΡΩΠΟ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ να μην επιτεθεί στο Αφγανιστάν, να μη λάβει μέτρα εναντίον του Ιράν και βασικά να συνεχίσει τις προσπάθειές του να ευνουχίζει τις ΗΠΑ. Νομίζω ότι και ο Θεός, επίσης, έχει κι αυτός αίσθηση του χιούμορ...».
Ωρες μετά την ανακοίνωση της απόφασης της Νορβηγικής Επιτροπής Νόμπελ, κάποιοι αναλυτές και φίλα προσκείμενοι στους Δημοκρατικούς σημείωναν στα blogs «την έλλειψη αντικειμενικότητας» και την «παράλογη απόφαση» να αποδοθεί Νόμπελ Ειρήνης στον Μπαράκ Ομπάμα, θεωρώντας ότι το βραβείο μπορεί να αποδειχθεί «ένα βαρύ φορτίο παρά ένα κέρδος για τον Λευκό Οίκο». Συμπέρασμα; «Ο πρόεδρος πρέπει να απορρίψει την τιμή...», έγραψε ο αρθρογράφος Μαρκ Χάλμπεριν, ενώ η Νάνσι Γκιμπς έγραψε ότι «το τελευταίο πράγμα που χρειαζόταν αυτή τη στιγμή ο πρόεδρος Ομπάμα ήταν ένα βραβείο που μοιράζει υποσχέσεις». *
6 διεθνείς προσωπικότητες κρίνουν, επικρίνουν και κατακρίνουν...
Του ΝΙΚΟΥ ΚΑΤΖΗΛΑΚΗ
Εξι διεθνείς προσωπικότητες που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με την υπόθεση της ειρήνης, μέσω των προσωπικών τους ιστοριών, θέσεων ή θώκων, παραθέτουν αποκλειστικά στην «Ε» τη γνώμη τους για τη βράβευση Ομπάμα από την επιτροπή Νόμπελ. Οι αντιδράσεις τους ποικίλλουν, συγκλίνουν όμως στη φράση του Παλαιστίνιου πολιτικού Ναμπίλ Σάαθ «Είναι η πρώτη φορά που το βραβείο δίνεται για μια υπόσχεση. Ελπίζω ότι η υπόσχεση θα εκπληρωθεί»
ΝΤΑΝΙΕΛ ΕΛΣΜΠΕΡΓΚ
Πωλητής ελπίδας
Τέως αξιωματούχος του Πενταγώνου ο οποίος, αφήνοντας να διαρρεύσουν απόρρητα στρατιωτικά έγγραφα τη δεκαετία του '70, συνέδεσε το όνομά του με τον τερματισμό του πολέμου στο Βιετνάμ.
«Αν και υποστήριξα τον Ομπάμα έναντι του Μπους, η βράβευση είναι ένα είδος ανεκδότου. Θα μπορούσε να είναι ένα βραβείο για την ικανότητα στην πώληση ελπίδας. Είναι μια πιθανότητα. Μια άλλη είναι ότι ελπίζουν να τον σπρώξουν προς την κατεύθυνση της ειρήνης, ώστε να αξίζει ένα βραβείο. Θα μπορούσε να άξιζε αυτό το βραβείο εάν το ήθελε, αλλά δεν έγινε έτσι. Σε αυτή την περίπτωση η επιτροπή είναι ακραία μεγαλεπήβολη στον τρόπο που πιστεύει ότι θα λειτουργήσει το βραβείο και στον τρόπο που βλέπουν τον εαυτό τους. Μεγεθύνουν ελπίδες που πιθανότατα θα ρημάξουν. Ηταν μια ανεύθυνη χρήση της ευκαιρίας να βραβεύσουν αυθεντικές ειρηνευτικές προσπάθειες. Είναι κατανοητό ότι σε 9 μήνες δεν θα μπορούσε να επιβεβαιώσει τις προσδοκίες, αλλά είχε περισσότερες από μία ευκαιρίες να δράσει προς την κατεύθυνση που ευαγγελιζόταν, όπως το διπλωματικό άνοιγμα σε συγκεκριμένες χώρες προς επίλυση διενέξεων. Ή να δημιουργήσει μια κυβέρνηση με περισσότερη διαφάνεια και λογοδοσία, και λιγότερο προσβλητική του Συντάγματός μας. Στην πραγματικότητα όμως έλαβε πολλές αποφάσεις προς την αντίθετη κατεύθυνση, κινήθηκε πολύ γρήγορα για να διαψεύσει τις μικρές προσδοκίες που είχα από αυτόν, με ταχύτητα που δεν περίμενα. Στον τομέα της "εθνικής ασφαλείας" η προεδρία του ώς τώρα μπορεί να χαρακτηριστεί ως η τρίτη θητεία του Μπους. Ελπίζω ότι θα αρχίσει να διορθώνει το κακό ξεκίνημα της προεδρίας του. Αλλα φοβάμαι ότι θα κινηθεί όπως ο Λίντον Τζόνσον, μη δίνοντας μεν στο στρατό οτιδήποτε ζητήσει, αλλά δίνοντάς του αρκετά ώστε να μην τον κατακρίνει ανοικτά. Και αυτό θα είναι αρκετό για να βυθίσει το εσωτερικό του πρόγραμμα και να διαιωνίσει έναν καταστρεπτικό πόλεμο στο Αφγανιστάν που μπορεί να συνεχιστεί για δεκαετίες»
ΝΟΑΜ ΤΣΟΜΣΚΙ
Επίτευγμα απραξίας
Γλωσσολόγος και εκ των κορυφαίων διανοητών των τελευταίων δεκαετιών.
«Προς υπεράσπιση της επιτροπής Νόμπελ μπορούμε να πούμε ότι το επίτευγμα της απραξίας τοποθετεί τον Ομπάμα σε ένα σημαντικά υψηλότερο ηθικό επίπεδο από κάποιους προηγούμενους αποδέκτες του βραβείου, τα ονόματα των οποίων δεν θα αναφέρω για λόγους ευγενείας».
ΧΑΝΣ ΦΟΝ ΣΠΟΝΕΚ
Χρωστάει αποδείξεις
Για 32 χρόνια αναπληρωτής γ.γ. του ΟΗΕ, τ. διευθυντής του ανθρωπιστικού προγράμματος του οργανισμού για το Ιράκ
«Η άμεση αντίδρασή μου ήταν θετική. Αλλά φυσικά αυτό που κυνηγά τον πρόεδρο Ομπάμα είναι οι τεράστιες προσδοκίες που έχουν καλλιεργηθεί παγκοσμίως σε θέματα που ξεκινούν από την κοινωνική ιατρική περίθαλψη που θέλει να θεσπίσει στις ΗΠΑ, η στασιμότητα του οποίου είναι αδιανόητη για εμάς τους Ευρωπαίους, μέχρι τα θέματα του Ιράν και την αντίδρασή του στις αξιώσεις του στρατηγού Μακ Κρίσταλ για αύξηση των στρατευμάτων στο Αφγανιστάν. Κατ' έναν τρόπο αντιμετωπίζει μια αντίθεση. Από τη μια βραβεύεται με Νόμπελ Ειρήνης, από την άλλη αναμένεται να δεχτεί ένα βραβείο πολέμου μέσω της αύξησης του αριθμού των στρατιωτών σε έναν πόλεμο που δεν μπορεί να κερδηθεί. Εχω ανάμεικτα συναισθήματα, ανήκω σε αυτούς που λένε ότι οι προθέσεις του Ομπάμα είναι καλές, αλλά μας χρωστάει τεκμήρια για το ότι μπορεί να μεταφράσει την καλή ρητορεία σε πράξεις για την ειρήνη. Εάν το τεκμηριώσει, θα πω σε 6 μήνες ότι είμαι χαρούμενος που βραβεύτηκε. Εάν δεν κινηθεί πέραν της ρητορικής, και συνεχίσει το παιχνίδι εξουσίας, θα έχω απογοητευτεί. Μπορεί να αποδείξει ότι αξίζει αυτή τη βράβευση, π.χ. κλείνοντας το Γκουαντάναμο, και παρακάμπτοντας την επιρροή και την αντίδραση της αμερικανοϊσραηλινής επιτροπής δημοσίων σχέσεων (IPAC), επιβάλλοντας το πάγωμα των ισραηλινών εποικισμών σε παλαιστινιακό έδαφος. Σε αυτά τα θέματα μπορεί πράγματι να αφήσει το στίγμα του και είναι καθαρές ενδείξεις για το εάν αξίζει το βραβείο ή όχι».
ΔΡ ΡΑΤΖΕΝΤΡΑ ΠΑΣΑΟΥΡΙ
Είναι ξεχωριστός
Βραβευμένος με το Νόμπελ Ειρήνης το 2007 (μοιρασμένο με τον Αλ Γκορ) ως διευθυντής της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή, του ΟΗΕ.
«Πιστεύω ότι είναι μια επιλογή-έκπληξη, όπως είπε και ο ίδιος ο πρόεδρος Ομπάμα. Αλλά δεν έχει λογικό νόημα διότι, όπως και η αιτιολόγηση της επιτροπής αναφέρει, βραβεύεται για τη νέα ατμόσφαιρα που έχει φέρει στη διπλωματία παγκοσμίως και τις ειρηνευτικές προσπάθειες. Είναι επίσης αλήθεια όμως ότι το βραβείο αντιπροσωπεύει, ένα "κάλεσμα για δράση", διότι βρίσκεται στην προεδρία για λιγότερο από ένα χρόνο, και δεν μπορείς να περιμένεις μεγάλα επιτεύγματα σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα. Οπότε το βραβείο αντιπροσωπεύει μια επικρότηση των μεγάλων πολιτικών αλλαγών, για τις οποίες έχει μιλήσει ο Ομπάμα και πιθανόν την ελπίδα ότι αυτές οι πολιτικές θα οδηγήσουν σε μια μεγάλης κλίμακας παγκόσμια ειρήνη. Εχει κληρονομήσει τους δύο πολέμους σε Ιράκ και Αφγανιστάν και ως πρόεδρος των ΗΠΑ δεν μπορεί να αποποιηθεί των ευθυνών του έναντι των αμερικανικών στρατευμάτων που εμπλέκονται σε αυτούς. Οπότε πρέπει να είμαστε δίκαιοι και αντικειμενικοί. Ακόμη και ένας ειρηνικός πρόεδρος πρέπει να λάβει αποφάσεις για την προστασία της κοινωνίας, της οποίας προεδρεύει. Δεν μπορώ να σκεφτώ άλλη υποψηφιότητα, η οποία να ξεχώριζε με τον τρόπο που ξεχωρίζει ο πρόεδρος Ομπάμα».
ΤΑΡΙΚ ΑΛΙ
Τερατώδης απόφαση
Πολιτικός ακτιβιστής, ιστορικός, εκδότης της διεθνούς επιθεώρησης «New Left review»
«Το Ιράκ παραμένει υπό κατοχή, ο Λευκός Οίκος συνεχίζει να υποστηρίζει χωρίς να κριτικάρει το ισραηλινό καθεστώς, ο πόλεμος στο Αφγανιστάν -πόλεμος του Ομπάμα πλέον- έχει κλιμακωθεί περαιτέρω και η επιτροπή απονομής των Νόμπελ Ειρήνης έχει βραβεύσει ακόμη έναν Αμερικανό πολιτικό που διεξάγει πόλεμο. Φαίνεται ότι είναι συνήθεια. Τέντι Ρούσβελτ, Χένρι Κίσινγκερ, Τζίμι Κάρτερ (τουλάχιστον περίμεναν έως ότου εξήλθε της προεδρίας) και τώρα Ομπάμα. Η απόφαση είναι τερατώδης, αλλά δεν προκαλεί έκπληξη. Προσωπικά θα προτιμούσα τον Νόαμ Τσόμσκι, 80 χρόνων φέτος, για το βραβείο. Αυτό πραγματικά θα αποτελούσε έκπληξη».
ΝΑΜΠΙΛ ΣΑΑΘ
Για μια υπόσχεση...
Πρώην πρωθυπουργός της Παλαιστινιακής Αρχής, κορυφαίος διπλωμάτης στις διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ
«Βραβεύτηκε για το τι είπε, το οποίο διαφέρει από τη ρητορική του Μπους, περί γυμνής δύναμης κτλ. Οπότε το Νόμπελ τού δόθηκε για τις υποσχέσεις, όχι για την πραγματικότητα. Ακόμη ελπίζουμε ότι οι υποσχέσεις θα υλοποιηθούν, ότι ο πόλεμος στο Αφγανιστάν θα σταματήσει, ότι θα αποσύρει τα στρατεύματα από το Ιράκ. Οτι θα ακολουθήσει μια πολιτική που θα δίνει στους Παλαιστίνιους τα δικαιώματά τους. Διπλωματικά, δημιούργησε μια νέα ατμόσφαιρα, αλλά αυτό δεν θα διαρκέσει αν δεν κινηθεί προς επίλυση των προβλημάτων που δημιούργησε ο Μπους. Παραμένω αισιόδοξος ότι το βραβείο θα του δώσει με κάποιον τρόπο την αίσθηση των προκλήσεων που πρέπει να αντιμετωπιστούν σε πολλά επίπεδα, όπως η επανεξέταση των πολιτικών της CIA, της λειτουργίας του Γκουαντάναμο και της υποστήριξης του Ισραήλ και της κατοχής της Παλαιστίνης. Δήλωσε ότι θα τεθεί ένα τέλος στους εποικισμούς, αλλά τώρα ενδίδει στην ισραηλινή πίεση, η οποία οδήγησε σε αποτυχία κάθε αμερικανικής προσπάθειας που προηγήθηκε. Δεν είμαι η επιτροπή Νόμπελ, δεν έχω κατά νου κάποιον άλλο υποψήφιο που θα ήταν πιο κατάλληλος, και επίσης έχω εμπιστοσύνη στον πρόεδρο της επιτροπής κ. Γιούτλαντ. Είναι η πρώτη φορά που το βραβείο δίνεται για μια υπόσχεση. Ελπίζω ότι η υπόσχεση θα εκπληρωθεί».
«Αυτή η βράβευση αποκαλύπτει την ψευδαίσθηση που λέγεται Μπαράκ Ομπάμα», ήταν το σχόλιο του γνωστού ραδιοφωνικού παραγωγού, Ρας Λίμπο (φωτ. Reuter)
Τα αναπάντεχα νέα για τη βράβευση του Ομπάμα με το Νόμπελ Ειρήνης την περασμένη Παρασκευή πυροδότησαν μια θυελλώδη συζήτηση το τελευταίο 48ωρο για το αν άξιζε ή όχι να του αποδοθεί μια τέτοια τιμή, τόσο νωρίς. Επίσης, χωρίς υπερβολή, εξαγρίωσε τους υπερσυντηρητικούς Ρεπουμπλικανούς, που αφού πρώτα τον «στόλισαν» επί μία εβδομάδα για την αποτυχία του να φέρει τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2016 στο Σικάγο, εμφανίστηκαν πικρόχολοι και χαμένοι μέσα στο παραλήρημά τους για την απονομή τής πιο αναγνωρισμένης παγκόσμιας τιμής.
