Έντυπη Έκδοση

Οπως η Ανατολή Μπότσαρη, δεν φοβάμαι τις καινούριες ιδέες - φοβάμαι τις παλιές

Τα βιβλία αυτοσυστήνονται; Ο συγγραφέας είναι ο επαρκέστερος πληρεξούσιος ανάμεσα στο έργο του και στον αναγνώστη; Οι λέξεις και τα πράγματα του συγγραφέα πώς συναντούν τις λέξεις και τα πράγματα του ήρωα ή του αφηγητή;

Η στήλη «Τυπωθήτω» προκαλεί και απαντά σε τέτοιας υφής ερωτήματα. Τίτλοι όλου του φάσματος, πριν φτάσουν στις προθήκες των βιβλιοπωλείων, εξομολογούνται λεπτομέρειες της γραφής τους - βιβλία πριν αρχίσουμε να τα φυλλομετράμε. Πεζογράφοι, ποιητές, δοκιμιογράφοι, μεταφραστές, ανθολόγοι, σε πρώτο πρόσωπο, πριν διασταυρωθούν με τον συστηματικό ή τον απλό αναγνώστη.

**Σώτη Τριανταφύλλου, Για την αγάπη της γεωμετρίας, μυθιστόρημα, εκδόσεις Πατάκη

Αρχισα να γράφω το μυθιστόρημα Για την αγάπη της γεωμετρίας πριν από το Ο χρόνος πάλι, ένα είδος αυτοβιογραφίας που εντάχτηκε στη σειρά «Η κουζίνα του συγγραφέα». Εκείνη την εποχή, το 2008, μου φάνηκε φυσικό να αναστείλω τη συγγραφή του μυθιστορήματος για να ασχοληθώ μ' ένα προσωπικό χρονικό· οι άνθρωποι στα 50 τους συνηθίζουν να κοιτάζουν πίσω με οργή («Look back in anger», όπως εγώ) ή με νοσταλγία (όχι όπως εγώ...). Εξάλλου, αυτά τα δύο συγγραφικά σχέδια είχαν κοινά σημεία ως προς τον τρόπο της αφήγησης και ως προς την αφηγηματική τους ύλη. Στην αρχή τού Για την αγάπη της γεωμετρίας σημειώνω: «Η αφηγήτρια είμαι, κατά κάποιον τρόπο, εγώ. Την ιστορία την άκουσα, κομμάτι κομμάτι, από διάφορα πρόσωπα και, όπως συμβαίνει συνήθως, κάθε φορά ήταν αλλιώτικη. Ετσι, μπορείτε να υποθέσετε ότι δεν ξέρω τι λέω...» - πράγμα που μπορεί να σημαίνει: Να ένα χρονικό που μοιάζει με αυτοβιογραφία, αλλά δεν είναι· συγκεντρώνει μια σειρά γνώριμα χαρακτηριστικά του συγγραφέα -την αγάπη για τα μαθηματικά, για το ροκ εντ ρολ, για την ταχύτητα, για τα βιβλία και για τη μάθηση· καθώς και την επιμονή στον ορθολογισμό και στην ατομική ελευθερία-, χωρίς ωστόσο να συναρμολογείται ένα αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα. Κάθε άλλο... ευτυχώς για μένα... Το Για την αγάπη της γεωμετρίας είναι η περιγραφή μιας υπόθεσης: να τι συμφορές θα μπορούσαν να συμβούν, να πού θα μπορούσαν να έχουν οδηγηθεί τα πράγματα «αν»... ή «αν δεν»... Το αποτέλεσμα είναι ένα μυθιστόρημα για το πώς το ηθικό συντρίβεται, το πώς ο αέρας λιγοστεύει, για το πώς χτυπάς το κεφάλι σου στη γυάλινη οροφή...

Κεντρικός χαρακτήρας: η Ανατολή Μπότσαρη, που μεγαλώνει όπως μπορεί σε μια μεσοαστική οικογένεια στο κέντρο της Αθήνας - μια συνηθισμένη οικογένεια, αλλά όχι και τόσο τελικά... Η ιστορία της αρχίζει το 1971 -στην πραγματικότητα το 1955, όταν ο Λευτέρης Μπότσαρης και η Βασιλεία Καναβού παντρεύονται και αποκτούν ένα διαμέρισμα στην περιοχή του Χίλτον-, ύστερα, αυτή η ιστορία συνεχίζεται μέσα από διαρκείς πτώσεις, κατακρημνίσεις, μικρούς θριάμβους: η Ανατολή, ο αδερφός της ο Τόι, η θεία Σόνια, η Λένα παραμένουν ζωντανοί - μερικά από τα πρόσωπα έχουν πια πεθάνει· από κακουχίες, καταστροφές, προδοσίες, θανάσιμες και εξευτελιστικές αρρώστιες.

Τα γεγονότα: ένας εφηβικός έρωτας, μια εγκατάλειψη, μια δεύτερη εγκατάλειψη, δύο αποτυχίες απανωτές· ύστερα περιπέτειες της ψυχής, αναρρώσεις, υποτροπές - να γονατίζεις εφτά φορές και να σηκώνεσαι οχτώ... Ισως και να μη σηκώνεσαι την όγδοη φορά... Μια απόπειρα αυτοκτονίας απέτυχε, ακόμη μια απέτυχε, μια τρίτη ευοδώθηκε· ξανά και ξανά ο εφιάλτης του εγκλεισμού: πριν απ' αυτά, ταπεινώσεις, απώλειες, συμβιβασμοί - το πικρότατο χρονικό της νιότης.

Κάθε φορά που ολοκληρώνω τη συγγραφή ενός βιβλίου λέω: Ας είναι το τελευταίο. Ας καταπιαστώ τώρα με κάτι σοβαρό. Ας ασχοληθώ με την επιστήμη - να κάτι σοβαρό... Ανέκαθεν ήθελα να γίνω συγγραφέας, επειδή δεν είχα αρκετή αυτοπεποίθηση να γίνω κάτι άλλο: να γίνω, λόγου χάριν, φυσικός ή χημικός. Είχα ταλέντο στη Φυσική και στη Χημεία -προφανώς αυτό το ταλέντο δεν ήταν αρκετό. Τώρα που τελείωσε και τούτο το μυθιστόρημα, λέω: είμαι πια πολύ μεγάλη για ν' ασχοληθώ με τη Φυσική, με τη Χημεία - ούτε το γράψιμο γίνεται ευκολότερο με το πέρασμα του χρόνου. Ευκολότερη γίνεται η ανταπόκριση στο κάλεσμα της περιπέτειας: όπως η Ανατολή Μπότσαρη, δεν φοβάμαι τις καινούριες ιδέες - φοβάμαι τις παλιές· ίσως αυτό να είναι πράγματι το τελευταίο μυθιστόρημα, ίσως αλλάξω πάλι γνώμη. Το μόνο σίγουρο είναι ότι θα συναντήσω το αύριο σε μια καινούρια γεωγραφική και ψυχική ήπειρο και -πόσο το ελπίζω!- σε μια καινούρια ήπειρο του μυαλού.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Στη στήλη
Τυπωθήτω
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Συνέντευξη
Η αγάπη μου για τον Τσέχοφ
Κριτική βιβλίου
Σπουδή στις ανθρώπινες αντοχές
Από τον ρωσικό αγροτικό λαϊκισμό στον λαϊκισμό του Στάλιν
Μιμήσεις πράξεων σπουδαίων
Ο καλλιτέχνης ως πολεμιστής
Βιβλία σε στόματα λεόντων καθώς πέφτει η θερμοκρασία του σώματος
Το παράδειγμα του Ρούσσου
Ενα βιβλίο - φάρος δίπλα μας
Διαμάντια στη δίνη του χρόνου
Προδημοσίευση
Τα όνειρα του Πεσσόα δεν σαπίζουν
Η τρίτη ανάγνωση
Καθώς ψυχορραγώ
Από τις 4:00 στις 6:00
Η Θεία Κωμωδία στη μουσική
Ο ποιητής των μπλουζ
Άλλες ειδήσεις
Τι άλλο γράφεις τώρα;
Το σκιάχτρο
Νυχτερινά στον Καχριμάνη
Η Καίτη Ντάλη θυμάται τον Γιάννη Βαρβέρη
Θεσσαλονίκη - Χόλιγουντ - Αρης - Μαϊάμι
Η θλίψη ξεπουλάει πάντα, και τα πάντα