Έντυπη Έκδοση

Καθώς ψυχορραγώ

Ο θάνατος διαφόρων μεγάλων ανδρών στην πορεία της Ιστορίας μπορεί να σήμανε μελλοντικές αλλαγές στην ανθρωπότητα - και σε πολλές περιπτώσεις έγινε έτσι.

Αλλαγές κοινωνικές, οικονομικές, γεωγραφικές κ.λπ. Ομως ο πόνος μιας κοινωνίας ολόκληρης από τον θάνατο ενός ηγέτη διαχέεται, ενώ ο πόνος από την απώλεια ενός «ανώνυμου» προσώπου συγκεντρώνεται σ' ένα άλλο πρόσωπο με την ένταση σεισμικής δόνησης. Ο πόνος στην πρώτη περίπτωση είναι οριζόντιος και στη δεύτερη κάθετος και χτυπάει όπως η πτώση του κεραυνού. Εξού και ο τίτλος σ' αυτό το μυθιστόρημα του Ουίλιαμ Φόκνερ (εκδόσεις Κέδρος, μετάφραση-άθλος του Μένη Κουμανταρέα) και στα αγγλικά As Ι lay dying. Αυτός ο τίτλος είναι ένα δεύτερο μυθιστόρημα παράλληλο, που δεν χρειάστηκε να γραφτεί. Η ταύτιση του συγγραφέα με την ετοιμοθάνατη μητέρα δηλώνει άλλα τόσα όσα και η αφήγηση αυτής της ιστορίας από τη μεριά των παιδιών και του συζύγου. Ο λόγος δίνεται στη μητέρα μόνο σ' ένα κεφάλαιο, όταν δεν έχει πια φωνή. Ο Φόκνερ μοιάζει να λέει πως η ζωή συνεχίζεται, αλλά μεγάλη σημασία έχει ποιοι είναι αυτοί που τη συνεχίζουν, γιατί ενδέχεται να μη συνεχίζεται καθόλου και να 'χει κολλήσει σ' έναν επιθανάτιο ρόγχο, που είναι πολύ πιο ζωντανός από πολλές κανονικές ανάσες. Το Καθώς του τίτλου συγκεντρώνει όλη την ουσία της ανθρώπινης ύπαρξης, είναι ένα άλλο μυστήριο, λίγο πριν από το μυστήριο του ίδιου τού θανάτου. Τι πραγματικά σκέφτεται ένας άνθρωπος στις τελευταίες του στιγμές; Δεν μπορεί κανείς να το μάθει αν δεν βρεθεί σ' αυτή την κατάσταση... Ομως κάτι καταλαβαίνει όταν στέκεται δίπλα... Η ετοιμοθάνατη ηρωίδα τού Φόκνερ επέλεξε να σταθεί δίπλα της η κατασκευή του φέρετρου. Ηθελε από το ανοιχτό της παράθυρο ν' ακούει το σφυρί που καρφώνει τις σανίδες, γιατί λέει πως πάντα πίστευε ότι δεν έπρεπε να δίνονται λεφτά για κάτι που μπορεί να γίνει μέσα στην οικογένεια. Ο σαρκασμός του συγγραφέα φτάνει μέχρι την τελευταία λέξη του κειμένου (που είναι όντως τρομερή) και σταθερά κρύβει τον ανομολόγητο θρήνο. Δεν δίνεται στον αναγνώστη και πολύ έδαφος για να συμμετάσχει στο δράμα. Μέσα σε μια αφήγηση περίπλοκη, ψυχρή και ασυγκίνητη, ακούγονται πότε πότε κάποιες κραυγές καλυμμένες πίσω από άσχετα λόγια, κάποιες στιγμές καταλυτικής εξομολόγησης. «Τα παιδιά μου ανήκουν σε μένα μόνο, στο άγριο το αίμα που κουφοβράζει πάνω στη γη, δικά μου και οποιουδήποτε άλλου που ζει και σπαρταρά, κανενός και όλων... Η αγάπη ξεπερνά την κατανόηση, τούτη δα την περηφάνια, τούτη την ανήμερη πεθυμιά να κρύψουμε τη γύμνια που κουβαλάμε μαζί μας δω πάνω και που πεισματικά και με πάθος την παίρνουμε πίσω μαζί μας ξανά μέσα στη γη... Στην αυλή το πριόνι του Κας ροχαλίζει σταθερά πάνω στο σανίδι. Φωνάζει το όνομά του. Η φωνή της, τραχιά και δυνατή. "Κας", λέει, "εσένα λέω Κας!"».

Και η σκέψη του ανισόρροπου Νταρλ, του δεμένου μαζί της. «Τζούελ, του λέω, καθώς σηκώνουμε τα μάτια, η μέρα ταξιδεύει επίπεδη, κρύβοντας τον ήλιο μέσα σ' ένα φτερούγισμα από δόρατα στάχτυα. Το δεμάτι τα ξύλα γερμένα αχτινοβολούν ένα κίτρινο μουντό, μουσκεμένα και βαριά σαν μολύβι... Ενα ρυάκι από κίτρινο, μηδέ νερό μηδέ γη, κλωθογυρνάει, κατηφορίζει τον λόφο διπλωμένο μέσα σε νερένια μάζα από πράσινο βαθύ σκοτωμένο, μηδέ γη μηδέ ουρανός. Τζούελ, του λέω».

Ο Φόκνερ μάς καλεί να παρακολουθήσουμε την πορεία μιας κηδείας που την έγραψε σε ηλικία 33 ετών, το 1930, ενώ δούλευε βάρδια σε σταθμό παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος, μέσα σε έξι εβδομάδες, ανάμεσα στα μεσάνυχτα και στις 4 το πρωί.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Συνέντευξη
Η αγάπη μου για τον Τσέχοφ
Κριτική βιβλίου
Σπουδή στις ανθρώπινες αντοχές
Από τον ρωσικό αγροτικό λαϊκισμό στον λαϊκισμό του Στάλιν
Μιμήσεις πράξεων σπουδαίων
Ο καλλιτέχνης ως πολεμιστής
Βιβλία σε στόματα λεόντων καθώς πέφτει η θερμοκρασία του σώματος
Το παράδειγμα του Ρούσσου
Ενα βιβλίο - φάρος δίπλα μας
Διαμάντια στη δίνη του χρόνου
Προδημοσίευση
Τα όνειρα του Πεσσόα δεν σαπίζουν
Η τρίτη ανάγνωση
Καθώς ψυχορραγώ
Από τις 4:00 στις 6:00
Η Θεία Κωμωδία στη μουσική
Ο ποιητής των μπλουζ
Άλλες ειδήσεις
Τι άλλο γράφεις τώρα;
Το σκιάχτρο
Νυχτερινά στον Καχριμάνη
Η Καίτη Ντάλη θυμάται τον Γιάννη Βαρβέρη
Θεσσαλονίκη - Χόλιγουντ - Αρης - Μαϊάμι
Η θλίψη ξεπουλάει πάντα, και τα πάντα