Έντυπη Έκδοση

Ανάδειξη του ιερού και τερατώδους

* «Μαράν Αθά» - Θέατρο Μεταξουργείο

Στη φωτεινή σκιά του Βιζυηνού, του Παπαδιαμάντη, του Πεντζίκη, στο φως της απόλυτα δικής του περιπλάνησης, το «Μαράν Αθά» του Θωμά Ψύρρα θα έπρεπε κανονικά να δονεί συθέμελα το σπαραγμένο, νεωτερικό εαυτό μας. Παραμένει αντιθέτως σχετικά άγνωστο στο ευρύ κοινό.

Ισως ευθύνεται γι' αυτό η ιδιότυπη γλώσσα του -από άλλο γενέθλιο τόπο, με άλλα ακούσματα-, ίσως να φταίει πάλι η δική μας ανημποριά να δεχθούμε μέσω μιας γλώσσας πελεκητής και ανάγλυφης τον κόσμο της αποκάλυψης και του θαύματος.

Ιδού το ερώτημα που θα έπρεπε να απασχολεί μετά την τρίωρη παράσταση του Μεταξουργείου: Υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που μαζεύουν τα ψιχία της γλώσσας για να βρουν με αυτά τον δρόμο τους πίσω, για το μαγικό; Σπάνια ένας συγγραφέας κατεβαίνει τόσο βαθιά στα υπόγεια της γλώσσας, ώστε να γράψει την ιστορία του εκεί λες για μια και μοναδική φορά. Στην παράσταση του Μεταξουργείου, το έξοχα διασκευασμένο από τον Δήμο Αβδελιώδη κείμενο του Ψύρρα δίνει την εντύπωση του χαμένου χειρόγραφου, της γλώσσας που η χάρη της δόθηκε στο συγγραφέα με την ανάγκη και το χρέος της συγκεκριμένης αφήγησης.

Μέσα από το σώμα της γλώσσας περνάμε στον βίο του ασκητή, που κουβάλησε στο δρόμο της περιπλάνησής του τον σταυρό της αγάπης και του διλήμματος. Ο στόχος είναι η ένωση με το θείο, ο δρόμος όμως είναι διαφορετικός. Ο πρώτος δρόμος περνά μέσα από την τελεστική άρνηση του Αλλου, την ερημία, την αποχή. Ο άλλος είναι ο μυστικός δρόμος της αγάπης, της διάλυσης του εαυτού στον Αλλο και της αποδοχής του ως ερωτικού σύμπαντος. Ο ασκητής αναγκάζεται από τον προστάτη Δεσπότη του να διαβεί το πρώτο μονοπάτι. Και απομένει έτσι μέχρι τέλους ένας αιρετικός, ένας αρνητής, ένας αποσυνάγωγος. Ενας άγιος, ασφαλώς, στο κρυφό μαρτυρολόγιο του ανθρώπινου πάθους.

Νομίζω ότι δεν μπορούσαμε να φανταστούμε ευτυχέστερη συνεύρεση για την ανάδειξη του ιερού και τερατώδους στο «Μαράν Αθά». Από τη μια ο σκηνοθέτης Δήμος Αβδελιώδης, που ζητά να ενώσει τον ήχο της λέξης με τη σημασία της. Κι από την άλλη, η ηθοποιός Γιασεμί Κηλαηδόνη, με ένα νου ικανό να συγκρατεί τέτοια γλωσσική πλημμύρα, με μια νέα εικόνα για τον επί σκηνής καλλιτέχνη. Ανοίγει μπροστά μας όχι ένα, δύο ή δεκαεννιά ρόλους, όπως λέμε, αλλά τον ένα «Ηθοποιό», το αυτό σώμα-απάντηση της τέχνης στο διχασμό του εκτός αυτής κόσμου.

Αν κάτι συγκινεί στην παράσταση, είναι η απελευθέρωση από τα δεσμά του ηθογραφικού αποτυπώματος. Ο ηθοποιός σε αυτή την περίσταση δεν μεταφέρει, δεν ενσαρκώνει ρόλους -γίνεται τελετάρχης μιας μύησης που κοιμίζει το λογικό και ξυπνάει «τον Ονειρο». Το δράμα και οι μορφές του παραμυθιού μεταφέρονται μέσα μας, όπως συμβαίνει με την αφήγηση των θρύλων. Υπάρχουν στιγμές στην παράσταση (καθώς, λόγου χάρη, η Κηλαηδόνη φανερώνει οκτώ φορές στη σειρά το πηγάδι της λέξεως «καληνύχτα»), που ανοιγοκλείνει η πόρτα προς την άβυσσο και η ηθοποιός γίνεται η δέκατη στη μυστική συναγωγή των γυναικών στις Ταρσές.

Οι φωτισμοί του Αβδελιώδη με τα σκηνικά της Μαρίας Πασσαλή· η μουσική του Βαγγέλη Γιαννάκη με το κείμενο και τη γλώσσα του Ψύρρα: όλα ένα, το θέατρο σαν νοσταλγία της χαμένης ενότητας. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική θεάτρου
Σχετικά θέματα: Κριτική θεάτρου
Η επανάσταση ως παράσταση τρελών για τρελούς
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Βιβλίο
Η δημοκρατία εναντίον του εαυτού της
Πάτι Σμιθ: η ζωή μου με τον Ρόμπερτ Μάπλθορπ
Κριτική θεάτρου
Η επανάσταση ως παράσταση τρελών για τρελούς
Ανάδειξη του ιερού και τερατώδους
Μαύρο Θέατρο
Πράγα - Αθήνα πάνω σε ιπτάμενο ποδήλατο
Προσφορά της «Ε»
Τι να πούμε, τι, τι να πρωτοτραγουδήσουμε
Συνέντευξη: Αν Βιαζεμσκί
«Ο Γκοντάρ ήταν στενόμυαλος και φανατικός»
Συνέντευξη: Παύλος Κάγιος
«Σημασία δεν έχει η υπηκοότητα, η πατρίδα είναι μέσα μας»
Συνέντευξη: Τζεφ Μπρίτζες
Η μυθολογία του πονεμένου καλλιτέχνη είναι παγίδα