Έντυπη Έκδοση

Κοινωνίες βουτηγμένες στη διαφθορά και τον πουριτανισμό

Τρεις μόνο, αν και υψηλού επιπέδου, οι ταινίες της νέας κινηματογραφικής βδομάδας. Πρώτη, η κινεζική «Αίσθηση αμαρτίας» του Ζία Ζανγκ-Κε, που μας παρουσιάζει μιαν άλλη, βίαιη και σκοτεινή πλευρά της κινεζικής κοινωνίας. Ακολουθεί η αγγλική «Η αόρατη γυναίκα» του Ρέιφ Φάινς, γύρω από τον κρυφό έρωτα του Καρόλου Ντίκενς για μια πολύ μικρότερης από αυτόν ηλικίας γυναίκα. Το πρόγραμμα κλείνει με το γαλλοελβετικό φιλμ νουάρ «Ο έρωτας είναι το τέλειο έγκλημα» των αδερφών Αρνό Λαριό και Ζαν-Μαρί Λαριό.

Αίσθηση αμαρτίας ****

Α Touch of Sin. Κίνα, 2013. Σκηνοθεσία-σενάριο: Ζία Ζανγκ-Κε. Ηθοποιοί: Γου Τζιάνγκ, Λάνσαν Λούο, Λι Μενγκ. 133'

Η ωμότητα ως απόρροια της απογοήτευσης, των κοινωνικών ανισοτήτων, των αδιεξόδων και της διαφθοράς είναι το θέμα της εκπληκτικής ταινίας του Κινέζου σκηνοθέτη Ζία Ζανγκ-Κε, «Α Touch of Sin» («Αίσθηση αμαρτίας»), αναφορά στον τίτλο της ταινίας «Α Touch of Zen» του Κινέζου σκηνοθέτη Κινγκ Χου, που ο Ζανγκ-Κε θαυμάζει, όπως ανέφερε στη συνέντευξη Τύπου στις Κάνες, όπου προβλήθηκε (και κέρδισε το βραβείο σεναρίου) η ταινία του.

Μέσα από τέσσερις ανεξάρτητες ιστορίες, βασισμένες σε αληθινά γεγονότα, που επέλεξε από το twitter (το Ιντερνετ παίζει σημαντικό ρόλο όχι μόνο στην ταινία, αλλά και στη ζωή, όπως ξέρουμε, της σύγχρονης κινεζικής κοινωνίας), ο Ζανγκ-Κε, αρχικά σκηνοθέτης ντοκιμαντέρ και στη συνέχεια επίμαχων ταινιών («Still Life» «24 City», που είχαν προβλήματα με την κινεζική λογοκρισία), παρουσιάζει το τεράστιο εύρος που παίρνει η ωμότητα σε ορισμένες περιπτώσεις. Οι τέσσερις ιστορίες, τοποθετημένες σε διάφορες επαρχίες της Κίνας, παρουσιάζουν τα διάφορα, συσσωρευμένα σήμερα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο σύγχρονος Κινέζος πολίτης: τα κοινωνικά και οικονομικά χάσματα, το αποξενωμένο περιβάλλον μιας εγκαταλειμμένης επαρχίας, τις προβληματικές συχνά σχέσεις εργάτη-εργοδότη, τη φτώχεια από τη μια και το νεοπλουτισμό από την άλλη, τα εμπόδια αλλαγής τόπου (βασικά επαρχίας) εργασίας, την ανισότητα και τη διαφθορά, καθώς και τα εργασιακά και άλλα προβλήματα μιας σε αδιέξοδο νεολαίας.

Σε μια μεταβατική κοινωνία, με ένα καθεστώς όπου ο κομμουνισμός προσπαθεί να συμβαδίσει μ' ένα νεόκοπο καπιταλισμό, κι όπου συνεχίζονται οι αδικίες του συστήματος, με τη διαφθορά στα υψηλά κλιμάκια να παραμένει η ίδια, όπως και σ' όλες δυστυχώς τις κοινωνίες, τα καταπιεσμένα πρόσωπα των τεσσάρων ιστοριών που μας παρουσιάζει ο Ζανγκ-Κε, σκηνοθέτης της γνωστής «έκτης γενιάς» των κινηματογραφιστών, βρίσκουν μόνη διέξοδο στη βία: ο ένας σκοτώνει τους γκάνγκστερ που προσπαθούν να τον ληστέψουν στο δρόμο, ο άλλος εκτελεί όσους εκμεταλλεύονται με διάφορους τρόπους την πόλη, μια γυναίκα σκοτώνει όσους την κακοποιούν, ενώ ένας άλλος στρέφεται στη βία για να σώσει την αξιοπρέπειά του. Σκηνές που εναλλάσσει έντεχνα με σκηνές που παραλληλίζονται με τη βία ενάντια στα ζώα (σχόλιο για τη βία ενάντια στη φύση), καθώς και με το παραδοσιακό θέατρο (όπως στις σκηνές στο φινάλε), που έμμεσα υποδεικνύει προτάσεις που υπάρχουν στην ίδια την παράδοση και την ιστορία της χώρας. Με αμεσότητα και λεπτή ειρωνεία, με εικόνες δυνατές, με σκηνές συχνά ανυπόφορης βίας (που για πρώτη φορά επέτρεψε η κινεζική λογοκρισία), που αγγίζει τα όρια του τρόμου, με ένα ελεγμένο με σιγουριά ρυθμό και ένα στιλ που συχνά αντλεί από τις ταινίες κουνγκ-φου (ιδιαίτερα από εκείνες του συμπατριώτη του, Κινγκ Χου), ο Ζανγκ-Κε έφτιαξε μια δυνατή, συγκλονιστική ταινία.

Ο έρωτας είναι το τέλειο έγκλημα **½

L' amour est un crime parfait. Γαλλία/Ελβετία, 2013. Σκηνοθεσία: Αρνό Λαριό, Ζαν-Μαρί Λαριό. Ηθοποιοί: Ματιέ Αμαλρίκ, Καρίν Νιάρ, Μαϊουέν, Ντενί Πονταλιντές, Σάρα Φορεστιέ. 110'

Σκοτεινό, εικαστικά όμορφο φιλμ νουάρ, που στρέφεται σε διαφορετικές κατευθύνσεις πέρα από το σασπένς και το μυστήριο, είναι η νέα ταινία που σκηνοθέτησαν οι αδερφοί Αρνό και Ζαν-Μαρί Λαριό (δημιουργοί της αποκαλυπτικής, επιστημονικής φαντασίας ταινίας «Οι τελευταίες ημέρες του κόσμου»), βασισμένη στο αστυνομικό μυθιστόρημα «Incidences» του Φιλίπ Ντιζιάν. Στο επίκεντρο, ο Μαρκ, ένας μεσήλικος καθηγητής Λογοτεχνίας (ο πολύ καλός Ματιέ Αμαλρίκ), στο πανεπιστήμιο της Λοζάνης, ταυτόχρονα αχόρταγος Δον Ζουάν που «ρίχνει» στο κρεβάτι τις ωραίες μαθήτριες που τον γουστάρουν, και ο οποίος μπλέκει άθελά του σ' ένα φόνο, όταν μια από τις κατακτήσεις του εξαφανίζεται μυστηριωδώς, ενώ ο ίδιος αρχίζει να γίνεται στόχος της όμορφης μητριάς της νεκρής (Μαϊουέν).

Οι αδερφοί Λαριό ενδιαφέρονται περισσότερο για την ψυχολογική (συχνά σχιζοφρενική) πλευρά των ηρώων τους παρά για το σασπένς και καταφέρνουν, με τη διανθισμένη με μαύρο χιούμορ σκηνοθεσία τους, τις αναφορές τους στο κλασικό φιλμ νουάρ (ιδιαίτερα το «Με διπλή ταυτότητα» του Μπίλι Γουάιλντερ), την εμπνευσμένη χρήση των χώρων (των ειδυλλιακών, παγωμένων τοπίων των Αλπεων, αλλά και της ψυχρής, φουτουριστικής αρχιτεκτονικής του πανεπιστημίου της Λοζάνης), να δημιουργήσουν την ψυχρή, σκοτεινή, που κινείται στα όρια του φανταστικού, ατμόσφαιρα στην οποία ζουν και περιφέρονται τα πρόσωπά τους.

Η αόρατη γυναίκα ***½

The Invisible Woman. Βρετανία, 2013. Σκηνοθεσία: Ρέιφ Φάινς. Σενάριο: Αμπι Μόργκαν, από μυθ. Κλερ Τομάλιν. Ηθοποιοί: Ρέιφ Φάινς, Φελίσιτι Τζόουνς, Κριστίν Σκοτ Τόμας, Τζοάνα Σκάνλαν, Τζον Κάβανα. 111'

Στη δεύτερη αυτή σκηνοθεσία του, μετά τον πολύ ενδιαφέροντα αν και υποτιμημένο «Κοριολανό», ο Ρέιφ Φάινς στρέφεται στο διάσημο Βρετανό συγγραφέα Κάρολο Ντίκενς και τον κρυφό του έρωτα με την πολύ μικρότερή του σε ηλικία, Νέλι.

Εναν έρωτα που ο Βικτοριανός, πιστός στις αστικές κοινωνικές συμβάσεις της εποχής, συγγραφέας δεν τόλμησε ποτέ να αποκαλύψει, όπως και η ίδια η Νέλι, για διαφορετικούς όμως λόγους (λόγους που θα την εξέθεταν ως «πόρνη» σε μια υποκριτική κοινωνία, που έκανε όμως οτιδήποτε, ιδιαίτερα το ανδρικό φύλο, μόνο στα κρυφά).

Η ιστορία αρχίζει μετά το θάνατο του Ντίκενς, με τη Νέλι, τώρα παντρεμένη, να εξομολογείται τον «παράνομο» έρωτά της με τον Ντίκενς σ' έναν πάστορα. Η σχέση ανάμεσά τους αρχίζει όταν η Νέλι, μια νεαρή και γεμάτη ζωντάνια ηθοποιός, συναντά τον Ντίκενς, έναν ήδη διάσημο, χαρισματικό συγγραφέα, παντρεμένο και με δέκα παιδιά, τον οποίο και θαυμάζει.

Ο Φάινς αναπτύσσει τη σχέση τους αυτή· σχέση, από την πλευρά της Νέλι, ανάμικτη με θαυμασμό για το μεγάλο συγγραφέα, σχέση, από την πλευρά του Ντίκενς, βασισμένη τόσο στον εγωισμό και το ναρκισσισμό του όσο και στην έλξη που έχει γι' αυτόν η νέα γυναίκα, έλξη όχι μόνο ερωτική αλλά και μιας γυναίκας που ενδιαφέρεται για το έργο του και που γίνεται η μούσα του.

Ο έρωτάς του για τη Νέλι κάνει τον Ντίκενς να φέρεται με τον πιο άσχημο τρόπο στη γυναίκα του (σε μια σκηνή αναγκάζει τη γυναίκα του να επισκεφτεί την ερωμένη του και να της δώσει το κόσμημα που της είχε αγοράσει και που, από λάθος, είχε παραδοθεί στη σύζυγο).

Παρά τους σημαντικούς κοινωνικούς του αγώνες και τη μεγάλη αγάπη και το θαυμασμό του για τη Νέλι (αγάπη που κράτησε ώς το τέλος της ζωής του), ο Ντίκενς συνέχισε να κρύβει τη σχέση του αυτή σε μια προσπάθεια να διατηρήσει την καλή του φήμη σε μια πουριτανική κοινωνία - χαρακτηριστική είναι η σκηνή, έπειτα από σιδηροδρομικό ατύχημα στο τρένο στη Γαλλία, όπου ο Ντίκενς ταξιδεύει με τη Νέλι και όπου η Νέλι τραυματίζεται, όταν σε ερώτηση του ελεγκτή ο Ντίκενς απαντά πως ταξιδεύει μόνος, αποφεύγοντας να αναφέρει τη Νέλι.

Ο Φάινς αναπλάθει με αυθεντικότητα την όλη περίοδο (με τα κοστούμια, τα ντεκόρ, τους φωτισμούς, χαμηλούς συχνά για να υποβάλλουν τη σκοτεινή, κρυφή πλευρά της σχέσης τους), επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον του τόσο στη σκιαγράφηση της μέχρι πρόσφατα άγνωστης πλευράς του χαρακτήρα του Ντίκενς (το σενάριο είναι βασισμένο στο βιβλίο της Κλερ Τομάλιν, που κυκλοφόρησε το 1991) όσο και σ' εκείνη της Νέλι, γυναίκας που δίνεται ολόψυχα στον Ντίκενς, αποφασισμένη να ζήσει στη σκιά του, χαρακτήρα που του δίνει την ευκαιρία να τονίσει το δράμα της ερωτευμένης γυναίκας σε μια ανδροκρατούμενη, βουτηγμένη στις χειρότερες πουριτανικές, βικτοριανές συμβάσεις, κοινωνία. Ρόλο που η Φελίσιτι Τζόουνς δίνει με λεπτότητα, ξεχωριστή ευαισθησία και δύναμη, με τον Φάινς να δίνει μια εξίσου αντάξια σε δύναμη ερμηνεία.

Σε μικρότερους, το ίδιο εξαιρετικούς, ρόλους, οι Κριστίν Σκοτ Τόμας (μητέρα της Νέλι), Τζοάνα Σκάνλαν (η σύζυγος) και Τζον Κάβανα (ο πάστορας).

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Κανένα σχόλιο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 0

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική κινηματογράφου
Κινηματογράφος
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Σκηνοθέτες
Η γυμνή αλήθεια του Σαμαρά
Αρχαιολογία
Φαγοπότι στην Αρχαία Αγορά
Η Ευρώπη μέσα από τις αρχαίες ελληνικές αποικίες
Θέατρο
Η αιματηρή πορεία της γυναίκας
Εκθέσεις
Ο απλήρωτος λογαριασμός του Λόρενς
Εθνική Λυρική Σκηνή
Από τύχη δεν υπήρξαν θύματα
Κριτική κινηματογράφου
Κοινωνίες βουτηγμένες στη διαφθορά και τον πουριτανισμό
Καλλιτεχνικό ρεπορτάζ
Ο Γιάννης Σμαραγδής νέος πρόεδρος
Η θηλιά
TV & Media
Πιο βαρετός, πεθαίνεις
Εκδήλωση στη μνήμη του Δημήτρη Γκλαβά