Έντυπη Έκδοση

Φωτογραφίζοντας ερήμην

Η Μέριλιν Μονρόε προσπαθεί να συγκρατήσει το φόρεμά της που ξαφνικά σηκώνεται από το ρεύμα του εξαερισμού του μετρό. Η Τζάκι πέφτει πάνω στον Τζ. Φ. Κένεντι, που μόλις έχει πυροβοληθεί. Τρομοκρατημένα παιδιά τρέχουν μακριά από τις βόμβες ναπάλμ στο Βιετνάμ...

Φωτογραφίες που τραβήχτηκαν κρυφά, ή χωρίς τη συγκατάθεση του εικονιζόμενου, αποτελούν το επίκεντρο της έκθεσης «Exposed: Voyeurism, surveillance and the camera», που φιλοξενεί μέχρι τις 3 Οκτωβρίου η Τέιτ Μόντερν του Λονδίνου. Πρόκειται για 250 φωτογραφίες από τα τέλη του 19ου αιώνα έως τις μέρες μας, των Μπρασάι, Γκι Μπουρντέν, Ανρί Καρτιέ-Μπρεσόν, Γουόκερ Εβανς, Ρόμπερτ Φρανκ, Δωροθέας Λάνγκε, Λι Μίλερ, Τόμας Ρουφ και άλλων κορυφαίων καλλιτεχνών.

Ερωτικά ειδύλλια, ροζ ιστορίες, στιγμιότυπα δρόμου, αλλά και ντοκουμέντα από πολέμους και κοινωνικές αναταραχές έχουν τη θέση τους στην έκθεση. Πού σταματάει το δημόσιο και πού αρχίζει το ιδιωτικό, αναρωτιέται κανείς όταν βλέπει τις φωτογραφίες του Γουίγκι από το 1940 με ζευγάρια που φιλιούνται στις σκοτεινές αίθουσες των κινηματογράφων. Ο νεότερός του Γιοσιγιούκι με ειδικό φακό πιάνει ζευγαράκια να κάνουν έρωτα στα πάρκα του Τόκιο.

Πόσο δεκτικός είναι ο φωτογραφιζόμενος στην παρέμβαση του φωτογράφου, ποιος κοιτάει ποιον σε ένα παιχνίδι δύναμης και ικανοποίησης; Είναι ένα παιχνίδι που ξέρουν καλά οι σταρ όπως ο Ρίτσαρντ Μπάρτον και η Ελίζαμπεθ Τέιλορ, την εποχή που ζούσαν τον μεγάλο έρωτά τους. Βεβαίως δεν παίζουν όλοι με την ίδια ευχαρίστηση κρυφτούλι: Η Γκρέτα Γκάρμπο με το χέρι της προσπαθεί να αποφύγει τα φλας, ο σύζυγος της Ανίτα Εκμπεργκ επιτίθεται στους παπαράτσι και η Πάρις Χίλτον κουκουλώνεται οδεύοντας προς τον ανακριτή.

Σήμερα που τα κινητά χώνονται παντού και το Google Earth εξελίσσεται σε Μεγάλο Αδελφό, η έκθεση μάς πάει σε άλλες εποχές και σε πρωτότυπες εφευρέσεις: Κάμερες τύπου Τζέιμς Μποντ σε σχήμα βιβλίου ή στιλό, κρυμμένες μέσα σε ομπρέλες και παπούτσια ή κάτω από το πέτο επιστρατεύονταν από τους τολμηρούς φωτογράφους. Ακόμα και «στραβές» κάμερες με τον ψεύτικο φακό να στοχεύει προς μια κατεύθυνση και τον αληθινό προς άλλη...

Παρόμοια κόλπα χρησιμοποίησε ο Γουόκερ Εβανς το 1930 για να φωτογραφίσει τους άπορους στη Νέα Ορλεάνη, αλλά και η Ελέν Λέβιτ όταν κατηφόρισε στις στοές του μετρό της Νέας Υόρκης. Ο πρώτος δημοσίευσε τις φωτογραφίες του έπειτα από 25 χρόνια, ελπίζοντας ότι θα απαλύνει τις ενοχές γι' αυτή την «αγενή και αισχρή επέμβαση». Ενώ ο Ντουανό ποτέ δεν αποκάλυψε εάν το ζευγαράκι που φιλιέται ανέμελα στους παρισινούς δρόμους είναι μια αυθόρμητη ή σκηνοθετημένη σκηνή.

Ο λαμπερός κόσμος των σταρ και οι ζοφερές εικόνες θανάτου δημιουργούν την αντίστιξη στην έκθεση: Εικόνες από ανθρώπους που έχουν δολοφονηθεί ή αυτοκτονήσει, το πρόσωπο της Ρούθι Σνάιντερ, της πρώτης γυναίκα που εκτελέστηκε σε ηλεκτρική καρέκλα, ο καμένος ιρακινός στρατιώτης σε ένα φορτηγό... «Ο κόσμος θέλει το βάρος της μαρτυρίας χωρίς καλλιτεχνικό φίλτρο», δηλώνει η Σάντρα Φίλιπς, επιμελήτρια της έκθεσης. Περιέργεια ή διαστροφή, το να κρυφοκοιτάζεις τη ζωή και το θάνατο των άλλων φαίνεται πως είναι από τα βασικά ανθρώπινα ένστικτα. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Εικαστικά
Φωτογραφία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Μουσική
Τζαζ και λαϊκή παράδοση
Οι αγαπημένοι των djs
Βγείτε στο «Προαύλιο»
Η πρώτη των Aerosmith
Ανθρωποι-ορχήστρα
Ντοκουμέντο
Η άγνωστη όπερα του Μάνου
Θερινό σινεμά
Σάμαλι τέλος, τώρα μοχίτο
Προσφορά «Κ.Ε.»
Αγωνία διά χειρός Χίτσκοκ
Ντοκιμαντέρ
Ενας Ελληνας στο Πράσινο Ακρωτήρι
Θέατρο
«Moroloja» της Τροίας
Ιστορίες εκτός ορίων
Δίψα για εξουσία
Μουσείο Περιβάλλοντος
Ενα μουσείο για τη Στυμφαλία
Έκθεση
Φωτογραφίζοντας ερήμην
«Οδός Πανός»
Αφιερωμένα εξαιρετικά
Το ποδόσφαιρο στην τέχνη
Η τέχνη παίζει μπάλα
Βιβλίο
Ταξίδι στην ενηλικίωση
Η σκοτεινή Ευρώπη
Το χάρισμα που έγινε εφιάλτης
Το τάνγκο της βαρβαρότητας