Έντυπη Έκδοση

Ο σαρκαστικός Εζρα Πάουντ

Οι δυσκολίες της ποιητικής πρωτοπορίας στην προπολεμική Αγγλία, σε μια μάχη της με ένα εξαιρετικά καχύποπτο και βαθιά συντηρητικό λογοτεχνικό κατεστημένο. Εζρα Πάουντ, «Χιου Σέλγουιν Μόμπερλι»

Εμβληματική ποιητική φυσιογνωμία του εικοστού αιώνα, ο Εζρα Πάουντ υπήρξε, μαζί με τον Τ. Σ. Ελιοτ και τον Τζέιμς Τζόις, ένας από τους μεγάλους πυλώνες του αγγλοσαξονικού μοντερνισμού: από τις προδρομικές του συλλογές «Cathay» και «Lustra», κατά τη δεκαετία του 1910, μέχρι τα ώριμα «Cantos» της δεκαετίας του 1970, που ξεκίνησαν πριν από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Πάουντ έφερε τα πάνω κάτω στη γλώσσα και στην ιδεολογία της ποίησης, ανακινώντας με ρωμαλέο τρόπο την παράδοση και συγκεράζοντας στο έργο του γλώσσες, ιδιώματα και εικόνες από τις πιο διαφορετικές εποχές και περιόδους.

Ο Πάουντ είχε από πολύ νωρίς επίγνωση της ρήξης την οποία επέφερε με τη δουλειά του στην ιστορία της λογοτεχνίας. Η συλλογή του «Χιού Σέλγουιν Μόμπερλι» («Hugh Selwyn Mauberley»), που δημοσιεύτηκε στο Λονδίνο το 1920 (ο Πάουντ γεννήθηκε το 1885 στο Αϊνταχο των ΗΠΑ, αλλά έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην Ευρώπη, όπου και συνέδεσε την πολιτική του τύχη με τον φασισμό), γράφτηκε με σκοπό να δείξει τις τεράστιες δυσκολίες τις οποίες συνάντησε η ποιητική πρωτοπορία στην προπολεμική Αγγλία, σε μιαν άνιση μάχη με τους στενούς ορίζοντες ενός εξαιρετικά καχύποπτου και βαθιά συντηρητικού λογοτεχνικού κατεστημένου.

Διαβάζοντας σήμερα τον «Χιού Σέλγουιν Μόμπερλι», που κυκλοφορεί σε εισαγωγή, μετάφραση και σχόλια του Χάρη Βλαβιανού, από τις εκδόσεις Πατάκη, καταλαβαίνουμε αμέσως την ασφυξία στην οποία νιώθει πως έχει περιέλθει το πνεύμα του Πάουντ. Στη συλλογή πρωταγωνιστούν δύο πρόσωπα: ο ίδιος ο Πάουντ, που δίνει τον αγώνα εναντίον της κυρίαρχης ποιητικής τάξης μέσα από έναν επιτάφιο ύμνο για τον εαυτό του, και ο Χιού Σέλγουιν Μόμπερλι, ένας ακυρωμένος ποιητής, μια χρυσή μετριότητα, ένας αφοπλισμένος δανδής, στα χαρακτηριστικά του οποίου θα είχε καταλήξει ο Πάουντ αν είχε υποστείλει έστω και για μία στιγμή το αγωνιστικό του φρόνημα.

Ο Βλαβιανός έχει αποδώσει με σπάνια ζωντάνια τον πληθωρικό λόγο του Πάουντ, που σαρώνει αιώνες λογοτεχνίας σε έναν στίχο, ανακατεύει με παραλυτικό σαρκασμό τις παραπομπές του (από Ομηρο και αρχαία τραγωδία μέχρι Βιγιόν, Ρονσάρ και Φλομπέρ) και σκηνοθετεί υποβλητικά τις καταστάσεις του (ο ένδοξος νεκρός ποιητής και ο αδύναμος, εκ των προτέρων ηττημένος διάδοχός του), μετατρέποντας την τέχνη του σε πεδίο αντίστασης, σε θυμωμένο κριτή και ορκισμένο αντίπαλο μιας κοινωνίας η οποία έχει κυριαρχηθεί από τη λογική της αγοράς και του εμπορεύματος.

Ο πολιτικός οίστρος της φαντασίας

Διακεκριμένη μορφή του βρετανικού σοσιαλισμού, ο William Morris (1834-1896) υπήρξε και πολλά άλλα πράγματα: σχεδιαστής της βιομηχανικής υφαντουργίας, εκδότης, μέλος της καλλιτεχνικής αδελφότητας των προραφαηλιτών ζωγράφων, αλλά και σημαντικός εκπρόσωπος της ουτοπικής σκέψης.

Ο Μόρις έγραψε επίσης ποιήματα και παραμύθια. Στις ημέρες μας το ενδιαφέρον για τον Μόρις έχει αναθερμανθεί εφόσον εδώ και καιρό έχει αναγνωριστεί ως πρόδρομος της μυθοπλαστικής φαντασίας η οποία ξεπηδά από συγγραφείς όπως ο J. R. R. Tolkien, αλλά και από τηλεοπτικές σειρές όπως η «Narnia».

Μια καλή ευκαιρία για να γνωριστούμε με το κλίμα του Μόρις είναι το βιβλίο του «Το πηγάδι στο τέλος του κόσμου» (τρίτο μέρος), που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Το Μαγικό Κουτί» σε μετάφραση Νίκου Βλαντή. Η Ούρσουλα και ο Ραλφ αναζητούν έναν κόσμο πέρα από εξουσίες και πολέμους, σ' ένα αφήγημα που αναπαράγει το ιπποτικό μυθιστόρημα της μεσαιωνικής Ευρώπης, δίνοντας στη φαντασία του έναν χαρακτήρα πολιτικής απελευθέρωσης. Εμπνευσμένη η μετάφραση του Νίκου Βλαντή, που κατόρθωσε να μεταφέρει ατόφιο στα ελληνικά το αφηγηματικό στυλ του κύκλου του Αρθούρου: την παρατακτική, παλίλλογη σύνταξη, αλλά και τη φυσικότητα με την οποία παρουσιάζεται τόσο η μαγική ανθρωπολογία των προσώπων όσο και ο μαγεμένος κόσμος των πραγμάτων.

Νέες εκδόσεις

«Ο αγνοούμενος»

ΚΙΜ ΕΚΛΙΝ

Μυθιστόρημα

Εκδόσεις «Ωκεανίδα»

Με αφορμή τον έρωτα δύο νέων, η συγγραφέας μάς μεταφέρει στην Καμπότζη -μια χώρα που επί αιώνες υπήρξε πεδίο πολέμων- την εποχή της δικτατορίας του Πολ Ποτ, ενώ πλέκει μια ιστορία για την αγάπη και τις δυνάμεις που την υπονομεύουν.

«Η άρρωστη πολιτεία»

ΓΑΛΑΤΕΙΑ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ

Ρομάντζο. Επίμετρο: Κέλη Δασκαλά.

Εκδόσεις «Ελληνικά Γράμματα».

Μια νουβέλα της Γαλάτειας Καζαντζάκη για τη μαρτυρική ζωή των λεπρών στη Σπιναλόγκα, δημοσιευμένη το 1914: ασφυξία του γκέτο, έντονη τάση προς την αυτοκαταστροφή, αλλά και ασίγαστος πόθος για ζωή, με φόντο τη νιτσεϊκή φιλοσοφία.

«Σημειώσεις στο ημίχρονο.

Κείμενα για την κουλτούρα του ποδοσφαίρου».

ΗΛΙΑΣ ΚΑΦΑΟΓΛΟΥ

Προλογίζει ο Γιάννης Τριάντης.

Εκδόσεις «Υψιλον / βιβλία».

Το ποδόσφαιρο μέσα από ένα λοξό βλέμμα: το βλέμμα του διανοούμενου ο οποίος κατορθώνει να σκεφτεί τον κόσμο της μπάλας με κοινωνιολογικούς και πολιτισμικούς όρους, χωρίς να νοθεύσει ή να χάσει ούτε προς στιγμήν την πηγαία ορμή του για τη χαρά του παιχνιδιού.

«Η γοργόνα»

EMILIA PARDO ΒΑΖΑΝ

Μετάφραση: Θεώνη Κάμπρα, Δώρα Δημητρίου, Νάντια Γιαννούλια. Επιμέλεια μετάφρασης-

εισαγωγή: Κωνσταντίνος Παλαιολόγος.

Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος.

Η ιστορία μιας παλιάς κατάρας η οποία βαραίνει τον οίκο των Απόντε στη Γαλικία. Σκοτεινή, γεμάτη ανατριχιαστικούς υπαινιγμούς ατμόσφαιρα σε μια ισπανική νουβέλα του 19ου αιώνα, που δεν έχει αποβάλει κατά το παραμικρό την παράξενη γοητεία της.

«Χίλια χρόνια καλές προσευχές»

ΓΙΓΕΝ ΛΙ

Διηγήματα.

Μετάφραση από τα γαλλικά: Νίκος Α. Μάντης.

Εκδόσεις Καστανιώτη.

Κοντινό πλάνο στην καθημερινή ζωή της σύγχρονης Κίνας από μια συγγραφέα που ξέρει να ανακαλύπτει πίσω από το τετριμμένο και το φαινομενικά ασήμαντο τον βαρύ βηματισμό της Ιστορίας.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Τυπογραφείο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Μουσική
Τζαζ και λαϊκή παράδοση
Οι αγαπημένοι των djs
Βγείτε στο «Προαύλιο»
Η πρώτη των Aerosmith
Ανθρωποι-ορχήστρα
Ντοκουμέντο
Η άγνωστη όπερα του Μάνου
Θερινό σινεμά
Σάμαλι τέλος, τώρα μοχίτο
Προσφορά «Κ.Ε.»
Αγωνία διά χειρός Χίτσκοκ
Ντοκιμαντέρ
Ενας Ελληνας στο Πράσινο Ακρωτήρι
Θέατρο
«Moroloja» της Τροίας
Ιστορίες εκτός ορίων
Δίψα για εξουσία
Μουσείο Περιβάλλοντος
Ενα μουσείο για τη Στυμφαλία
Έκθεση
Φωτογραφίζοντας ερήμην
«Οδός Πανός»
Αφιερωμένα εξαιρετικά
Το ποδόσφαιρο στην τέχνη
Η τέχνη παίζει μπάλα
Βιβλίο
Ταξίδι στην ενηλικίωση
Η σκοτεινή Ευρώπη
Το χάρισμα που έγινε εφιάλτης
Το τάνγκο της βαρβαρότητας