Έντυπη Έκδοση

BRIAN ΕΝΟ

Μια μουσική ιδιοφυΐα

Ελάχιστοι καλλιτέχνες στον χώρο της σύγχρονης μουσικής μπορούν να συγκριθούν σε προσφορά με τον Brian Eno, ο οποίος διανύει ήδη την έβδομη δεκαετία της ζωής του -γεννήθηκε στις 15 Μαΐου του 1948.

Είναι, θα τολμούσα να γράψω, το ιδανικό παράδειγμα για κάποιον που θέλει να ασχοληθεί με τη μουσική.

Η παρουσία του σημάδεψε τα δύο πρώτα άλμπουμ των Roxy Music στις αρχές της δεκαετίας του '70, όταν μαζί με τον Bryan Ferry δημιουργούσαν τον ξεχωριστό ήχο τους που θα έγραφε ιστορία στο αρτ ροκ και θα έβαζε για τα καλά τα συνθεσάιζερ και την ηλεκτρονική μουσική στη μουσική μας καθημερινότητα.

Παράξενο ντύσιμο και μουσική που ήταν επηρεασμένη από τους Velvet Underground και τους avant-garde ήχους της εποχής, άφησαν τη σφραγίδα τους σε δεκάδες μετέπειτα πετυχημένους καλλιτέχνες προσδιορίζοντας τις νέες εξελίξεις στο ροκ, ειδικά με το δεύτερο άλμπουμ τους, For Your Pleasure, στο οποίο υπάρχουν τα καταπληκτικά Editions Of You, The Bogus Man, In Every Dream Home Α Heartache και Do The Strand.

Στη συνέχεια, ο Eno θα αρχίσει τις προσωπικές του αναζητήσεις με πειραματισμούς στον χώρο της ηλεκτρονικής μουσικής, που θα οδηγήσουν στη δημιουργία της μουσικής ambient, συνδυάζοντας ηχητικά τοπία που δημιουργούσε η φαντασία του, με μινιμαλιστικές μουσικές φόρμες.

Τα επόμενα χρόνια θα είναι ακόμα πιο συναρπαστικά, με τη συνεργασία του με τον David Bowie στην τριλογία των άλμπουμ Low, Heroes και Lodger θα δείξει το στίγμα του για τα επόμενα χρόνια και εγκαινιάζοντας μία σειρά από εντυπωσιακές παραγωγές που φτάνουν μέχρι τις μέρες μας, θα αναλάβει την ανασυγκρότηση μεγάλων ονομάτων στον χώρο της μουσικής και με το μαγικό μουσικό ραβδί του θα μεταμορφώνει και θα ανανεώνει τον ήχο όσων συγκροτημάτων επιμελείται την παραγωγή τους.

Το 1972 σε ένα από τα πρώτα μου ταξίδια στη Γερμανία, είχα την τύχη να δω τους Roxy Music. Θα θυμάμαι πάντα τα συναισθήματά που ένιωσα σ' αυτή τη συναυλία, όταν είδα τον Bryan Ferry και τον Brian Eno να βγαίνουν μαζί στη σκηνή. Ηταν άλλωστε η δεύτερη σημαντική συναυλία που παρακολουθούσα έπειτα από αυτή των Rolling Stones στην Αθήνα το 1967.

Ηταν καλοκαίρι του 1974, όταν ευρισκόμενος για διακοπές στο Παρίσι άκουγα συνέχεια το άλμπουμ του Eno Here Comes The Warm Jets, που είχε κυκλοφορήσει μερικούς μήνες πριν, στο σπίτι του Γιώργου Ρωμανού. Ο Γιώργος στις ατέλειωτες συζητήσεις μας για τον Χατζιδάκι, την ελληνική μουσική και το ροκ δήλωνε, όπως κι εγώ, φανατικός φίλος της μουσικής του Eno και κατάφερε να μου μεταδώσει τον ενθουσιασμό του γι' αυτό το άλμπουμ. Λίγο αργότερα ένα τραγούδι από αυτό, με τον τίτλο On Some Faraway Beach, θα γινόταν το σήμα για τη ραδιοφωνική εκπομπή μου «Rock Club» που θα άρχιζε στο τότε Α' Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας, με τη βοήθεια του Μάνου Χατζιδάκι, ο οποίος συνθέτης είχε δώσει μερικά από τα ωραιότερα τραγούδια του στον Γιώργο.

Το 1981, ο Eno θα συνεργαστεί με τον David Byrne, που ήταν φανατικός φίλος της World Music. Το αποτέλεσμα ήταν κάτι το εντελώς καινούριο στον χώρο του ροκ, με τους ambient ήχους του Brian Eno να βρίσκουν καταφύγιο στους αφρικανικούς ήχους και τα ακούσματα από τη Μέση Ανατολή, με τους οποίους πειραματιζόταν εκείνη την περίοδο ο Byrne, ο οποίος με τη σειρά του αναζητούσε τον τρόπο να δημιουργήσει κάτι καινούριο εκτός του συγκροτήματός του, που ήταν οι Talking Heads.

Η συνεργασία αυτή στο άλμπουμ My Life In The Bush Of Ghosts θα δώσει μία μεγάλη ώθηση στην τριτοκοσμική μουσική που ήδη είχε αρχίσει από τη δεκαετία του '70 να κερδίζει πολλούς φίλους σε Αμερική και Ευρώπη, και θα καθιερώσει συχνές συνεργασίες μεταξύ δυτικών και αφρικανών μουσικών, όπως αυτές των Peter Gabriel και Paul Simon.

Οι Eno και Byrne θα δουλέψουν μαζί και στους δίσκους των Talking Heads, για τους οποίους ο Eno θα κάνει παραγωγή σε τρία άλμπουμ, με κορυφαία τη συνεισφορά του στο Remain In Light. Το 2008 θα ξανασυναντηθούν σε ένα άλμπουμ που θα ηχογραφήσουν μαζί με τίτλο Everything That Happens Will Happen.

Από τις πρώτες στιγμές που άρχισε να δημιουργεί ως μουσικός, ο Eno δεν είχε όρια στον τρόπο δημιουργίας του και συχνά οι εμπνεύσεις του ξεκινούσαν από το παραδοσιακό ροκ της δεκαετίας του '50 και έφταναν να συναντούν ήχους από το μέλλον, όπως αυτοί που παρήγαν μουσικοί όπως ο John Cage.

Η μουσική που δημιουργούσε εκείνη την εποχή ο Eno ξεχωρίζει με τα πρώτα του φωνητικά άλμπουμ, τα Here Comes The Warm Jets (1973), Taking Tiger Mountain By Strategy (1974), Another Green World (1975) και Before And After Science (1977). Η συνέχεια θα είναι εξίσου συναρπαστική με άλμπουμ στα οποία θα προσπαθήσει να μας μεταδώσει τις απόψεις του για το οικοσύστημα του πλανήτη μας και το πώς φαντάζεται τη μουσική προσέγγιση με κατοίκους άλλων πολιτισμών, σε άλλους κόσμους, σε διαφορετικά πλανητικά συστήματα.

Από αυτή την περίοδο ξεχώρισαν οι δίσκοι Discreet Music (1975), Ambient 1: Music For Airports (1978), Apollo (Atmosphere and Soundtracks) (1983), Working Backwords (1984), More Blank Than Frank (1986), και Desert Island Selection (1986) που ήταν μία επιλογή από το υλικό των 4 πρώτων άλμπουμ του.

Εντυπωσιακές ήταν και οι κατά καιρούς συνεργασίες του με ονόματα όπως ο Robert Fripp στα άλμπουμ Νο Pussyfooting (1973), Evening Star (1975), ο John Hassell με το Fourth World Volume One: Possible Music (1980), ο Harold Budd με το The Pearl (1984), ο John Cale με τον οποίο ηχογράφησε το Wrong Way Up (1990) και με τον οποίο συνεργάστηκε επίσης στα June 1, 1974, στο οποίο συμμετέχουν και οι Kevin Ayers και Nico.

Από το 1984 άρχισε η συνεργασία του με το συγκρότημα των U2 και μαζί με τον φίλο του Daniel Lanois έκαναν την παραγωγή σε πετυχημένα άλμπουμ του συγκροτήματος, όπως τα Unforgettable Fire (1984), The Joshua Tree (1987), Achtung Baby (1991) και All That You Can't Leave Behind (2000)· επίσης μόνος του ήταν ο παραγωγός στο άλμπουμ Zooropa (1993), το οποίο διαφοροποίησε τον ήχο του συγκροτήματος, στη συνέχεια συνεργάστηκε μαζί τους σε διάφορες παραγωγές και πρόσφατα μαζί με τον Daniel Lanois ανέλαβαν την παραγωγή του τελευταίου άλμπουμ των U2, Νο Line On The Horizon, που ηχογραφήθηκε στη Νότια Γαλλία, το Μαρόκο και την Ιρλανδία και χάρισε στο συγκρότημα ένα ακόμα Νο 1 άλμπουμ με την κυκλοφορία του.

Αμέτρητα είναι τα ονόματα για τα οποία έκανε παραγωγή όλα αυτά τα χρόνια από τις αρχές της δεκαετίας του '70 και ακόμη περισσότερα αυτά για τα οποία έκανε κάποιο ριμίξ σε τραγούδια τους.

Η πιο πρόσφατη επιτυχία του είναι η παραγωγή για το άλμπουμ των Coldplay Viva La Vida or Death and All His Friends, που χάρισε στο συγκρότημα τη μεγαλύτερη επιτυχία στην καριέρα του.

Παράλληλα με όλες τις μουσικές δραστηριότητες, ο Eno έχει ασχοληθεί με βιντεοκλίπ, έχει γράψει βιβλία και είναι ενεργός πολιτικά, με αρκετά άρθρα του να δημοσιεύονται στη βρετανική εφημερίδα Observer, στην οποία είναι μόνιμος αρθρογράφος από το 1996.

Το 2003 είχε λάβει μέρος σε σημαντική συζήτηση στο βρετανικό Κανάλι 4 και είχε επικρίνει τον πόλεμο στο Ιράκ. Για τον ίδιο πόλεμο έχει διαμαρτυρηθεί παίρνοντας μέρος σε διάφορες αντιπολεμικές εκδηλώσεις, ενώ συχνά διαμαρτύρεται και για την κατάσταση που επικρατεί στην Παλαιστίνη.

Αθόρυβα λοιπόν γράφει τη δικιά του ιστορία στη μουσική και τα καθημερινά προβλήματα στον κόσμο μας και δεν είναι τυχαίο το ότι όλα αυτά τα χρόνια έχει μόνο φίλους στον κόσμο της μουσικής, αφού παραμένει δημιουργικός όπως στα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του '70.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Μουσική
Σχετικά θέματα: Από τις 4:00 στις 6:00
Τραγούδια ...με συνέχεια
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Ενας ωραίος τρελός
Ο μοιραίος κλοιός που απαιτεί θάρρος και τόλμη
Κοινωνικές ιεραρχίες και φυλετικές αναμείξεις
Η σχέση ενός επτάχρονου με την απαγωγέα του
Εμμισθη αυτοκτονία
Θα μάθουμε την αλήθεια για το ΄21;
Επαναστατικές παραδόσεις
Από την Κυψέλη στο Τάβιστοκ
Απόμακρος από την ποιητική τύρβη
Ορφανές στιγμές του Ταμπούκι
Διήγημα
HERMANN HESSE: Η μη καπνίστρια
Από τις 4:00 στις 6:00
Τραγούδια ...με συνέχεια
Μια μουσική ιδιοφυΐα
Ποίηση
Ο ποιητής που χρωμάτισε την Πρέβεζα
Άλλες ειδήσεις
Τρόπος κυριακάτικου απογεύματος στην Κω
Ηλεκτρονική μετάφραση
Συνταγές μαγειρικής για γυναίκες συγγραφείς