Έντυπη Έκδοση

Θρησκεία και μουσική

Μερικά από τα ωραιότερα τραγούδια της χώρας μας γράφτηκαν... με τη βοήθεια του Θεού, της Παναγίας, του Ιησού και αρκετών αγίων. Η επίκληση του Θεού είναι συχνή και σε τραγούδια άλλων χωρών, ενώ υπάρχουν μεγάλες επιτυχίες και στον διεθνή χώρο, που έχουν προκαλέσει έντονες αντιπαραθέσεις με τον στίχο τους.

Δεν είναι λίγοι αυτοί που πιστεύουν ότι θρησκεία και προσευχές παίζουν σημαντικό ρόλο στο να παραμένουν ενωμένες οι οικογένειες, λέγοντας χαρακτηριστικά «Αυτοί που προσεύχονται μαζί, παραμένουν και μαζί».

Σίγουρα δεν χρειάζεται κανείς τη θρησκεία για να παραμείνει ενωμένος με την οικογένειά του, αλλά οι συνθέτες συχνά καταφεύγουν σε εμπειρίες τους γύρω από τη θρησκεία και τις εκφράζουν με διάφορους τρόπους μέσα από τα τραγούδια τους.

Το πρώτο τραγούδι που έρχεται αυτομάτως στη σκέψη μου, είναι η Προσευχή, με τον Σπύρο Ζαγοραίο, σε στίχους του Δημήτρη Γκούτη (1962), ένα τραγούδι που είχε ερμηνεύσει και ο Καζαντζίδης: Προσευχή, τα χείλη μου, τα χείλη μου για σένανε λένε και τα μάτια μου μερόνυχτα κλαίνε, μερόνυχτα κλαίνε.

Να ξαναρθείς κοντά μου, μέσα στην αγκαλιά μου.

Την προσευχή της κάνει και η Χάρις Αλεξίου, με το Δι' Ευχών του Νίκου Αντύπα, σε στίχους της Λίνας Νικολακοπούλου (1992): Δι' ευχών των αγίων ημών στους ναούς των μεγάλων λυγμών. Δι' ευχών των αγίων της γης, ορατής και αοράτου πληγής.

Δι' ευχών των αγίων που κλαις, που μπορείς σ' αγαπάω να λες.

Δι' ευχών των αγίων και αεί με Θεού πνοή.

Η Χαρούλα τραγουδά και το Θεός αν είναι, σε στίχους πάλι της Λίνας και μουσική του G. Bregovic, εδώ όμως η πρώτη ερμηνεία ανήκει στην Αλκηστη Πρωτοψάλτη:

Θεός αν είναι στις φλόγες να καείς κι απ' το δάκρυ μου φωτιά να πιεις, δεν μπορείς μια ζωή καρδιά να συγχωρείς, Θεός αν είναι κι αν μ' αγαπάει κανείς

Θεός αν είναι κι αν μ' αγαπάει κανείς.

Των Χρίστου Νικολόπουλου, Λευτέρη Χαψιάδη είναι το Μία είναι η ουσία, και αυτό με την Αλεξίου: Αϊντε ν' αρρωστήσει ο Αγιος Πέτρος, να τη βγάλουμε και φέτος. Να 'σουνα, Θεέ μου, πότης να σωθεί η ανθρωπότης, στο μεθύσι σου απάνω να μαχαίρωνες τον Χάρο.

Το 1989, η Madonna προκάλεσε πολλές συζητήσεις με το βιντεοκλίπ τού Like a prayer, στο οποίο φιλούσε έναν μαύρο, που υποτίθεται ότι ήταν ο Χριστός ή κάποιος Αγιος, η ίδια χόρευε προκλητικά και αυτοτραυματιζόταν μ' ένα μαχαίρι. Οι αντιδράσεις των θρησκευτικών οργανώσεων τη βοήθησαν να πετύχει τον στόχο της.

Ο Γιώργος Σαρρής, αδελφός της Αλεξίου, ζητάει, με τη σειρά του, τη βοήθεια ενός Αγίου στο τραγούδι του Τάκη Σούκα, Αγιε μου Σώστη, σώσε με, με τους στίχους του Αγγελου Αξιώτη. Αλλη μεγάλη επιτυχία του ήταν το Και μόνο που με κοιτάς λιώνω, του Τάκη Μουσαφίρη: Μάτια, γλυκά μου, μάτια μου, μάτια ηλεκτρισμένα, δώρο που έστειλ' ο Θεός μόνο για μένα. Μάτια γλυκά μου, μάτια μου, αγαπημένα.

Ο Τόλης Βοσκόπουλος είναι ένας τραγουδιστής με πολύ καλή σχέση με τα Θεία.

Εκτός από το Ξανθή αγαπημένη Παναγιά, στο ρεπερτόριό του υπάρχουν επίσης το Φεγγάρι πάνωθέ μου (1971), σε μουσική του Μ. Πλέσσα και στίχους του Λ. Παπαδόπουλου, από την ταινία Μαριχουάνα Στοπ! και το Χωρίς αυτήν, του Ακη Πάνου: Μα τι είναι αυτά που λέω, Θεέ μου, Θεέ μου, χωρίς αυτήν ποτέ μου, ποτέ μου, ποτέ μου δεν θα μπορούσα να ζήσω και να ξαναγαπήσω.

Ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, με το ασύλληπτο σε μέγεθος έργο του, έχει ασχοληθεί αρκετές φορές με την Παναγιά στους στίχους τραγουδιών: Δέκα παλικάρια του Μάνου Λοΐζου: Κι όλη νύχτα λέγαμε τραγούδι για τη λευτεριά κι όλη νύχτα κλαίγαμε γοργόνα Παναγιά, ερμηνεία, Γιώργος Νταλάρας. Αυτά τα χέρια, του Δήμου Μούτση, με τον Μ. Μητσιά: Ποια χέρια γίναν, γίνανε σπαθιά, Χριστέ και Παναγιά μου. Κι από το στήθος, στήθος μου βαθιά θα κόψουν την, θα κόψουν την καρδιά μου.

Του Μούτση είναι και το Βρέχει ο Θεός, με τον Σταμάτη Κόκοτα, αλλά αυτή τη φορά σε στίχους Νίκου Γκάτσου: Μη μου κρατάς κλειστή την πόρτα. Βρέχει ο Θεός και θα βραχώ. Ανοιξε αγάπη μου σαν πρώτα, να μπω κι εγώ να ζεσταθώ.

Ο Γιώργος Χατζηνάσιος στο άλμπουμ Εχει ο Θεός, εκτός από το ομώνυμο τραγούδι με τον Σταμάτη Κόκοτα, έχει και τα Φίλα σταυρό, με τη Δήμητρα Γαλάνη και Ορκίστηκα στον λόγο μου με τον Μανώλη Μητσιά: Αλλά ορκίστηκα στον λόγο μου και στο νερό που πίνω, μια μέρα να σε παντρευτώ στον Αγιο Κωνσταντίνο, οι στίχοι είναι του Γιάννη Λογοθέτη.

Το Σ' έχω κάνει Θεό είναι μία από τις μεγαλύτερες επιτυχές της Κατερίνας Στανίση, που ήλθε ξανά στην επικαιρότητα με την ερμηνεία του Γιώργου Μαζωνάκη.

Ο Μίκης Θεοδωράκης σε μερικά από τα σημαντικότερα τραγούδια του ασχολείται με το θέμα μας: Δόξα τω Θεώ, σε στίχους του Ιάκωβου Καμπανέλλη, με πρώτο ερμηνευτή τον Γιάννη Πουλόπουλο, Μάνα μου και Παναγιά, με τον Γρηγόρη Μπιθικώτση, σε στίχους Τάσου Λειβαδίτη, Εχει ο Θεός, από τα Λαϊκά, σε στίχους Μάνου Ελευθερίου, με τον Γιώργο Καπερνάρο.

Ο Μάνος Χατζιδάκις έγραψε το Μια Παναγιά το 1964, για την ταινία του Καζάν, Αμέρικα Αμέρικα, σε στίχους του Νίκου Γκάτσου· οι ίδιοι έγραψαν, το 1966, για το άλμπουμ Μυθολογία, το Ησουν παιδί σαν τον Χριστό, με ερμηνευτή τον Γιώργο Ρωμανό.

Ο Γιώργος Μούτσιος τραγουδούσε στον Κύκλο του C.Ν.S. του Μάνου: Μια θλιμμένη αρχόντισσα είν' η Παναγιά μου, που κεντάει τριαντάφυλλα πάνω στην καρδιά μου.

Ο Γκάτσος συνεργάστηκε με τον Σταύρο Ξαρχάκο, στο Παλικάρι στα Σφακιά, με τον Νίκο Ξυλούρη: Εβαλε ο Θεός σημάδι παλικάρι στα Σφακιά κι ο πατέρας του στον Αδη άκουσε μια τουφεκιά. Ο Ξυλούρης ερμήνευε και το παραδοσιακό Φιλεντέμ: Ε, μια παντρεμένη αγαπώ, Θεός να τη φωτίσει, μωρό μου, μια παντρεμένη αγαπώ, Θεός να την φωτίσει, μωρό μου.

Στο Καλημέρα Ηλιε, του Μάνου Λοΐζου, ο Κώστας Σμοκοβίτης και η Αλέκα Αλιμπέρτη, το 1973, τραγουδούσαν: Γελά ο ήλιος κι αμολιέται στα στενά, χορεύει πάνω στο νταούλι κι αρχινά, το κόκκινο για τη ροδιά, το πράσινο για τα παιδιά, για της Μυρσίνης την ποδιά μια Παναγιά.

Το Παναγιά μου, Παναγιά μου, της Μαρίζας Κωχ, ήταν μία διαφορετική συμμετοχή στον διαγωνισμό της Eurovision του 1976. Οι στίχοι ήταν του Μιχάλη Φωτιάδη.

Το 1947, ο Τώνης Μαρούδας είχε μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της χρονιάς, με το Αν ήμουνα Θεός, των Μιχάλη Σουγιούλ και Κώστα Κοφινιώτη. Ο Κοφινιώτης είναι ο στιχουργός και στο τραγούδι του Νίκου Γούναρη από το 1954, Αυτός ο άλλος: Μια και με γλίτωσε από σε, του έχω ευγνωμοσύνη, να τον φυλάει ο Θεός και μέρες να του δίνει.

Αυτός ο άλλος που σε χαίρεται που σ' έχει, αυτός ο άλλος, αυτός ο άλλος είναι σωτήρας μου μεγάλος.

Να ζήσεις, βρε λεβέντη μου, κι από χαρά θα κλάψω, λαμπάδα σαν το μπόι σου στην Παναγιά θ' ανάψω...

Στα Κόκκινα γυαλιά, που έγραψε για τον Κώστα Μακεδόνα, ο Σταμάτης Κραουνάκης, αναφέρει: Πήρα κόκκινα φτερά και περνάω μια χαρά, γελάω. Πιάνω σώμα του χιονιού και ουρά χελιδονιού, στου Θεού τ' αυτί μιλάω.

Σ' έχω ώρες ώρες μα τον Θεό τόσο πολύ ανάγκη, που τρέχουν απ' τα μάτια μου θάλασσες και πελάγη. Στείλε ένα γράμμα, μια συλλαβή, αν έχεις τον Θεό σου, που κρέμομαι απ' τα χείλη σου κι είμαι στο έλεός σου, απόσπασμα στίχων από το καλύτερο, ίσως, τραγούδι του Παντελή Θαλασσινού, Ανάθεμά σε.

Στον διεθνή χώρο, όπως είναι λογικό, υπάρχουν αμέτρητα τραγούδια για τον Θεό, ενδεικτικά αναφέρω το μιούζικαλ Jesus Christ Superstar, λόγω του μέγεθους επιτυχίας, το Loosing my religion των R.Ε.Μ., με τον καθημερινό προβληματισμό πολλών ανθρώπων και το One of us της Joan Osbourne, που αναρωτιέται για την παρουσία του Θεού στη Γη.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Μουσική
Σχετικά θέματα: Από τις 4:00 στις 6:00
Ο άνδρας με τα μαύρα...
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Το τελώνι του Φουζέλυ
Το παιχνίδι των έμφυλων ταυτοτήτων
Τις επιγραφές των προγόνων μπορούμε να τις διαβάσουμε;
Ιδεώδης περιήγηση
Μουσικών πάθη
Η περικύκλωση του κενού
Γεννημένοι με θλίψη για τον δρόμο
Νύχτα και μέρα δουλεύουν οι μνήμες
Ποίηση και περιοδικά του '60
Περιοδικά και ποιητές τη δεκαετία του '60 σε Αμερική, Αγγλία
Τέσσερις ποιητές: Σίλβια Πλαθ, Αν Σέξτον, Ράνταλ Τζάρελ και Τζον Μπέριμαν
Οψεις της ανάγνωσης
Η αχνή γραμμή του μολυβιού κάτω από τις λέξεις, να γίνει εικόνα
Από τις 4:00 στις 6:00
Θρησκεία και μουσική
Ο άνδρας με τα μαύρα...
Σαλβατόρε ντι Τζάκομο: Η ζωή του και το πρώτο του διήγημα
Η ζωή και το έργο του
Οι πότριες του αίματος
Περί τυπογραφίας
Παραδοσιακή τυπογραφία και νέα τεχνολογία
Άλλες ειδήσεις
Γράμμα από την Κω