Έντυπη Έκδοση

Βιβλίο

Πεντάλ

  • Ερχονται άλλοι, όμοιοι μ' εμάς, αλλά δεν θα είμαστε εμείς

    Ευφυής τίτλος πολύπτυχου έργου της Τόνιας Νικολαΐδη (Τόνια Νικολαΐδη/Εργα 1947-2010), στην έκθεση που της παραχώρησε στην Αθήνα στο Μέγαρο Εϋνάρδου από τις 23 Μαρτίου έως τις 23 Μαΐου 2010, ευφυές κι αυτό εξ αυτού, το Μορφωτικό Ιδρυμα Εθνικής Τραπέζης. «Ερχονται άλλοι» λοιπόν «όμοιοι μ' εμάς, αλλά δεν θα είμαστε εμείς».

    Αλλοι εκλαμβάνουν τη φράση αισιόδοξα και άλλοι όχι, καίτοι ανήκει στην όχι και τόσο αισιόδοξη σειρά «Ρέκβιεμ για ένα δέντρο». Ο ποδηλάτης στέκεται πάντως στην αδυσώπητη αλήθεια της, όπως στάθηκε και στην αφοπλιστική έκθεση της Νικολαΐδη που εκτέθηκε χωρίς τα τάχα μου γύρω γύρω, με τις συνήθεις φανφάρες ή την κουταμάρα που μας έχει κατακλύσει εδώ και καιρό περί concept και project.

    Κλέβει επίσης με χαρά του για τη σημερινή σελίδα λίγες παραγράφους:

    - (...) Κατά καιρούς έρχεται και επανέρχεται η πόλη τη νύχτα, με τα χρωματιστά της φώτα και τις μοτοσικλέτες. Τα φώτα και η ταχύτητα (...) Η σειρά «Ρέκβιεμ για ένα δέντρο» είναι μια πρώτη προσπάθεια συμφιλίωσης με το θάνατο. Σε ένα κόκκινο, φωσφορίζον χαρτί τύπωσα το χαραγμένο σε λινέλαιο καμένο κλαρί μιας ελιάς που είχα μαζέψει από έναν τόπο κατάμαυρο, απ' όπου είχε περάσει η λαίλαπα της φωτιάς. Ηταν απόλαυση για μένα το φλογερό κόκκινο που έφεγγε μέσα στο τυπωμένο μαύρο χώμα με τις ανάγλυφες καρβουνιασμένες πέτρες. Εδώ διηγούμαι πώς ένα δέντρο, όμοια με τη ζωή του ανθρώπου, λαμπαδιάζει.

    - Στην πορεία μου προσπάθησα να εκφράσω τον κόσμο μου με εικόνες, για τη δική μου απόλαυση και για τη δική μου εκτόνωση αλλά και με την ελπίδα ο κόσμος ο δικός μου να προσεγγίσει τους κόσμους κάποιων άλλων και να συναντηθεί το βλέμμα μας με κατανόηση.

    - Θέλω να χειρίζομαι την πραγματοποίηση της εικόνας ελεύθερη από περιορισμούς και από συμβατικά «πρέπει» και ξένα καλούπια. Μεταχειρίζομαι ό,τι νομίζω πως εξυπηρετεί το όραμά μου, όποιο μέσο, όποια τεχνική μπορώ, χωρίς να νοιάζομαι ποια ταμπέλα θα μου κρεμάσουν κάποιοι. Μ' ενδιαφέρει να είμαι ένας ενδιαφέρων καλλιτέχνης, που εκφράζει την αλήθεια του. Μ' ενδιαφέρει να ευχαριστηθώ εγώ -και αν επικοινωνήσουν κι άλλοι με το έργο μου, ακόμα καλύτερα.

    - Επειδή πιστεύω ότι οι ασχολούμενοι με την τέχνη δεν είχαν και δεν θα έχουν τον καιρό να προσέξουν κάποιες ιδιότητες της δουλειάς μου, θα αναφερθώ εγώ μονάχη μου σ' αυτές κατά το «Γιάννης κερνάει, Γιάννης πίνει». Επισημαίνω λοιπόν ότι (...), Οτι από (...) Οτι από (...) Οτι (...)

    - Τελικά αναρωτιέμαι τι θα έχει απομείνει για μένα στο σουρωτήρι του χρόνου. Θα έχει απομείνει αυτό που δεν μπορεί να μου πάρει κανένας, ότι απόλαυσα εγώ η ίδια το ταξίδι, με την ψυχή και το μυαλό και τις αισθήσεις μου.

    Σωστό μείγμα μετριοφροσύνης και ανυπόκριτου εγωισμού, κυριολεκτικής έκφρασης και ανεπαίσθητης ειρωνικής διάθεσης, νομίζει ο ποδηλάτης.

    Η χαράκτρια Τόνια Νικολαΐδη γεννήθηκε το 1927 στην Αθήνα. Καταγωγή από την Ιθάκη. Απόφοιτος της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών.

    Δεκατρείς ατομικές εκθέσεις, πολλές ομαδικές, εννέα διακρίσεις-βραβεία. Διακριτικά γνωστή εν Ελλάδι έξω από τον χώρο των ειδημόνων.

    ****************

    Αντιγράφοντας το «Γιάννης κερνάει Γιάννης πίνει» της Νικολαΐδη, ο ποδηλάτης συνεχίζει μ' ένα μικρό αφιέρωμα στο όχημα, εξάρτημα του οποίου όνομα έχει επιλέξει για μόνιμο τίτλο της σελίδας του.

    Το ποδήλατο

    Σε κάποιες πόλεις του πλανήτη προωθείται, για διάφορους λόγους, η χρήση του ποδηλάτου ως βασικού μέσου μετακίνησης. Στην Ευρώπη, αυτό συμβαίνει, κυρίως, στο Αμστερνταμ, στην Κοπεγχάγη, στη Βαρκελώνη και στο Βερολίνο - και οι τέσσερις, αλλόκοτες πόλεις για τα ελληνικά ήθη και έθιμα. Εκεί, η χρήση του ποδηλάτου διευκολύνεται με τη δημιουργία δικτύου λωρίδων κυκλοφορίας και θέσεων στάθμευσης για τα ποδήλατα. Ο ποδηλάτης δεν ενοχλεί επομένως τα τετράτροχα ή άλλου τύπου δίτροχα, αλλά διεκδικεί την προτεραιότητά του και δυσανασχετεί ακόμη και όταν πρόκειται για πεζό, συνήθως αλλοδαπό, που χασκοπεριπατεί στην επισημασμένη λωρίδα του.

    Οσοι υπηρετούν το ποδήλατο πιστεύουν ότι μπορεί να συμβάλει στη λύση της κακοπάθειας και του βασάνου που, λόγω της μη περαιτέρω υπόλοιπης συγκοινωνίας, πνίγουν τις περισσότερες μεγαλουπόλεις. Επιχειρήματα: δεν δημιουργεί προβλήματα κυκλοφοριακής συμφόρησης, απαιτεί ελάχιστο χώρο στάθμευσης, μπορεί να μετακινείται και έξω από το οδικό δίκτυο, δεν μολύνει το περιβάλλον με κανέναν τρόπο (καυσαέρια, ηχορύπανση), δεν προτρέπει σε «συμμετοχή και μέθεξη». Μειονεκτήματα: δεν έχει σύστημα air conditioning, πρέπει να κουνάς τα πόδια σου έστω στοιχειωδώς, δεν μπορείς να πιάνεις το μπούτι του διπλανού σου ή να γέρνεις με χάρη στο λαιμό του, η φιγούρα δεν έχει πολλά περιθώρια ούτε δυστυχώς και πέραση σε πολλούς, σε περίπτωση σύγκρουσης με τετράτροχο δεν προβλέπεται να βγεις ζωντανός, δεν ακούει τη μουσική που έχεις επιλέξει σύμπασα η γειτονιά, έχει κι άλλα χρώματα εκτός από το ασημί, δεν μπορείς να μπεις στο μάτι του διπλανού σου ούτε να τον θερίσεις εκεί που κάθεται ανύποπτος στη στάση στο πεζοδρόμιο, δεν απομακρύνεσαι εύκολα έπειτα από ληστεία, δεν χρειάζεται να εξοντώσεις έναν κήπο για να φτιάξεις γκαράζ, δεν μπορείς να λιώσεις στις διαδρομές σου δυο γάτες κι έναν σκύλο χωρίς κίνδυνο εκτροχιασμού.

    **

    Το ποδήλατο δεν έχει φιλοξενηθεί συχνά σε στίχους και ποιήματα. Μπορεί επειδή δεν συνηθίζουν να ποδηλατούν οι ποιητές που, όταν δεν παραμένουν ακίνητοι ή καθηλωμένοι «σανίδι», καταφεύγουν συνήθως στον στοιχειωδέστερο τρόπο μετακίνησης, ήγουν τα πόδια τους, αλλά και πάλι χωρίς την αναγκαία και ικανή μυϊκή δύναμη για μεγάλες αποστάσεις (εδώ οι πεζογράφοι έχουν αποδειχτεί, ιστορικά, επαρκέστεροι). Εξάλλου, οι ποιητές είναι και γενικότερα ανεπαρκείς όταν πρόκειται για ευκίνητες κινήσεις, ευλυγισία και ισορροπίες - οι καλοί ποιητές τουλάχιστον.

    Επίσης, η ποίηση δεν αρκεί για να μας κάνει «τη ζωή ποδήλατο», ωστόσο δεν μας δημιουργεί πολλά προβλήματα όταν περνάει ή σταθμεύει πλάι μας. Στην ποίηση, συνήθως πλάι στα δέντρα σταθμεύουν άλογα.

    Τύποι ποδηλάτου

    Το αγωνιστικό ποδήλατο

    Το ποδήλατο βουνού

    Το ποδήλατο ταξιδιού

    Το ποδήλατο μακρινών αποστάσεων τουρισμού

    Το ποδήλατο πόλης

    Η ΜΝΗΜΗ ΣΟΥ ΜΕΣΑ ΜΟΥ

    Η μνήμη που μέσα μου είναι μόνον

    ένας ανάλαφρος θόρυβος από ποδήλατα

    που ήσυχα πηγαίνουν εκεί όπου

    το ύψος του απομεσήμερου κατηφορίζει

    στο πιο φλογερό σούρουπο

    ανάμεσα σε κιγκλιδώματα και σπίτια

    και κατωφέρειες γεμάτες στεναγμούς

    από παράθυρα ξανανοιγμένα στο καλοκαίρι.

    Του εαυτού μου επιμένει μόνον

    ένα μακρινό κλάμα από τρένα

    ψυχών που απομακρύνονται.

    Κι εκεί πανάλαφρη πετάς

    χάνεσαι μες στο βράδυ.

    Ποίημα του ιταλού Βιττόριο Σερένι (1913-1983), σε μετάφραση Σωτήρη Παστάκα.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Το τελώνι του Φουζέλυ
Το παιχνίδι των έμφυλων ταυτοτήτων
Τις επιγραφές των προγόνων μπορούμε να τις διαβάσουμε;
Ιδεώδης περιήγηση
Μουσικών πάθη
Η περικύκλωση του κενού
Γεννημένοι με θλίψη για τον δρόμο
Νύχτα και μέρα δουλεύουν οι μνήμες
Ποίηση και περιοδικά του '60
Περιοδικά και ποιητές τη δεκαετία του '60 σε Αμερική, Αγγλία
Τέσσερις ποιητές: Σίλβια Πλαθ, Αν Σέξτον, Ράνταλ Τζάρελ και Τζον Μπέριμαν
Οψεις της ανάγνωσης
Η αχνή γραμμή του μολυβιού κάτω από τις λέξεις, να γίνει εικόνα
Από τις 4:00 στις 6:00
Θρησκεία και μουσική
Ο άνδρας με τα μαύρα...
Σαλβατόρε ντι Τζάκομο: Η ζωή του και το πρώτο του διήγημα
Η ζωή και το έργο του
Οι πότριες του αίματος
Περί τυπογραφίας
Παραδοσιακή τυπογραφία και νέα τεχνολογία
Άλλες ειδήσεις
Γράμμα από την Κω