Έντυπη Έκδοση

ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΜΥΣΤΗΡΙΟΥ

Στην εποχή της οικονομικής κρίσης

Πέτρος Μάρκαρης

Ληξιπρόθεσμα δάνεια

εκδόσεις Γαβριηλίδης, σ. 428, ευρώ 23,43

Μπορεί το κλίμα που περιγράφεται στο πρώτο βιβλίο της Τριλογίας της Κρίσεως του Πέτρου Μάρκαρη να είναι ζοφερό, λόγω της τόσο οικείας σε όλους μας οικονομικής κατάρρευσης, με άπαντα τα επακόλουθά της, ωστόσο ο τόνος της αφήγησης απέχει από μελοδραματισμούς, ευχολόγια και κοινοτοπίες. Κάθε άλλο, μάλιστα, γιατί ο αστυνόμος Χαρίτος έχει πολλά κέφια, και απαλλαγμένος καθώς είναι, πια, από τις ευθύνες απέναντι στη μοναχοκόρη του, μιας και παντρεύεται, αφοσιώνεται στην υπόθεση δολοφονιών, που συνταράσσει την κοινή γνώμη.

Η αφήγηση ξεκινά με τον γάμο της Κατερίνας, της κόρης του Χαρίτου. Δικηγόρος αυτή, γιατρός ο άντρας της, συνιστούν το τέλειο ζευγάρι για την ελληνική οικογένεια. Η επόμενη κιόλας μέρα, ωστόσο, ανατρέπει την ευχάριστη ατμόσφαιρα, καθώς η δολοφονία, με πολύ πρωτότυπο τρόπο, του συνταξιούχου διοικητή μεγάλης τράπεζας στο σπίτι του κινητοποιεί τον Χαρίτο, και την ομάδα του. Ακολουθούν όμως και άλλες δολοφονίες ατόμων που ανήκουν στον επιχειρηματικό και τραπεζικό κόσμο, ενώ ανάμεσα στα θύματα είναι και ξένοι. Την ίδια περίοδο, η Αθήνα γεμίζει με αφίσες που προτρέπουν εκείνους που έχουν χρέη στις τράπεζες να μην πληρώνουν τις δόσεις των δανείων και των πιστωτικών καρτών τους. Η εικόνα της χώρας, που ήδη έχει τρωθεί από την οικονομική δυσπραγία, πλήττεται και από αυτές τις δολοφονίες, οι οποίες επιτείνουν ακόμα πιο πολύ την ανασφάλεια των πολιτών. Οι σκοτεινές πλευρές της κοινωνίας και ο αόρατος κίνδυνος, που επικρέμαται, αναπτύσσονται και κρύβονται μέσα σ' ένα πια νοσηρό σύστημα, το οποίο, παρ' όλ' αυτά, διαθέτει δυνάμεις, όπως φαίνεται, για να αντιμετωπίσει τις πιο επικίνδυνες και αυτοκαταστροφικές τάσεις και καταστάσεις.

Σ' αυτό το μυθιστόρημα πρωταγωνιστεί η Αθήνα, με όλα τα καλά και τα άσχημα που διαθέτει. Αλλά και η νεοελληνική νοοτροπία περιγράφεται με χιούμορ, ζωντάνια και ειρωνεία, ακόμα και όταν θίγονται ζητήματα που πονάνε: το μέσον, που χρησιμοποιείται ακόμα και στα νοσοκομεία, το κυκλοφοριακό πρόβλημα, το οποίο οξύνεται με τις συχνές διαδηλώσεις, με αποτέλεσμα να παραλύει το κέντρο, οι μετανάστες, οι ντοπαρισμένοι αθλητές και το πώς χρησιμοποιούνται, η εντύπωση που έχουν οι Ελληνες για τους ξένους και φυσικά η μεγάλη ιδέα για τον εαυτό τους, η πεποίθηση ότι για όλα φταίνε οι άλλοι, οι ξένοι δηλαδή, οι οποίοι συνωμοτούν εναντίον τους. Μια μικρογραφία της σύγχρονης πραγματικότητας δηλαδή.

Ο Μάρκαρης κάνει κάτι απλό. Αντλεί θέματα από την καθημερινότητα και τα αξιοποιεί με τον καλύτερο τρόπο. Αλλωστε, η επικαιρότητα προσφέρει ποικιλία θεμάτων: από τη Siemens μέχρι το Βατοπέδιο, αλλά και πολλά άλλα. Δεν καταφεύγει στο παρελθόν και δεν εξιδανικεύει εποχές και καταστάσεις, κάτι που παρατηρείται συχνά στο ελληνικό μυθιστόρημα. Και επιτυγχάνει να μην ξεπέσει σε εύκολα τσιτάτα ή σε συναισθηματικές κορόνες. Μάλιστα ακόμη και οι πιο δραματικές στιγμές της ιστορίας του αντιμετωπίζονται από τον ήρωά του με μια νότα αισιοδοξίας. Ο λόγος είναι γρήγορος, άμεσος, ενώ μερικές φορές η ένταση των περιγραφών σε κάνει να νομίζεις ότι ακούς τη φωνή του συγγραφέα, σαν να αφηγείται μπροστά σε ακροατήριο, με τον πληθωρικό του λόγο, που μπορεί όμως ενίοτε να υποσκάπτει τις καλές προθέσεις.

Πρόκειται για ένα είδος «μυθιστορηματικής ιστοριογραφίας», ένα αποτύπωμα του κοινωνικού γίγνεσθαι με αστυνομική πλοκή, η οποία αναπτύσσεται μεθοδικά. Παράλληλα, κάθε ήρωας έχει το δικό του μερίδιο στην υπόθεση, στην οποία, καθώς αυτή εκτυλίσσεται, προστίθεται και ένα ξεχωριστό, αλλά αναγκαίο κομμάτι στη σύνθεση της συνολικής εικόνας.

Και ενώ στο προηγούμενο βιβλίο του, το Παλιά πολύ παλιά, ο Μάρκαρης μας συγκίνησε με τα ταξίδια και τις περιπέτειες του ήρωά του στην Κωνσταντινούπολη και την Τραπεζούντα, εδώ μας ξεναγεί με άμεσο και καλά δομημένο λόγο στον παράλογο, χαοτικό νεοελληνικό τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Τα πάθη του Σατανάκη
Ενα χειροκρότημα προς τον ουρανό
Ο Μαρκ Τουέιν γράφει για την Ιωάννα της Λωρραίνης
Βασιλικά αναγνώσματα και καμώματα
Ενα ερωτικό μυθιστόρημα
Βιβλία από τους πάγκους των βιβλιοπωλείων
Ενας ακόμη Καβάφης με ολίγη από σχόλια...
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Τα πάθη του Σατανάκη
Ενα χειροκρότημα προς τον ουρανό
Ο Μαρκ Τουέιν γράφει για την Ιωάννα της Λωρραίνης
Στην εποχή της οικονομικής κρίσης
Βασιλικά αναγνώσματα και καμώματα
Ενα ερωτικό μυθιστόρημα
Βιβλία από τους πάγκους των βιβλιοπωλείων
Ενας ακόμη Καβάφης με ολίγη από σχόλια...
Λογοτεχνία
Ενα δροσερό καρπούζι στη ζεστή καλοκαιρινή νύχτα
Φωνές από αλλού
Η κόμισσα του Αμάλφι
Ο καλός στρατιώτης Σβέικ
Μουσική
Μια παγκόσμια τραγουδίστρια
Συνέντευξη: Μαρίνα Λαμπράκη - Πλάκα
«Να είστε ρεαλιστές, αναζητήστε το αδύνατο»
Συνέντευξη: Σταύρος Σταυρόπουλος
«Την ιστορία δεν τη γράφουν οι παρέες. Τη γράφουν οι λέξεις»