Έντυπη Έκδοση

Καλειδοσκόπιο θανατικών

Εντεκα νουάρ ιστορίες

Το τελευταίο ταξίδι

επιμέλεια ανθολογίας: Αντώνης Γκόλτσος

εκδ. Μεταίχμιο, σ. 482, ευρώ 22,11

Η αστυνομική λογοτεχνία: ένα παιχνίδι λογικών ακροβασιών, ιστορίες-αινίγματα, κοινωνική καταγγελία μέσα από την τοπιογραφία βίαιων περιβαλλόντων, ίσως ένα είδος εθνολογίας, όπου το έγκλημα και η διαλεύκανσή του μπαίνουν στο περιθώριο χάριν των ανθρώπων (απατημένοι εραστές, εκβιαστές, διεφθαρμένοι αστυνομικοί, ανέντιμοι πολιτικοί) που διαπράττουν τα εγκλήματα; Ολα αυτά και άλλα ακόμα, ένα καλειδοσκόπιο κανόνων, κατηγοριών και τάσεων, διευκρινίζει ο επιμελητής Αντώνης Γκόλτσος στον καλογραμμένο του πρόλογο. Η αναδρομή του στην ιστορία και ταξινόμηση του «είδους» (με όλες τις παρεκκλίσεις του) αρνείται να πάρει θέση για το αν πρόκειται για μια ελάσσονα λογοτεχνία ή και παραλογοτεχνία, εδραιώνοντας με εμβρίθεια τους λόγους γιατί μια τέτοια κρίση δεν είναι ούτε εφικτή ούτε, απαραιτήτως, επιθυμητή.

Η σωκρατική απορία του προλόγου μάς προτρέπει να κρίνουμε οι ίδιοι, με μέτρο την αναγνωστική απόλαυση, τις ιστορίες που συνθέτουν τον παρόντα τόμο. Και, όπως συχνά συμβαίνει με τις ανθολογίες, η εκάστοτε επινόηση και τα μέσα που την υπηρετούν δεν είναι ομοιόμορφα αποτελεσματικά.

Ετσι, η φιλόδοξη σύλληψη του «Ο Τομ Ρίπλεϊ στο Ηρώδειο», του Α. Αποστολίδη, που εγκαινιάζει τη συλλογή, μάλλον χάνει τον ειρμό (και τον στόχο της) μέσα από το πλήθος των εναλλασσόμενων σκηνικών και πληροφοριών που δεν επιτρέπουν στην ιστορία του να ριζώσει και να αναπτυχθεί πειστικά. Αντιθέτως, η εντοπιότητα, το χιούμορ και η ψυχολογική εμβρίθεια στο «Ερασιτεχνικό έγκλημα» του Νεοκλή Γαλανόπουλου συμβάλλουν αποτελεσματικά στο χαμόγελο που περιμένει τον αναγνώστη με την ανατροπή της τελευταίας σελίδας.

Και ενώ, αμέσως μετά, ο Σέργιος Γκάκας μάς δίνει ένα ελαφρώς αδιάφορο ρομάντζο στο «La metisse» του, το κείμενο του Αντώνη Γκόλτσου που ακολουθεί, «Δεν είναι έτσι, αν έτσι νομίζετε», βασισμένο σε μια επινοητική συνενοχή του συγγραφέα με τον Σαίξπηρ, τινάζει, επιτυχώς, τις αφηγηματικές συμβάσεις στον αέρα κάνοντας, για να το πούμε διακριτικά, όπλο του εγκλήματος τη ...συγγραφική πένα.

Τελείως άλλο είναι το δυνατό χαρτί τού «Οι έξι δράκοι της Ιντσόν» του Φώντα Λάδη, το οποίο αντλεί την υποβλητικότητά του από την επισταμένη ιστορική έρευνα του συγγραφέα για την ελληνική συμμετοχή στον πόλεμο της Κορέας το 1950. Πορευόμενοι εδώ προς τη λύση του αινίγματος, συναντάμε πολλές στιγμές μιας συγκινητικής ιστορικής φωταύγειας.

«Το τελευταίο δρομολόγιο» του Δ. Μαμαλούκα κερδίζει τους πόντους της σκηνοθεσίας και της ψυχοσύστασης των χαρακτήρων, ενώ το μικρό σκίτσο του Μάρκαρη που ακολουθεί, για τη νοσταλγία της γενέτειράς του, της Κωνσταντινούπολης, μας βάζει σε σκέψεις για τα κριτήρια με τα οποία συμπεριελήφθη σε μια ανθολογία αστυνομικών ιστοριών.

«Η ευγένεια των βασιλέων», του Μαρτινίδη, εστιάζει σε μια άτεγκτη κριτική των καθ' ημάς ακαδημαϊκών συντεχνιών, βάζοντας σε δεύτερη μοίρα τον ρυθμό της ιστορίας, και η Αναστασία Μπαξεβάνη, παρομοίως, καυτηριάζει τα παρασκήνια της εκμετάλλευσης φυσικών πόρων στο ανοιχτόκαρδο «Κάποιο λάκκο έχει η φάβα».

Από τα φαβορί της ανθολογίας θεωρούμε το «Η κόκκινη Ιουλία» της Μαρλένας Πολιτοπούλου, πυκνό, γεμάτο αιχμηρή πρόθεση πορτρέτο ενός γυναικείου ψυχισμού, απέναντι στις ανάγκες του οποίου οι άντρες είναι πλήρως αναλώσιμοι.

Το ενδιαφέρον, τέλος, τού «Ζήτω η ανεξάρτητη Κέρκυρα» του Φ. Φιλίππου συνίσταται μάλλον στο ιστορικό πλαίσιο της ιστορίας παρά στο αφηγηματικό της νεύρο.

Η αστυνομική λογοτεχνία εδώ: μια μεγάλη γκάμα προσεγγίσεων, λοιπόν, όπου τα εκάστοτε εγκλήματα βρίσκουν φιλόξενη στέγαση σε πολύ διαφορετικά πλαίσια. Αστικά ηθογραφήματα, όχι λογοτεχνικά υψιπετή, που δεν διστάζουν να φλερτάρουν με το χιούμορ και το κιτς, συχνά με διάθεση κοινωνικής κριτικής. Χίλιοι και ένας τρόποι για να κλείσει ο συγγραφέας το μάτι στον αναγνώστη.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Ενας αυστριακός Ρεμπώ
Σύγχρονος αισθητισμός
Ο γιατρός από την Τασκένδη
Το όνειρο της Αιγύπτου
Ο λογοτεχνικός Βορράς
Εκπτωτος μονάρχης
Ιταλικοί αντικατοπτρισμοί
Ο βυθός είναι μέσα μας
Ο ντετέκτιβ του μυαλού
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Ενας αυστριακός Ρεμπώ
Σύγχρονος αισθητισμός
Ο γιατρός από την Τασκένδη
Το όνειρο της Αιγύπτου
Ο λογοτεχνικός Βορράς
Εκπτωτος μονάρχης
Ιταλικοί αντικατοπτρισμοί
Ο βυθός είναι μέσα μας
Καλειδοσκόπιο θανατικών
Ο ντετέκτιβ του μυαλού
Δύο κριτικές για το ίδιο βιβλίο
Ελληνικό διήγημα: ένα είδος σε μόνιμη ανθοφορία
Απλετοι μικρόκοσμοι
Από τις 4:00 στις 6:00
Ο Oscar Wilde και οι επιρροές του στη μουσική σκέψη
Εφυγε νωρίς...
Άλλες ειδήσεις
Περιοδικός Λόγος
Ο εφιάλτης στον καθρέφτη
Ο Καλάζνικοφ ήθελε να γίνει ποιητής...
Βιβλίο. Τι;