Έντυπη Έκδοση

Της φιλίας ή της συνάντησης

Κείμενο - εικονογράφηση: Κριστίν Κουαρό

Το μικρό βιβλίο της φιλίας

απόδοση: Ειρήνη Χριστοπούλου,

εκδόσεις Μεταίχμιο, σ. 40, ευρώ 7

Στην πολύ καλή σειρά «Βιβλία συμπεριφοράς» έχουν ήδη κυκλοφορήσει: «Το μικρό βιβλίο της ευγένειας», «Το μικρό βιβλίο του περιβάλλοντος», «Το μικρό βιβλίο της καλής υγείας», «Το μικρό βιβλίο των καλών τρόπων», κ.ά. Πρόκειται για βιβλία εύχρηστα, εύκολα και ευχάριστα. Δυνατόν και να ωφελήσουν, αν και, γνώμη μας αυτή, το σπίτι είναι το πρώτο και σπουδαιότερο σχολείο σε θέματα συμπεριφοράς, αντιδράσεων, τρόπων. Ομως επειδή είναι γραμμένα και εικονογραφημένα από μια ταλαντούχο και σκεπτόμενη γυναίκα που γνωρίζει το βιβλίο, τα συνιστούμε πάντα. Και για τη χαρά του παιδιού και για ό,τι πιθανόν αποκομίσει. Σε όλα τα βιβλία, ζωάκια οικεία, συμπαθητικά, συμβουλεύουν διακριτικά τον αναγνώστη. «Πάντα χρειάζεσαι φίλους» διαβάζουμε, ενώ η καμηλοπάρδαλη παίζει με ένα ποντικάκι. «Οι φίλοι κάνουν πράγματα μαζί» κι ένα κοπάδι χρυσόψαρα επιδίδεται σε ωραίους σχηματισμούς στο αρυτίδωτο γαλάζιο. «Παίζουν μπάλα» -εδώ πολύχρωμα μυρμήγκια προσπαθούν να σηκώσουν μια μπάλα. «Προσέχουν ο ένας τον άλλο», «Μοιράζονται τα αγαπημένα τους πράγματα», «Σκέφτονται πάντοτε ο ένας τον άλλο», «Βοηθούν ο ένας τον άλλο», κ.λπ.

Γαλήνιες, πράες εικόνες, ζώα χαμογελαστά, απίθανα και αστεία τα συμπλέγματά τους, οι παρέες τους, ο λόγος λιτός, σαν επίγραμμα. Κατανοητός. Θα τα χαρούν τα παιδιά.

Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης

Μια απρόσμενη συνάντηση Αϊνστάιν-Καραθεοδωρή

διηγήματα, εξώφυλλο: Δημήτρης Κλάγκος,

σ. 96, εκδόσεις ΑΛΔΕ, κεντρική διάθεση Ζωοδόχου Πηγής 43, Αθήνα, ευρώ 10

Τον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη γνωρίσαμε μέσα από το ωραίο, αισθαντικό λεύκωμα «Κόπραινα, ταξίδι στη μνήμη» και το, επίσης ωραιότατο, «Αρτα 1881-1941». Ομως έχει συγγράψει και άλλα έργα, όπως: «Νότης Περγιάλης», «Γονείς, δάσκαλος, μαθητής», «Σταθμός Ζωή», «Δημήτριος πολιορκητής» κ.ά. Ζει στο Μενίδι Αιτωλοακαρνανίας και εργάζεται ως υπεύθυνος στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Αράχθου.

Τα διηγήματά του, δεκατέσσερα τον αριθμό, είναι σύντομα, χτισμένα με σιγουριά, μερικά από αυτά μοιάζουν με επιγράμματα, έχουν ωραίο, ουσιαστικό λόγο, αδρό. Με δυο λόγια, διηγήματα όμορφα. Στο πρώτο από αυτά, «Μια απρόσμενη συνάντηση Αϊνστάιν-Καραθεοδωρή», στο οποίο και ο τόμος χρωστά τον τίτλο του, έχουμε μια -πράγματι- απρόσμενη συνάντηση γνωριμίας ανάμεσα στον Αϊνστάιν, «πατέρα» της θεωρίας της σχετικότητας, η οποία σφράγισε τη σύγχρονη επιστήμη, και υπέρμαχο της δικαιοσύνης και της ειρήνης, και τον Κωνσταντίνο Καραθεοδωρή (Βερολίνο 1873-Μόναχο 1950), τον σημαντικότερο ίσως μαθηματικό του 20ού αιώνα. Ωρα νυχτερινή με ψιλόβροχο, στο Γκέτινγκεν της Γερμανίας, στο πανεπιστήμιο της οποίας ο διαπρεπής Ελληνας δίδασκε. Η συνάντηση είχε πελώριο ενδιαφέρον και οι δυο σοφοί αντάλλαξαν φιλοφρονήσεις, αλλά και ιδέες. Αργότερα συνεργάστηκαν, η δε βοήθεια του Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή στον Αϊνστάιν ήταν σημαντική. Η συνεργασία τους συνεχίστηκε και μέσω του περιοδικού Mathematisch Annalen, στο οποίο έγραφαν οι κορυφαίοι επιστήμονες της Γερμανίας. Ευλογημένο, λοιπόν, εκείνο το νυχτερινό απόβροχο. Δυο σπουδαίες προσωπικότητες συναντήθηκαν προς όφελος της επιστήμης που προάγει τον ανθρώπινο βίο. Και ας υπογραμμίσουμε ότι τους δυο άνδρες ένωσε θερμή φιλία και βαθύς σεβασμός. Ας θυμηθούμε ότι τα συγγράμματα του Καραθεοδωρή αποτέλεσαν και ακόμη αποτελούν πηγή μόρφωσης για φοιτητές αλλά και για καθηγητές, ενώ η Βαυαρική Ακαδημία Επιστημών τα εξέδωσε σε 5 τόμους.

Στο διήγημα «Το σημάδι» ο Ταξιάρχης είναι φαροφύλακας σ' έναν ερημότοπο της Κιμώλου. Υπηρετεί από έφηβος σχεδόν. Ευχαριστημένος είναι. Εχει και τη γυναίκα του μαζί και την τετράχρονη κορούλα τους. Αγαπιούνται. Απλή ζωή υπό την κυριαρχία της θάλασσας και με τη γνώση ότι ο φαροφύλακας είναι απαραίτητος, επιτελεί σχεδόν λειτούργημα, διότι «Τα πλοία είχαν ανάγκη τον φωτοδότη φάρο». Ετυχε όμως ν' αρρωστήσει το κοριτσάκι και ο Ταξιάρχης προσπάθησε να στείλει το «σημάδι» απέναντι στο Λιμεναρχείο, όπως ήταν συμφωνημένο ότι θα έπραττε στις κρίσιμες καταστάσεις. Το σημάδι ήταν μια μεγάλη φωτιά που θα την άναβε στο πέρα ακρωτήρι ώστε να είναι ορατή από το νησί. Εδεσε, λοιπόν, στην πλάτη του τη μικρούλα του, πίσω ακολουθούσε σκυφτή η σύζυγος κι ο αέρα λυσσομανούσε. Δυνατές σκηνές και στιγμές...

Στο διήγημα «Επιστροφή» έχουμε μια μεγάλη έκπληξη ανάμεικτη με θλίψη. Με το πλοίο «Πύλαρος» ταξιδεύει ο ποιητής και πεζογράφος Κώστας Κρυστάλλης. Ταλαιπωρημένος, ενδεής, άρρωστος. Από την Κέρκυρα, όπου τον είχε στεγάσει και περιποιηθεί ένας φίλος, ταξιδεύει για την Κόπραινα όπου θα τον περιμένει η αδελφή του για να τον μεταφέρει στην Αρτα. Μαρία το όνομα της αδελφής και τον υπεραγαπά. «Επιθυμώ να είμαι δίπλα στη Μαρία την τελευταία στιγμή. Να μου κρατά το χέρι, όπως όταν ήμουνα μικρό παιδί» έγραψε στον φίλο της Κέρκυρας. Ετσι κι έγινε. Εσβησε μες στην αγκαλιά της. Μεγάλη Παρασκευή, 22 Απριλίου του 1894, στην Αρτα. Στην Ηπειρο που αγάπησε και τραγούδησε. Εκεί. Εκεί ζήτησε καταφύγιο ο ποιητής με την πάντα παλλόμενη από φωτεινές εικόνες ψυχή και γόνος οικογένειας αγωνιστών της Πίνδου.

Ολα τα διηγήματα της συλλογής, που δεν είναι γραμμένη αποκλειστικώς για ενηλίκους, παρά διαβάζεται άνετα και από τους νέους, είναι ενδιαφέροντα, εστιάζουν στον άνθρωπο και στα έργα του, επιφυλάσσουν συγκίνηση και έκπληξη, έχουν λόγο λιτό, προσεγμένο.

David Shannon (εικονογράφηση κείμενο):

Οχι, Γιωργάκη

μτφρ.: Γιάννης Παπαδόπουλος,

εκδόσεις Παπαδόπουλος, πολύχρωμη, ολοσέλιδη εικονογράφηση, σκληρό εξώφυλλο.

Αμέτρητες φορές ακούγεται σε σπίτια με μικρά παιδιά η φράση «όχι, Γιωργάκη». Ή Γιαννάκη, ή Σωτήρη, ή Ελένη, ή Νικολάκη. Ακούγεται άλλοτε αυστηρά και προστακτικά, άλλοτε ήρεμα και με εγκαρτέρηση, άλλοτε εκνευρισμένα, άλλοτε θυμωμένα. Καμιά φορά και απελπισμένα. Τα μικρά παιδιά, τα αεικίνητα, τα ζωηρά, τα ζωντανά, τα κατεργάρικα, τα πειραχτήρια, τα περίεργα και τα ανήξερα που συνεχώς κάνουν άνω-κάτω το σπίτι, πέφτουν, σηκώνονται, κραυγάζουν, κάνουν ζημιές, ξεχνούν, απειθαρχούν, αδιαφορούν στις προτροπές, κινδυνεύουν κάποτε, εκβιάζουν καμιά φορά, οι μικροί, πολυαγαπημένοι τύραννοι που επιβάλλεται να τους λες «Οχι!» έστω και αν δεν εισακουστείς. Εστω και αν δοκιμάζουν να σου χαμογελάσουν αθώα, με εκείνο το χαμόγελό τους το ακτινοβόλο...

Στο βιβλίο του Ντέιβιντ Σάνον κυριαρχεί ο Γιωργάκης. Οι δραστηριότητές του, διάφορες. Γράφει στον τοίχο, σκαρφαλώνει σε μια καρέκλα με το χέρι απλωμένο στο ψηλότερο ράφι του μπουφέ

-να, τώρα, τώρα λες θα πέσει-, γεμίζει χώματα και κλαδιά το καλό χαλί, ξεχειλίζει την μπανιέρα παίζοντας, χοροπηδά ολόγυμνος στον δρόμο, χτυπά, κάνοντας εκκωφαντικό θόρυβο, τα σκεύη της κουζίνας, παίζει στο φαγητό, χοροπηδά με μπότες στο κρεβάτι του, μετατρέπει σε γήπεδο το σαλόνι, και άλλα γνωστά και καθημερινά στις οικογένειες. Αλίμονο εάν το παιδί δεν είναι ζωηρό, δεν παίξει δεν ξεκαρδιστεί, δεν φανταστεί. Μα και αλίμονο αν δεν του πούμε «Οχι». Ετσι λοιπόν σε κάθε σελίδα, σε κάθε «κατόρθωμα» του Γιωργάκη, η αθέατη μητέρα, «Οχι, Γιωργάκη» επαναλαμβάνει. Και επαναλαμβάνει. Ενας αγώνας διεξάγεται καθημερινώς. Μα και μια μεγάλη αγκαλιά περιμένει πάντα τον άταχτο μπόμπιρα: «Ελα εδώ Γιωργάκη» και μάνα και παιδί αγκαλιάζονται με άπειρη τρυφερότητα, ενώ το πρόσωπο του μικρούλη γίνεται σαν γεμάτο φεγγάρι όταν ακούει «Ναι, Γιωργάκη, σ' αγαπώ».

Ωραίο. Με ακόμη ωραιότερη εικονογράφηση. Είναι εκπληκτικός, εκφραστικότατος ο κουρεμένος -με την ψιλή- Γιωργάκης.

Νιλ Λέιτον,

Η ιστορία των πραγμάτων.

Από την Εποχή του Λίθου μέχρι τη Σύγχρονη εποχή, σε 10 τρισδιάστατες εικόνες, μτφρ. Μαρίζα Ντεκάστρο, εκδόσεις Πατάκης, σ. 18, ευρώ 15,90

Ο συγγραφέας Νιλ Λέιτον είναι ο δημιουργός του βιβλίου «Ιστορία των πάντων». Συναρπαστικό! Μα και για την «Ιστορία των πραγμάτων» το αυτό έγραψε ο κριτικός τού The Telegraph: «Είναι συναρπαστικό!». Πράγματι.

«Ρίξε μια ματιά γύρω σου. Τι βλέπεις; Βέβαια βλέπεις πράγματα -πολλά πράγματα! Ομως τρία εκατομμύρια χρόνια πριν, τα πράγματα ήταν πολύ διαφορετικά. Οι άνθρωποι που ζούσαν εκείνη την εποχή, δεν είχαν τίποτα. Δεν είχαν πράγματα», διαβάζουμε στις πρώτες σελίδες και στις εικόνες βλέπει κανείς τον άνθρωπο γυμνό και σκεπτικό. Μέχρι που μια μέρα ο άνθρωπος πελέκησε μια πέτρα, την έκανε κοφτερή και μυτερή, την έκανε εργαλείο. Ντύθηκαν, ψάρεψαν, χόρτασαν, αργότερα με τη φωτιά ζεστάθηκαν, έψησαν την τροφή τους, φωτίστηκαν στο σκοτάδι. Με τις καλλιέργειες αργότερα άρχισαν να ζουν σε ομάδες. Εξημέρωσαν ζώα, δούλεψαν τον πηλό, έφτιαξαν πήλινα αγγεία για τις σοδειές, το νερό, πέτρινα δρεπάνια, λαβές, γαβάθες ξύλινες, βάρκες από κορμούς δέντρων -σημαντικότατο αυτό-, ντύθηκαν πιο καλά, κατασκεύασαν ανθεκτικότερα και ωραιότερα καταφύγια...

«Με τα χρόνια, οι άνθρωποι έγιναν περισσότεροι. Πολιτισμοί γεννιούνταν κι έσβηναν...». Μα έρχονταν άλλοι. Ερχονταν για να κατακτήσουν. Οχι μόνον τόπους αλλά και ιδέες. Ερχονταν και για να επινοήσουν, να μελετήσουν, να ευφρανθούν, να φέρουν τη ζωή πιο κοντά στα μέτρα τους, να δημιουργήσουν την τέχνη και να σπουδάσουν και να υπηρετήσουν την επιστήμη. Υπηρετώντας, βέβαια, έτσι την ανθρωπότητα...

Τα σκίτσα και οι κρυμμένες εικόνες, χάρμα οφθαλμών. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Δύο βιβλία πάνω από τον φόβο και τον θάνατο
Ο πόλεμος, εμφύλιος ή όχι, και τα παιδιά
Η λυδία λίθος της ζωής
Κοινωνικά σύμβολα και αξίες στις ΗΠΑ
Ξαφνιάσματα στα σκαλιά της Παναγίας των Παρισίων
Η Ελλάδα στην οικονομική κρίση
Κυκλοφορούν επίσης
Η ζωή ως ταξίδι ή πραγματικότητα
Ο ακριβοδίκαιος Εντγκαρ Αλαν Πόε
Η Ασπασία Παπαθανασίου ως συγγραφέας
Πάμε σινεμά;
Η κακοποιημένη γυναίκα και ο κόσμος
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Από τις 4:00 στις 6:00
Η εποχή της πεταλούδας
Πρωταθλήτρια των μουσικών αναμνήσεων
Αφανής Αναγνώστης
Επιμέλειας απολογία
Γιορτή Βιβλίου
Ο καπτα-Σίμος το Σφαντό
Εξι βιβλία με διαφορετικό κοινό
Μέρες του παρελθόντος με γοητεία ή φρίκη
Η γαλλική φωνή και ο Στάινερ
Η περίπτωση Τζέικομπσον
Η τρίτη ανάγνωση
Η κατάρα των Ντέην
Κριτική βιβλίου
Δύο βιβλία πάνω από τον φόβο και τον θάνατο
Ο πόλεμος, εμφύλιος ή όχι, και τα παιδιά
Η λυδία λίθος της ζωής
Κοινωνικά σύμβολα και αξίες στις ΗΠΑ
Ξαφνιάσματα στα σκαλιά της Παναγίας των Παρισίων
Η Ελλάδα στην οικονομική κρίση
Κυκλοφορούν επίσης
Της φιλίας ή της συνάντησης
Η ζωή ως ταξίδι ή πραγματικότητα
Ο ακριβοδίκαιος Εντγκαρ Αλαν Πόε
Η Ασπασία Παπαθανασίου ως συγγραφέας
Πάμε σινεμά;
Η κακοποιημένη γυναίκα και ο κόσμος
Νίκος Γκάτσος
Ο Ελληνας και ο ελληνιστής
Πέντε ποιητικά βιβλία
Λέξεων κυματισμοί πολύτροποι
Συνέντευξη: Θάνος Ψυχογιός
«Να δημιουργήσουμε γενιές που θα αγαπήσουν τα βιβλία»
Συνέντευξη: Σωτήρης Παστάκας και Γιάννης Η. Παππάς
Ταξιδεύοντας στην όμορφη Ιταλία
Άλλες ειδήσεις
Το κενό
Μικρές λάμψεις
Εκδοχές φοινικιάς στη μακρινή χώρα
Εφοδος στο μαυσωλείο