Έντυπη Έκδοση

Γιώργος Συμπάρδης

Υπόσχεση γάμου 13 χρόνια μετά

Η «Υπόσχεση γάμου», το τρίτο μόλις βιβλίο του Γιώργου Συμπάρδη που κυκλοφόρησε από το «Μεταίχμιο», είχε τις εξής δύο επιπτώσεις.

Κατ' αρχήν μας ξαναθύμισε ύστερα από δεκατρία χρόνια απουσίας έναν σπουδαίο συγγραφέα και οι κριτικοί ανταποκρίθηκαν αστραπιαία με διθυράμβους. Η δεύτερη αφορά αποκλειστικά τις γυναίκες -αλλά αυτές δεν είναι που διαβάζουν κυρίως λογοτεχνία; Μας ανάγκασε να υποταχτούμε υπνωτισμένες σ' έναν νοσηρό, σκοτεινό, σεξουαλικά παράδοξο κόσμο, με κεντρικό του πυρήνα και αστέρι έναν άνδρα. Τον 42χρονο Ζαχαρία Μπαρλαμπά.

Δεν είναι το κακόηχο όνομά του που απωθεί, είναι η συμπεριφορά του. Υπόσχεται αρραβώνες και γάμους. Κάνει ό,τι μπορεί για να κατακτήσει τις γυναίκες, χωρίς, τι περίεργο, να απλώνει ούτε το μικρό του δαχτυλάκι για μια ερωτική χειρονομία. Τη στήνει επί ώρες τις νύχτες κάτω από τα παράθυρά τους. Και είναι επιπλέον ασήμαντος εμφανισιακά, επαγγελματικά λούζερ, ψεύτης, μυστικοπαθής.

Κι όμως, τρεις σύγχρονες, κανονικές, σκληρά εργαζόμενες γυναίκες, αντί να το βάλουν στα πόδια, πέφτουν στην «παγίδα» του, ενώ μια τέταρτη τον διεκδικεί επί χρόνια με λατρεία και πάθος. Εχει πολλά μυστικά η «Υπόσχεση γάμου», κάτι που δυσκολεύει τη δημοσιοποίηση μιας συζήτησης με τον Γιώργο Συμπάρδη. Δεν είναι καλό για το μελλοντικό αναγνώστη να πληροφορηθεί την εξέλιξη της ιστορίας. Εχει και σαν συγγραφέας έναν τρόπο, με συνεχείς ανατροπές και αποκαλύψεις, να ξαφνιάζει, να αναιρεί βεβαιότητες που έχουν σχηματιστεί σελίδα τη σελίδα.

«Επιδιώκω το σασπένς»

«Το επιδιώκω το σασπένς», λέει. «Αλλά ευθύς εξ αρχής ξέρω πώς θα τελειώσει το βιβλίο. Δεν εξαπατώ ούτε στιγμή τον αναγνώστη. Από την πρώτη στιγμή που εμφανίζεται ο Ζαχαρίας μέχρι το τέλος δεν υπάρχει ίχνος ασυνέπειας στο χαρακτήρα και τις πράξεις του».

Ο ίδιος, φυσικά, τον βρίσκει «γοητευτικό». «Μου αρέσει η αφέλειά του, η αθωότητά του, η ανιδιοτέλειά του. Τις γυναίκες τις αγαπάει, θα ήθελε να προσφέρει σε όλες την ευτυχία, πράγμα που φυσικά είναι αδύνατον. Είναι η ψυχική του ανάγκη. Και γι' αυτό τις γοητεύει. Οταν μια γυναίκα βλέπει έναν άνδρα να στέκεται με τις ώρες έξω από το σπίτι της χωρίς να της τηλεφωνάει, χωρίς να ζητάει τίποτα, λέτε να μη γοητεύεται; Περιμένει, βέβαια, κάτι περισσότερο, αλλά υποσυνείδητα της αρέσει».

Εμένα, πάλι, ένας Ζαχαρίας με σάρκα και οστά, και όχι στις βαθιές, πυκνές, αποκαλυπτικές σελίδες του Συμπάρδη, θα με απωθούσε. Το ίδιο και ο ηλικιωμένος ταξιτζής Στέλιος, που δεν προλαβαίνει να χωρίσει ο γιος του και ρίχνει στο κρεβάτι την πανέμορφη, αλλά παθητική νύφη του. Αλλά εδώ βρισκόμαστε στην επικράτεια της λογοτεχνίας. Και οι οριακές σεξουαλικές συμπεριφορές των προσώπων έχουν μια έξοχη αναρχία. Είναι, όμως, δυνατόν μεταξύ Πετραλώνων, Καλλιθέας, Φαλήρου και Ταύρου, μέσα σε μέτρια, φτωχικά ή και άθλια διαμερίσματα, να μην κυλάνε τετριμμένες, βαρετές ζωές αλλά να σιγοκαίνε πάθη, μυστικά, αντιφάσεις, παρεκτροπές;

«Γι' αυτό και δεν λέω τους ήρωές μου "μικροαστούς", εκτός του ότι δεν μου αρέσει καθόλου η λέξη. Προτιμώ τον όρο "λαϊκοί άνθρωποι". Νομίζω ότι τα "σκουπίδια" που βλέπουμε στην τηλεόραση πολλές φορές μάς τους δείχνουν. Αλλά δεν μπορείς να τους μεταφέρεις σε ένα μυθιστόρημα έτσι όπως είναι. Εάν τους σέβεσαι, εάν τους αγαπάς, φτάνεις να τους κάνεις ήρωες», εξηγεί ο Γ. Συμπάρδης.

Ενας 66χρονος συγγραφέας, συνταξιούχος δικηγόρος, που ζει σε ένα φωτεινό, μεγάλο, κομψό και απίστευτα τακτοποιημένο διαμέρισμα στα Πετράλωνα, με θέα την Ακρόπολη, πώς ρίχνει τέτοιες βουτιές στα χαμηλά; Μήπως είναι θέμα φαντασίας;

«Υπαρκτά πρόσωπα»

«Να σας εκμυστηρευτώ ότι δεν εφευρίσκω τίποτα. Στην πραγματικότητα ξεκινάω από πρόσωπα υπαρκτά, φιλικά. Ακόμα και ο Ζαχαρίας, που σας εκπλήσσει, είναι τρία υπαρκτά πρόσωπα, που ενώθηκαν σε ένα. Δεν περιγράφω τίποτα που να μην το έχω δει. Ο καθένας μας απομονώνει και βλέπει αυτό που του μοιάζει. Το ίδιο θα 'πρεπε να συμβαίνει και με το λογοτέχνη. Το θέμα να τον αφορά. Εμένα και τα τρία βιβλία μου με καίνε. Προσωπικά».

Δεν φοβήθηκε ότι κάποιες σκηνές του βιβλίου ίσως θα βάρυναν υπερβολικά τον έτσι κι αλλιώς ακραίο κόσμο του; «Δεν το φοβήθηκα. Πολλοί μού έχουν μιλήσει για τη σκηνή που μια ηρωίδα μου, η Βιβή, κάνει έρωτα με ένα ανήλικο, άρρωστο παιδί. Αλλά πρέπει να πούμε τα πράγματα με το όνομά τους. Στο βιβλίο η συμπεριφορά των φύλων είναι αντεστραμμένη. Η Βιβή συμπεριφέρεται ως άνδρας. Λέει "θέλω να δω τον Ζαχαρία γυμνό" και τον παρασύρει σε ξενοδοχείο. Συνήθως στα μυθιστορήματα αυτά τα λένε και τα κάνουν οι άνδρες».

Ψάχνω να βρω κάποιον άλλο Ελληνα συγγραφέα, που να συγγενεύει μαζί του, αλλά με προλαβαίνει. «Μου αρέσει ο Κουμανταρέας, κυρίως η αίσθηση του χώρου μέσα στον οποίο διαδραματίζονται οι σκηνές του. Οφείλω πολλά στην υπόγεια αποδειχτική του Ταχτσή. Και στον Αλέξανδρο Κοτζιά χρωστάω το σπουδαιότερο. Το όνομα Ζαχαρίας Μπαρλαμπάς. Οι ήρωές του τέτοια ονόματα έχουν. Εάν δεν υπήρχε ο Κοτζιάς, δεν θα μπορούσα να το χρησιμοποιήσω, κι αν δεν το είχα χρησιμοποιήσει δεν θα έγραφα το βιβλίο. Μου 'λυσε τα χέρια, ο χαρακτήρας του βασίζεται πολύ σ' αυτά τα δύο γελοία ονόματα».

Διαβάζει πολύ ο Γιώργος Συμπάρδης, βιβλιοθήκες παντού στο διαμέρισμά του. Ενας χώρος που σε προδιαθέτει να στρωθείς στο γράψιμο. Γιατί άραγε άργησε τόσο πολύ, μετά τον «Αχρηστο Δημήτρη» του 1998, να βγάλει νέο μυθιστόρημα; «Πιστεύετε ότι ένα βιβλίο σαν την "Υπόσχεση γάμου" μπορεί να βγει σε τρία χρόνια;», απαντά. «Δέκα χρόνια το έγραφα. Αυτός ο πληθωρισμός νέων βιβλίων, που άρχισε από τους εκδότες, γύρισε μπούμερανγκ. Παρασύρθηκαν οι συγγραφείς και κάθε ένα-δυο χρόνια έχουν βιβλίο. Αφήστε αυτά τα μυθιστορήματα των 150 σελίδων με 80 λέξεις τη σελίδα...». Αυτή την εποχή, πάντως, μάλλον επιταχύνει τους συγγραφικούς του χρόνους. Το επόμενο βιβλίο του υπόσχεται ότι θα βγει σχετικά σύντομα.

«Τη Ματίνα λατρεύω»

Μου είναι αδύνατον να τον αποχαιρετήσω χωρίς να του κάνω μια ερώτηση, που, δυστυχώς, αποκαλύπτει ένα από τα μυστικά του βιβλίου. Γιατί ο Ζαχαρίας, που «φλέγεται από ερωτικό πάθος», δεν τολμάει να βγάλει το παντελόνι του όταν κάνει τελικά έρωτα με τη Βιβή; «Γιατί πιστεύει έτσι ότι δεν απατάει τη γυναίκα του, τη Ματίνα. Ο δεσμός τους είναι ακατάλυτος. Δεν παίρνω το μέρος κανενός από τους ήρωές μου. Αλλά, αν υπάρχει στο βιβλίο η ηθική στάση του συγγραφέα, θα τη δείτε στο τέλος, αλλά όχι ρητά εκπεφρασμένη. Εγώ τη Ματίνα λατρεύω και την απόλυτη πίστη της». *

info:Τα προηγούμενα βιβλία του, «Μέντιουμ» (1987) και «Ο άχρηστος Δημήτρης» (1998), πρωτοκυκλοφόρησαν από τον «Κέδρο», αλλά θα επανεκδοθούν σύντομα από το «Μεταίχμιο».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Eurovision
Οι σταρ της Γιουροβίζιον!
Αφιέρωμα στο Νίκο Νικολαΐδη
Τι γλυκιά συμμορία
Εικαστικά
Πώς λειτουργεί η βιομηχανία των πλαστών
Εκθεση
Τα κλικ της εξέγερσης
Ελληνκό Φεστιβάλ
Ελληνικό Φεστιβάλ: παράξενα και υποκειμενικά
Κομικ(ς)οδρόμιο
Η μπαλάντα του Πρατ στο Παρίσι
Η εικονογραφημένη εποποιία του πράκτορα 007
Κριτική βιβλίου
Υπόσχεση γάμου 13 χρόνια μετά
Μουσεία και Αρχαιολογικοί χώροι
Θαύμα στο Ανδρομονάστηρο
Ομιλία
Αντόνιο Ταμπούκι, ο μέγας ταξιδευτής