Έντυπη Έκδοση

Ανενεργός ο φορέας πετρελαίου, γην και ύδωρ στις εταιρείες

Η φορολογία των εταιρειών μειώθηκε σε 25%. Η διάρκεια των ερευνών αυξήθηκε από 6 σε 7 έτη στην ξηρά και από 7 σε 8 έτη στη θάλασσα, ενώ ο χρόνος της εκμετάλλευσης διπλασιάστηκε, εξηγεί ο γεωφυσικός Δ. Μπαμπασίκας

Πριν από λίγες ημέρες δημοσιοποιήθηκαν οι δύο πετρελαϊκές κοινοπραξίες στις οποίες παραχωρήθηκαν τα δικαιώματα έρευνας υδρογονανθράκων στα Ιωάννινα και τη θαλάσσια περιοχή του Πατραϊκού Κόλπου με τη διαδικασία της ανοιχτής πρόσκλησης (open door), ενώ εκκρεμεί η επιλογή για το Κατάκολο.

Στην επίσημη ενημέρωση του υπουργείου γίνεται λόγος για ομόφωνη απόφαση της επιτροπής αξιολόγησης που ορίστηκε από το ΥΠΕΚΑ. Ωστόσο, δεν αναφέρεται πουθενά ο γαλλικός Οίκος BEICIP Flan Lab, ο οποίος με απευθείας ανάθεση έργου και φέροντας την ιδιότητα του τεχνικού συμβούλου έπαιξε καθοριστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για την παραχώρηση αυτών των δικαιωμάτων.

Μολονότι δύσκολα μπορεί να αμφισβητηθεί η τεχνογνωσία και το κύρος του BEICIP στο πετρέλαιο, καθώς αποτελεί θυγατρική του Γαλλικού Ινστιτούτου Πετρελαίου, επιστήμονες που έχουν πείρα σε θέματα πετρελαϊκής έρευνας υποστηρίζουν ότι «η ανάθεση του κρίσιμου θέματος της αξιολόγησης των εταιρειών σε εργολάβους, ακόμη κι αν αυτοί διαθέτουν την τεχνογνωσία του Upstream (έρευνας υδρογονανθράκων), δεν είναι η καλύτερη δυνατή επιλογή».

Μάλιστα, εξηγούν ότι «ελλείψει ενός στιβαρού δημόσιου φορέα κατά τα πρότυπα της Νορβηγίας, ή ακόμη και της Τουρκίας, διαμορφώνεται ένα πολύ ευνοϊκό καθεστώς για τις πετρελαϊκές εταιρείες και ταυτόχρονα περιορίζεται η δυνατότητα της Πολιτείας στη στρατηγική ανάπτυξη των πετρελαιοπιθανών περιοχών».

Στην Ελλάδα, έχει μεν θεσμοθετηθεί ένας φορέας, η (ΕΔΕΥ) Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων (ν. 4001/2011), ωστόσο παραμένει ανενεργός, χωρίς να αποτελεί η συγκεκριμένη ολιγωρία τη μόνη παθογένεια, όπως θα φανεί στη συνέχεια.

Η ανάθεση

Στα τέλη Απριλίου ο τέως υπουργός ΠΕΚΑ Ευγ. Λιβιεράτος αποστέλλει έγγραφο (αρ. πρ. 1897) προς τον πρόεδρο του ΕΚΒΑΑ Β. Κωστόπουλο, φορέα του υπουργείου στον οποίο έχει συγχωνευτεί το Ινστιστούτο Γεωμεταλλευτικών Ερευνών (ΙΓΜΕ). Σ' αυτό, μεταξύ άλλων, αναφέρει: «Σήμερα βρισκόμαστε στο κομβικό σημείο που αφορά τις διαπραγματεύσεις για την παραχώρηση δικαιωμάτων έρευνας και παραγωγής υδρογονανθράκων των εταιρειών που έχουν επιλεγεί για τις τρεις υπό παραχώρηση περιοχές Κατακόλου, Πατραϊκού Κόλπου και Ιωαννίνων (διαδικασία ανοιχτής πρόσκλησης)».

Ο υπουργός επικαλείται το νόμο 4001/2011 (αρθ.150), όπου προβλέπεται η δυνατότητα σύναψης συμβάσεων με το ΙΓΜΕ για εκπόνηση μελετών που αφορούν τους σκοπούς της ΕΔΕΥ, η οποία, όπως προαναφέρθηκε, υπάρχει μόνο στα χαρτιά.

Αναφέρει επίσης ότι «η φάση αυτή της διαδικασίας απαιτεί υψηλό επίπεδο τεχνικής και οικονομοτεχνικής αξιολόγησης με την αξιοποίηση της διεθνούς εμπειρίας, μέσω ενός τεχνικού συμβούλου διεθνούς αναγνώρισης». Αιτιολογεί επίσης τη συγκεκριμένη επιλογή ως εξής: «Επειδή η επαναδραστηριοποίηση του τομέα έρευνας και παραγωγής υδρογονανθράκων εκτός της αναμενόμενης οικονομικής αναβάθμισης της χώρας θα αναβαθμίσει και τη Γεωλογική Υπηρεσία της χώρας, το ΙΓΜΕΜ (σ.σ. η νέα ονομασία του Ινστιτούτου), στη διεθνή επιχειρηματική κοινότητα, καθ' όσον οι μελέτες του εξακολουθούν να είναι επίκαιρες, αλλά και γιατί διαθέτει ειδικευμένα εργαστήρια και σωρευμένη γνώση για βασική γεωλογική δομή της χώρας, παρακαλώ για τις ενέργειές σας για την ανάθεση υπηρεσιών ως τεχνικό σύμβουλο στήριξης του ΥΠΕΚΑ το Γαλλικό Οίκο BEICIP Flan Lab, έναντι του ποσού των 35 χιλιάδων ευρώ στο πλαίσιο του σχεδιασμού της στρατηγικής για τις επικείμενες διαπραγματεύσεις με τις υποψήφιες πετρελαϊκές εταιρείες, οι οποίες θα λάβουν χώρα το διάστημα μεταξύ 13-20 Μαΐου».

Ζητάει μάλιστα και την υπόδειξη στελέχους από το ΙΓΜΕ, το οποίο θα συνδράμει στη διαδικασία των διαπραγματεύσεων. Το πρώτο συμπέρασμα ενός αδαούς είναι η ρήση «να σε κάψω Γιάννη, να σ' αλείψω μέλι», υπό την έννοια ότι το ΙΓΜΕ βρίσκεται σήμερα στη δίνη μιας πρωτοφανούς συρρίκνωσης εξαιτίας των κυβερνητικών επιλογών. Εντούτοις, το διοικητικό συμβούλιο του ΕΚΒΑΑ ενέκρινε ομόφωνα την ανάθεση της σύμβασης έργου στο νομικό πρόσωπο του BEICIP-FlanLab, πλην του προέδρου του συνδικάτου εργαζομένων Χ. Σμυρνιώτη. Ας σημειωθεί ότι με εντολή προέδρου υπεγράφη η σύμβαση μία ημέρα πριν από την απόφαση του δ.σ.

«Είμαστε νομικό κάλυμμα»

Ο πρόεδρος του συνδικάτου αναφέρει στην «Κ.Ε.» τις ενστάσεις του: «Το ΙΓΜΕ αναλαμβάνει ένα έργο κατ' εντολή του υπουργού, ο οποίος επικαλείται ένα άρθρο του νόμου της ίδρυσης του φορέα υδρογονανθράκων, ο οποίος ναι μεν έχει θεσμοθετηθεί, αλλά ουσιαστικά δεν υφίσταται. Η ανάθεση έργου έχει τα εξής τυπικά προβλήματα: Πρώτον, δεν υπάρχει τίτλος έργου. Δεύτερον: Δεν υπάρχει σκοπός έργου. Τρίτον: δεν υπάρχουν προδιαγραφές έργου. Τι θα παραλάβουμε εμείς από το BEICIP ως ΙΓΜΕ; Εκ του κανονισμού μας, μπορούμε να κάνουμε αναθέσεις μόνο ώς 20 χιλιάδες. Μετά, πρέπει να γίνει πρόχειρος διαγωνισμός. Προφανώς χρησιμοποιούμαστε ως νομικό κάλυμμα, το οποίο θα καλύπτει τα έξοδα των εργολάβων».

Και διερωτάται: «Ποια είναι τα κριτήρια βάσει των οποίων το ΙΓΜΕ θα κρίνει ότι ο εν λόγω οίκος αξιολόγησε σωστά, μια που ο αναθέτων τη δουλειά έχει και την ευθύνη της επίβλεψης; Ποιος θα αξιολογήσει τον BEICIP, ο οποίος μπορεί να είναι καθ' όλα αξιόλογος αν είναι ο καλύτερος και δεν είναι κάποιος άλλος, για παράδειγμα, ένας οίκος της Νορβηγίας, μιας χώρας που διαθέτει μεγάλη εμπειρία και τεχνογνωσία στο συγκεκριμένο τομέα; Υποτίθεται ότι ο υπουργός θέλει να εμπλέξει το ΙΓΜΕ στην πετρελαϊκή έρευνα, στο οποίο όμως δεν υπάρχει σήμερα κανένας επιστήμονας που να έχει ολοκληρωμένη γνώση στην αξιολόγηση πετρελαϊκών προσφορών. Πιστεύω ότι εδώ υπάρχει μία σκοπιμότητα: Φαίνεται ότι εξαρχής η τράπουλα για την έρευνα των πετρελαίων είναι σημαδεμένη. Φοβάμαι ότι ανάλογη λογική μεθοδεύεται αφενός για το μέλλον του ΙΓΜΕ και αφετέρου για την αξιολόγηση και αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου που ενδεχόμενα θα εντοπιστεί στα πλαίσια του ΕΣΠΑ».

Τελευταία φορά που ενεπλάκη το ΙΓΜΕ στην πετρελαϊκή έρευνα ήταν το 1960, όταν ως ΙΓΕΥ σε συνεργασία με το Γαλλικό Ινστιτούτο Πετρελαίου πραγματοποίησε τις πρώτες συστηματικές γεωλογικές χαρτογραφήσεις, χρήσιμες στην έρευνα υδρογονανθράκων. Ουδέποτε βέβαια στελεχώθηκε με προσωπικό για να παραγάγει σχετική έρευνα.

Η ανακάλυψη του κοιτάσματος του Πρίνου οδήγησε στη δημιουργία της ΔΕΠ Α.Ε. και στη συνέχεια της ΔΕΠ-ΕΚΥ Α.Ε. το 1986. Με τη συγχώνευση της τελευταίας στα κρατικά ΕΛΠΕ το 1998, η ΔΕΠ-ΕΚΥ σταδιακά χάνει τις αρμοδιότητές της ως φορέα υδρογονανθράκων και με τον νόμο 2289/95 περιορίζεται ο ρόλος της. «Επιστήμονες και τεχνικοί που ασχολήθηκαν για δεκαετίες και απέκτησαν εμπειρία σε θέματα έρευνας υδρογονανθράκων απαξιώθηκαν», εξηγεί ο κ. Δ. Μπαμπασίκας, γεωφυσικός με μεγάλη πείρα στο συγκεκριμένο τομέα.

Προσθέτει δε, ότι ο ρόλος ενός δημόσιου φορέα στο κεφαλαιώδες ζήτημα της έρευνας και εκμετάλλευσης των υδρογονανθράκων είναι επιτακτική ανάγκη, καθώς μόνον έτσι μπορεί να διασφαλιστεί το δημόσιο συμφέρον και να λειτουργήσουν οι σχεδιαζόμενες επενδύσεις υπέρ του κοινωνικού συνόλου. Ωστόσο αυτό που συμβαίνει σήμερα μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η κυβέρνηση είναι έτοιμη να δώσει γη και ύδωρ στις πετρελαϊκές εταιρείες».

Το νομικό πλαίσιο που διέπει τη διαδικασία αδειοδότησης στην αναζήτηση, έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων «εκσυγχρονίστηκε» από την κυβέρνηση με την ψήφιση του 4001/2011, καθώς «θεσπίστηκε ένα ελκυστικό επιχειρηματικό περιβάλλον», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει στην ιστοσελίδα του το ΥΠΕΚΑ.

Πράγματι έτσι είναι, αλλά... από την ανάποδη: «Οι συνθήκες που διαμορφώθηκαν με το συγκεκριμένο νόμο δημιουργούν ένα ιδιαίτερα ευνοϊκό περιβάλλον για τις πετρελαϊκές εταιρείες για τους εξής λόγους: Η φορολογία των εταιρειών μειώθηκε από 40% σε 25%. Ταυτόχρονα, η διάρκεια των ερευνών αυξήθηκε από 6 σε 7 έτη στην ξηρά και από 7 σε 8 έτη στη θάλασσα, ενώ ο χρόνος της εκμετάλλευσης διπλασιάστηκε», εξηγεί ο κ. Μπαμπασίκας.

Και συνεχίζει: «Αλλη ρύθμιση του ίδιου νόμου που αποκαλύπτει ότι η κυβέρνηση τα δίνει όλα στις εταιρείες είναι και η εξής: Το μέγεθος των προς παραχώρηση περιοχών στη στεριά πενταπλασιάστηκε (4.000 τ.χλμ. από 750 τ.χλμ.) και στη θάλασσα δεκατριαπλασιάστηκε από 1500 τ.χλμ. σε 20.000 τ.χλμ.! Διεθνής πρακτική είναι να δίδονται πολύ μικρότερες περιοχές προς παραχώρηση, του μεγέθους των 500 τ.χλμ., ώστε το κράτος να επωφελείται από την ανεύρεση πετρελαίου και να διαμορφώνει καλύτερες οικονομικές απολαβές σε διπλανά οικόπεδα. Με τη θεσμοθέτηση «οικοπέδων» 20.000 τ.χλμ. στη θάλασσα διαμορφώνονται συνθήκες «Fast track» εκμετάλλευσης, που μόνο τις πετρελαϊκές εταιρείες συμφέρει».

Ας σημειωθεί ότι στην Κύπρο το μικρότερο οικόπεδο έχει έκταση 1.436 τ.χλμ., ενώ το μεγαλύτερο 5.728. Περιορισμένες επίσης είναι βάσει του συγκεκριμένου νόμου οι αρμοδιότητες, αλλά και τα οφέλη του κράτους, καθώς, όπως τονίζει ο κ. Μπαμπασίκας, ο φορέας υδρογονανθράκων, όποτε κι αν αυτός καταστεί ενεργός, θα λειτουργήσει με εκπτώσεις: «Προβλέπεται διά του νόμου να μη συμμετέχει στις κοινοπραξίες, να μη διεξάγει αυτοδύναμη έρευνα, ενώ ο αριθμός των εργαζομένων θα είναι μικρός, άρα θα είναι περιορισμένες και οι δυνατότητες παρέμβασής του. Η Νορβηγία δεν αρκείται μόνο στη φορολογία, που, ας σημειωθεί, είναι 78%. Συμμετέχει μέσω κρατικής εταιρείας και στις κοινοπραξίες των εταιρειών διασφαλίζοντας έτσι τα συμφέροντα του κράτους. Στόχος είναι τα έσοδα από το πετρέλαιο να συμβάλουν στην αύξηση του βιοτικού επιπέδου. Στον ίδιο νόμο επίσης οι ποινές σε περίπτωση ατυχήματος και περιβαλλοντικής ρύπανσης είναι ανύπαρκτες. Χωρίς έναν κρατικό φορέα ελέγχου, αναρωτιέμαι: ποιος θα ελέγχει τις εταιρείες ως προς την εκπλήρωση των συμφωνηθέντων, ποιος θα επιβλέπει την τήρηση των κανονισμών ασφαλείας στην εκτέλεση των πετρελαϊκών εργασιών και προστασίας του περιβάλλοντος;».

Ελλάδα όπως... Σαουδική Αραβία

Σύμφωνα με τα προσφάτως λεχθέντα του ΥΠΕΚΑ, «τα αναμενόμενα συνολικά έσοδα του Δημοσίου και από τις δύο περιοχές που προσφάτως κατακυρώθηκαν σε βάθος χρόνου 25ετίας υπολογίζονται σε 11 δισ. ευρώ περίπου». Εχουν όμως έτσι τα πράγματα;

«Από το "η Ελλάδα δεν έχει πετρέλαιο", γίναμε ξαφνικά Σαουδική Αραβία, αν πιστέψουμε καθηγητές και επιστήμονες που παρελαύνουν σε εκπομπές της τηλεόρασης. Η χώρα μας ήταν και παραμένει η λιγότερο εξερευνημένη χώρα της Μεσογείου σ' ό,τι έχει σχέση με τους υδρογονάνθρακες. Οι έρευνες που έγιναν από τις ΔΕΠ, ΔΕΠ-ΕΚΥ, ΕΛΠΕ περιορίστηκαν κυρίως στην ξηρά και όχι στη θάλασσα, λόγω κόστους αλλά και προβλημάτων ως προς την οριοθέτηση των θαλασσίων συνόρων στο Αιγαίο και αλλού. Τα σεισμικά δεδομένα που αποτελούν την ακτινογραφία του υπεδάφους είναι η πρώτη φάση μιας μεγάλης ερευνητικής διαδικασίας. Στην έρευνα υδρογονανθράκων ακολουθείται η εξής σειρά: Γεωλογικές έρευνες, γεωφυσικές έρευνες, γεωτρήσεις, εκτίμηση αποθεμάτων, ανάπτυξη κοιτάσματος. Εχουμε πολύ δρόμο ακόμη για να ξεκλειδώσουμε τη γεωλογική εικόνα της περιοχής. Δεν χωρούν θριαμβολογίες αλλά απαιτείται πολλή δουλειά... Γνωρίζουμε άλλωστε ότι η περιοχή μας δεν είναι εύκολη, καθώς είναι η πιο σεισμογενής της Ευρώπης».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Με λέξεις-κλειδιά
Υπουργείο Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (ΥΠΕΚΑ)
Καύσιμα/Ενέργεια
Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΙΓΜΕ)
Πετρέλαιο/Πετρελαϊκές εταιρείες
Νερό/Υδροδότηση
Άλλα θέματα στην κατηγορία Πολιτική της έντυπης έκδοσης
Οικονομική και δημοσιονομική πολιτική
Εβδομάδα πολιτικού «καύσωνα» με απολύσεις και Σόιμπλε για... μαύρισμα
Η μη αναστρέψιμη καταστροφή της Ελλάδας σε... δόσεις
Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης
Το λεξικό των διαθεσίμων
ΣΥΡΙΖΑ
Γυρίζοντας σελίδα... ΣΥΡΙΖΑ
«Τίποτα δεν κερδίσαμε χωρίς αγώνες, θυσίες και αίμα»
«Περιθώρια για «ναι μεν, αλλά...» από τη ΔΗΜΑΡ δεν υπάρχουν»
ΙΓΜΕ
Ανενεργός ο φορέας πετρελαίου, γην και ύδωρ στις εταιρείες
Συναντήσεις
Στο Λ. Οίκο από την... πίσω πόρτα
Τοπική Αυτοδιοίκηση
Δήμοι-κυβέρνηση: μία μονομαχία μέχρις εσχάτων
Ευρωζώνη
Κοκτέιλ-μολότοφ στον Ευρωνότο
Διαφήμιση
Σε μαύρο φόντο το νέο προφίλ της Ελλάδας
ΟΠΑΠ
Πάμε στοίχημα για... απιστία;
Κύπρος
Εις... μνημόνιον του «Αττίλα»
Άλλες ειδήσεις
«Ψάχνουν και για ατζέντα...»