Έντυπη Έκδοση

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΗ Ν. ΥΟΡΚΗ ΜΕ ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟ ΣΗΜΕΡΑ

Ναι στους ήρωες, όχι στους σωτήρες

Αρκεί μια ματιά στους επικούς ουρανοξύστες της Νέας Υόρκης για να θυμηθείς ότι η αμερικανική μητρόπολη υπήρξε κατοικία ή πέρασμα των σημαντικότερων ηρώων του 20ού αιώνα.

Στην καρδιά του Μανχάταν, στη συμβολή της Μάντισον με την 5η Λεωφόρο, κατέφτασαν ο Ηρακλής, ο Οδυσσέας, ο Αχιλλέας και η Ωραία Ελένη Στην καρδιά του Μανχάταν, στη συμβολή της Μάντισον με την 5η Λεωφόρο, κατέφτασαν ο Ηρακλής, ο Οδυσσέας, ο Αχιλλέας και η Ωραία Ελένη Η έκθεση «Ηρωες, Θνητοί και Μύθοι στην Αρχαία Ελλάδα», με 98 εκθέματα της Αρχαϊκής, Κλασικής και Ελληνιστικής περιόδου (6ος π.Χ. αιώνας - 3ος μ.Χ.), που εγκαινιάστηκε το απόγευμα της Τρίτης στο Ωνάσειο Πολιτιστικό Ιδρυμα, στη συμβολή της Μάντισον με την 5η Λεωφόρο, δεν μεταφέρει, απλώς, την αίγλη και το μεγαλείο των μυθικών ηρώων της αρχαιότητας στην καρδιά του σύγχρονου κόσμου. Εξάλλου, ούτε η Νέα Υόρκη ούτε και οι απόψεις μας για τους ήρωες παρέμειναν στατικές μέσα στον χρόνο. Ο ισχυρός απόηχος της 11ης Σεπτεμβρίου και η παγκόσμια οικονομική κρίση δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για υπερβατικές φαντασιώσεις και ψευδαισθήσεις.

Οταν ο πρόεδρος του Κοινωφελούς Ιδρύματος «Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης», Αντώνης Παπαδημητρίου, έκοβε μαζί με τον υπουργό Πολιτισμού Παύλο Γερουλάνο την κορδέλα των εγκαινίων, οι δεκάδες επισκέπτες που είχαν κατακλύσει τον χώρο, δεν είχαν σαφή εικόνα του χαρακτήρα της έκθεσης. Αν και οι περισσότεροι μυθικοί ήρωες είναι παιδιά που γεννήθηκαν από την ένωση των θεών με τους θνητούς, η έκθεση διακρίνεται από τη βαθιά ανθρώπινη διάστασή της.

3 άνδρες και η Ελένη

Ο Ηρακλής, ο Οδυσσέας, ο Αχιλλέας και η Ωραία Ελένη είναι οι τέσσερις πρωταγωνιστές της. Κυριαρχούν σε εξαιρετικές παραστάσεις, ορατές σε αρχιτεκτονικά γλυπτά μεγάλης κλίμακας, διακοσμημένα κεραμικά, μικρογραφίες εγχάρακτων πολύτιμων λίθων.

Η παρουσία της Ελένης, κόρης του Δία και της Λήδας, στην τετράδα των ηρώων θεωρείται τολμηρή και μάλλον φεμινιστική επιλογή των επιμελητών, αφού οι στερεότυπες αντιλήψεις περί ηρώων επικεντρώνονται συνήθως στις αντρικές μορφές και στα ανδραγαθήματά τους. Σκηνές από τον Τρωικό Πόλεμο, ο Πολύφημος με το αλλόκοτο τρίτο μάτι στο κέντρο του μετώπου του, η απόδραση του Οδυσσέα από τη σπηλιά του Κύκλωπα, οι Σειρήνες, ο νεαρός Ηρακλής παρελαύνουν μπροστά από τα μάτια των επισκεπτών.

Κανείς δεν μπορεί να αντισταθεί, όμως, στη γοητεία ενός εκθέματος. Ολοι θαυμάζουν την επιτύβια στήλη από πεντελικό μάρμαρο του 4ου π.Χ. αιώνα που έφτασε στην Αμερική από το Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας. Αναπαριστά ένα νεαρό άντρα που κάθεται στην άκρη ενός βράχου και παρατηρεί μελαγχολικός το ναυάγιο του πλοίου, που έγινε ο τάφος του. Δεν είναι τυχαίο ότι αυτή τη βαθιά συγκινητική απεικόνιση είχε συμπεριλάβει το 2005 ο Ζαν Κλερ στην περίφημη έκθεση «Μελαγχολία», στο «Γκραν Παλέ» του Παρισιού.

Πολιτικές προεκτάσεις

Το θέμα της έκθεσης προκάλεσε, πάντως, ζωηρές συζητήσεις με πολιτικές προεκτάσεις τη βραδιά των εγκαινίων. Ο πρόεδρος του Ιδρύματος, Αντώνης Παπαδημητρίου, τόνισε, μεταξύ άλλων, ότι «περισσότερο από αυτές τις μυθικές μορφές, που είχαν άλλωστε τον ηρωισμό στο DNA τους, θαυμάζει τους σύγχρονους καθημερινούς ανθρώπους, που μάχονται ηρωικά για την επιβίωση τους».

Ο υπουργός Πολιτισμού Παύλος Γερουλάνος έκανε λόγο για τη σημασία των ηρώων στη σύγχρονη Ελλάδα: «Η χώρα που επινόησε τους ήρωες δεν θα πρέπει, τουλάχιστον αυτή τη στιγμή, να αναζητήσει κάποιον σωτήρα», είπε αρχικά. Και εξήγησε: «Η κατάσταση στη χώρα είναι δυσάρεστη. Ενστικτωδώς και στις προσευχές μας ζητούμε κάποιον να μας σώσει. Αλλά αυτή τη στιγμή δεν χρειαζόμαστε ένα πρόσωπο που θα πολεμήσει για τους αγώνες μας, αλλά τη δύναμη να παλέψουμε μόνοι μας».

Ηρθε και ο Τσουμί

Στα εγκαίνια συναντήσαμε, χωρίς το χαρακτηριστικό κόκκινο κασκόλ του, και τον Νεοϋορκέζο αρχιτέκτονα Μπερνάρ Τσουμί, τον δημιουργό του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης. Δεν έκρυβε τη χαρά του που οι Ελληνες και οι εκατοντάδες επισκέπτες της χώρας, μετά το φυσιολογικό σοκ που προκαλεί η παρουσία κάθε καινούργιου κτηρίου, όπως μας είπε, αγκάλιασαν με τόση θέρμη το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης.

Ανάμεσα σε όσους παραβρέθηκαν στο άνοιγμα της έκθεσης στη Νέα Υόρκη ήταν: ο αρχιεπίσκοπος Αμερικής Δημήτριος, ο αντιπρόεδρος της Ν.Δ. Δημήτρης Αβραμόπουλος, ο διευθυντής του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου Νίκος Καλτσάς, η διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα, ο καθηγητής Δημήτρης Νανόπουλος, ο Αμερικανός αρχαιολόγος Αλαν Σαπίρο, ο Γκάρι Βίκαν, διευθυντής του Μουσείου Γουόλτερς της Βαλτιμόρης, ίδρυμα που εμπνεύστηκε την έκθεση και συνέβαλε δραστικά στην υλοποίησή της. *

«Οι άξιοι μπορούν και με λιγότερα»

Για τεράστιες σπατάλες στον χώρο του πολιτισμού έκανε λόγο ο Παύλος Γερουλάνος από τη Νέα Υόρκη, απαντώντας σε ερώτημα σχετικό με τις πρόσφατες περικοπές που ανακοίνωσε το ΥΠΠΟΤ για το 2011.

«Οι σπατάλες στον πολιτισμό είναι δυσανάλογες με το παραγόμενο έργο», δήλωσε ο υπουργός Πολιτισμού «Οι σπατάλες στον πολιτισμό είναι δυσανάλογες με το παραγόμενο έργο», δήλωσε ο υπουργός Πολιτισμού «Σε πολλές περιπτώσεις οι σπατάλες ήταν δυσανάλογες με το παραγόμενο έργο», είπε. Και αναφέρθηκε στην ανάγκη να στηριχτούν αξιόλογες προσπάθειες μικρότερων μουσείων, για παράδειγμα, με σημαντικό έργο, αντί να δαπανώνται άκριτα τεράστια ποσά, όπως στην Εθνική Λυρική Σκηνή και αλλού.

Μίλησε ακόμη για την ανάγκη να προσαρμοστούν όλοι στα νέα δεδομένα λέγοντας χαρακτηριστικά: «Οι άξιοι και οι ικανοί δημιουργοί μπορούν να συνεχίσουν να κάνουν σωστά τη δουλειά τους και με μικρότερη χρηματοδότηση». Ερωτώμενος αν η πολιτική των περικοπών συνδέεται με τις βρετανικές απόψεις περί μείωσης της βοήθειας στον πολιτισμό, απάντησε αρνητικά. Δεν τους ενδιαφέρει, όμως, να στηρίξουν το έργο εκείνων «που απευθύνονται σε πέντε άτομα», όπως είπε χαρακτηριστικά, «ούτε και τις απόλυτες εμπορικές επιλογές, αλλά δημιουργούς που το έργο τους αφορά ευρύτερα την κοινωνία και τις ζυμώσεις της εποχής».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Αρχαιολογία
Σχετικά θέματα: Αρχαιολογία
Μεγαλέξανδρος εκπολιτίζει Οξφόρδη
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Αρχαιολογία
Μεγαλέξανδρος εκπολιτίζει Οξφόρδη
Ναι στους ήρωες, όχι στους σωτήρες
Θέατρο
Ολόκληρη η Ιλιάδα από χείλη γυναικών
Νέες ταινίες
Λεσβιακά ζευγάρια και εντυπωσιακά βιντεογκέιμ
Απώλειες
Εφυγε ο Μάκης Αποστολάτος
Συνέντευξη: Βικτόρια Χίσλοπ
Οι Ελληνες ζουν για τη στιγμή
Τηλεόραση
Σε πρώτο πλάνο τα ντοκιμαντέρ
Πρεμιέρα με «592 ευρώ»
Αντίθεση από ΕΣΗΕΑ
Συμπαράσταση στους τεχνικούς