Έντυπη Έκδοση

Μ' αρέσει όταν η τέχνη προκαλεί διαμάχες

Στα ρεπορτάζ που κατακλύζουν τον τελευταίο καιρό τις βρετανικές εφημερίδες και αναφέρονται στην έκθεση της Τέιτ Μπρίτεν με τα έργα των τεσσάρων εικαστικών που διεκδικούν το διάσημο βρετανικό βραβείο «Τέρνερ», το όνομα της Ελληνίδας Σοφίας Καραμάνη βρίσκεται σε περίοπτη θέση.

«Το "Τέρνερ" δεν έχει πρόθεση να σοκάρει» λέει η Ελληνίδα επιμελήτρια Σοφία Καραμάνη «Το "Τέρνερ" δεν έχει πρόθεση να σοκάρει» λέει η Ελληνίδα επιμελήτρια Σοφία Καραμάνη Στην έκθεση επιμελήθηκε την παρουσίαση του έργου του Βρετανού καλλιτέχνη Ρίτσαρντ Ράιτ, που διεκδικεί μαζί με τους Ρότζερ Χάιρονς, Λούσι Σκάερ και Ενρίκο Νταβίντ το φετινό βραβείο «Τέρνερ».

Η Σοφία Καραμάνη, αν και ζει και δουλεύει στην Αγγλία, γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. «Ολη μου η οικογένεια και οι φίλοι μου βρίσκονται στην Ελλάδα, έρχομαι πολύ συχνά», μας λέει. Πριν από μερικά χρόνια συμμετείχε ως επιμελήτρια στις εκθέσεις «Visions», που είχε οργάνωσε η «Γκαλερί Καππάτος». «Το 2005 επιμελήθηκα την ατομική παρουσίαση του Κύπριου καλλιτέχνη Νίκου Χαραλαμπίδη και το 2006 μια ομαδική παρουσίαση τριών Κινέζων καλλιτεχνών στην ενότητα Who's afraid of the Chinese?» μας θυμίζει.

Οταν έρχεται στην Ελλάδα βλέπει όσο περισσότερες εκθέσεις μπορεί. Θεωρεί εξαιρετική την έντονη εικαστική δραστηριότητα και ενδιαφέροντα τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται η ελληνική καλλιτεχνική σκηνή.

Τι σας οδήγησε στην επιμέλεια εκθέσεων; Ποιες είναι οι σημαντικότερες εκθέσεις που έχετε επιμεληθεί;

Η τοιχογραφία του Ρίτσαρντ Ράιτ στην έκθεση της Τέιτ Μπρίτεν Η τοιχογραφία του Ρίτσαρντ Ράιτ στην έκθεση της Τέιτ Μπρίτεν «Με ενδιέφερε πάντα η τέχνη. Ηθελα να ασχοληθώ με κάτι δημιουργικό που να μεταμορφώνεται διαρκώς και να με προκαλεί πνευματικά. Οπότε, η επιμέλεια ήταν φυσική εξέλιξη για μένα. Εκτός από την επιμέλεια ενός μέρους της έκθεσης του βραβείου «Τέρνερ», έχω δουλέψει στις διοργανώσεις Altermodern: Tate Triennial 2009, Tacita Dean: Kodak, The Lure of the East και How We Are: Photographing Britain».

Ποιες είναι οι αρετές του έργου του Ρίτσαρντ Ράιτ;

«Δημιουργεί τοιχογραφίες, που συνδιαλέγονται με το περιβάλλον στο οποίο βρίσκονται με τρόπο άμεσο και μοναδικό. Αρχικά αξιοποιεί το φως, τις σκιές, κάποια ασήμαντα φαινομενικά αρχιτεκτονικά στοιχεία με ιδιαίτερη ευαισθησία για να αποκαλύψει έναν κόσμο που βρίσκεται στο ενδιάμεσο της συνείδησης και της πραγματικότητας. Τα έργα του αλλάζουν την αντίληψή μας για τον χώρο, ενώ με μεγάλη γενναιοδωρία καλεί τον καθένα από μας να συνειδητοποιήσει τη βαθύτερη σημασία διαφορετικών αντικειμένων, εντυπώσεων και συναισθημάτων, που συνήθως παραβλέπουμε ή θεωρούμε δεδομένα. Η δουλειά του είναι έντονα εικαστική, τα έργα του αποπνέουν μια αίσθηση αρμονίας, είναι λιτά και εντυπωσιακά όμορφα. Για την έκθεση του βραβείου «Τέρνερ» δημιούργησε μια ιριδίζουσα τοιχογραφία από φύλλο χρυσού, μεγέθους 4x7 μ., που αλλάζει σχήμα και ένταση καθώς αντανακλά το φως. Πρόκειται για την πιο φιλόδοξη και πολύπλοκη σύνθεσή του μέχρι σήμερα».

Θεωρείτε τολμηρή την παρουσία ενός ζωγραφικού έργου στη φετινή διοργάνωση; Η ζωγραφική δεν βρίσκεται, συχνά, ανάμεσα στα έργα που διεκδικούν το βραβείο.

«Κι όμως. Θεωρώ ότι η ζωγραφική έχει έντονη παρουσία σε όλη την ιστορία του «Τέρνερ». Από τον πρώτο νικητή του βραβείου, τον Μάλκολμ Μόρλεϊ το 1984, τον Λούσιαν Φρόιντ, την Πάουλα Ρέγκο μέχρι και τον Κρις Οφίλι, τον Μάικλ Ράεντεκερ και την Τόμα Αμπτς, που κέρδισε το βραβείο το 2006».

Είστε ικανοποιημένη από τις φετινές συμμετοχές;

«Είμαι εξαιρετικά ευχαριστημένη από τους καλλιτέχνες που συμμετέχουν με αρκετά ευφυή, ειλικρινή και σύγχρονα έργα. Αν και οι υποψήφιοι επιλέγονται από μια επιτροπή και τα έργα δεν συνδέονται απαραιτήτως μεταξύ τους, η φετινή έκθεση έχει συνοχή, αναγνωρίζονται κοινά στοιχεία ανάμεσα στα έργα των τεσσάρων καλλιτεχνών, κυρίως στον τρόπο που χρησιμοποιούν τα υλικά και την έννοια της μεταμόρφωσης. Το σπουδαιότερο, όμως, είναι ότι και οι τέσσερις καλλιτέχνες επικεντρώνουν την προσοχή μας στη διαδικασία του βλέμματος αυτού καθαυτού, απαιτούν δυναμικά έναν ουσιαστικό διάλογο με την τέχνη, αντιστεκόμενοι στις επιπόλαιες ματιές και στα γρήγορα συμπεράσματα».

Θεωρείτε ότι το βραβείο «Τέρνερ» επηρεάζει αποφασιστικά την τέχνη της εποχής;

«Καθιερώθηκε για να καλλιεργήσει και να ενθαρρύνει τον διάλογο για τη σύγχρονη τέχνη, κάτι το οποίο συμβαίνει εδώ και 25 χρόνια. Περισσότερα από 90.000 άτομα επισκέφθηκαν πέρυσι την έκθεση στην Tate Britain, γεγονός που αποδεικνύει ότι το βραβείο είναι επίκαιρο όσο ποτέ. Κάθε χρόνο μια διαφορετική επιτροπή επιλέγει τη βραχεία λίστα τεσσάρων καλλιτεχνών με κριτήριο την εξαιρετική συμβολή τους στην ανάπτυξη της σύγχρονης τέχνης τη χρονιά που πέρασε».

Τελικά, το «Τέρνερ» δεν πριμοδοτεί την προβοκατόρικη τέχνη; Πώς δημιουργήθηκε αυτή η εντύπωση;

«Δεν νομίζω ότι ξεκινά με κάποια πρόθεση να σοκάρει. Συνεχίζει πάντοτε να δημιουργεί και να ενθαρρύνει τη διαμάχη σε ζητήματα που αφορούν τη σύγχρονη τέχνη. Το ότι η τέχνη έχει ακόμα την ικανότητα να προκαλεί έντονες διαμάχες είναι ένα στοιχείο που το θεωρώ μόνο θετικό». *

Οι άλλοι τρεις διεκδικητές του Turner

* Ο Ρότζερ Χάιρονς δείχνει ένα ασυνήθιστο γλυπτό αποτελούμενο από την γκρι σκόνη που απέμεινε όταν κονιορτοποίησε τη μηχανή ενός αεροπλάνου. Στις προθέσεις του ήταν να συνδέσει τον φόβο του για τα αεροπλάνα με τον θάνατο και την αέναη φθορά της ύλης.

* Η Λούσι Σκάερ μετέφερε στο μουσείο το κρανίο μιας πραγματικής φάλαινας φυσητήρα και το έκρυψε πίσω από οθόνες για να προκαλέσει την οπτική μας αντίληψη.

* Ο νεο-σουρεαλιστής Ενρίκο Νταβίντ παρουσιάζει μια εφιαλτική ονειρική εγκατάσταση, όπου παιδικές κούκλες συνδιαλέγονται με αλλόκοτα γλυπτά, πολύχρωμες παραστάσεις και εικόνες γκέι πορνογραφίας.

Το βραβείο συνοδεύεται από 25.000 βρετανικές λίρες. Ο νικητής θα ανακοινωθεί στις 7 Δεκεμβρίου. Η έκθεση στην Τέιτ Μπρίτεν με τα έργα των υποψηφίων θα παραμείνει ανοιχτή μέχρι τις 3 Ιανουαρίου.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Εικαστικά
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Εκθεση ζωγραφικής
Οι μάσκες ενός μοναχικού ζωγράφου
Κριτική θεάτρου
Η κόλαση στον πάνω κόσμο
Παίζοντας με το θέατρο
Συνέντευξη: Βέρνερ Χέρτσογκ
«Υπάρχει ζωή και μετά τον Κίνσκι»
Συνέντευξη: Θεατρική ομάδα Pequod
Ο «Γλάρος» πετάει με το σκαρί τού «Μόμπι Ντικ»
Συνέντευξη: Ρέα Γαλανάκη
Με πονά η χονδροειδής εγκληματική εικόνα της Κρήτης
Συνέντευξη: Σοφία Καραμάνη
Μ' αρέσει όταν η τέχνη προκαλεί διαμάχες