Έντυπη Έκδοση

Η άλλη Αμερική σήμερα

Η Αμερική, παρά τα όσα της σέρνουν αριστεροί και δεξιοί, δεν είναι μόνον η χώρα των επεμβάσεων στα εσωτερικά άλλων χωρών και των μεγάλων αυτοκινητόδρομων αλλά και η χώρα των μεγάλων πιθανοτήτων.

Είναι η χώρα όπου τίποτα δεν είναι αδύνατο. Αυτή είναι μια αμετάβλητη αρχή. Οδηγώντας πριν από λίγους μήνες στη Μασαχουσέτη, άκουσα στο ραδιόφωνο ότι μια γυναίκα, κάπου στο Οχάιο, οδηγώντας η ίδια, τηλεφώνησε στην Τροχαία για να καταγγείλει κάποιον που οδηγούσε μεθυσμένος. Οταν ύστερα από πολλά η Τροχαία τής ζήτησε να τους πει ποιος ήταν, πού ήταν ο μεθυσμένος οδηγός και τον αριθμό της πινακίδας του αυτοκινήτου του, εκείνη τους είπε ότι ήταν η ίδια. Της είπαν να οδηγήσει στην άκρη του δρόμου, και πήγαν, της έκαναν το αλκοστέστ και τη συνέλαβαν. Δηλαδή αυτή η γυναίκα τηλεφώνησε στην αστυνομία να καταγγείλει τον εαυτό της. Αυτά μόνο στην Αμερική συμβαίνουν. Οπως συμβαίνει και η μεγαλύτερη ανανέωση της αγγλικής γλώσσας, καθώς, κατά τον Χάρολντ Μπλουμ, «Η αμερικανική ποίηση που βασίζεται στην αγγλική γλώσσα φαίνεται να είναι η μόνη ποίηση στον κόσμο η οποία περιοδικά επιφέρει μια επανάσταση, φρεσκάρεται, με το να πηγαίνει πίσω στις αναζωογονημένες ρίζες της».

Οι ρίζες αυτές αναζωογονούνται στη χύτρα των μεταναστών της, γιατί η εκπληκτική επιτυχία της Αμερικής οφείλεται στη μεγάλη ώθηση που της δίνουν οι μετανάστες με τις διαφορετικές γλώσσες και κουλτούρες τους. Αυτοί είναι η κινητήρια δύναμή της. Μπορεί να φανταστεί κανείς την Αμερική χωρίς Ιταλούς, Ιρλανδούς, Εβραίους, Ελληνες, Γερμανούς, Ασιάτες ή Λατινοαμερικανούς, για να μείνω σε λίγες «τρανταχτές» μειονότητες που χάραξαν την εικόνα της Αμερικής κατά τον 20ό αιώνα, από τον κινηματογράφο, τη μουσική και τα γράμματα έως τις επιστήμες, την οικονομία και την πολιτική;

Σε αντίθεση με την Ελλάδα, όπου η κάθε λύση μπορεί να έχει το πρόβλημά της, στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής το κάθε πρόβλημα έχει τη λύση του. Μπορεί να μην αρέσει σε όλους η προτεινόμενη λύση, πάντως λύση υπάρχει για όλα τα προβλήματα, αφού στον μέσο Αμερικανό δεν αρέσει να μένουν ανοιχτά κεφάλαια κι εκκρεμότητες, αλλά να λύνονται τα προβλήματα και να προχωρά.

Σήμερα η Αμερική εξακολουθεί να είναι μια νέα χώρα με πολλές παρθένες και ανεξερεύνητες «αχανείς» εκτάσεις, πραγματολογικά και μεταφορικά, του νου και του πνεύματος. Ο μέσος Αμερικανός δεν είναι «Αμερικανάκι», αλλά ασκείται στο σφρίγος της ζωής και είναι εργατικός, ευγνώμων για οτιδήποτε καλό του τυχαίνει, γενναιόδωρος, με πολλές αγγλοσαξονικές αρετές, που τις διοχετεύει στους ολοένα ανακυκλούμενους μετανάστες. Είναι η μόνη χώρα στον κόσμο όπου όλοι πιστεύουν ότι «there's no free lunch». Είναι η μόνη χώρα στον κόσμο όπου κανείς δεν είναι ξένος, απλούστατα γιατί όλοι είναι ξένοι. «Ολοι είμαστε μετανάστες», είπε πρόσφατα στη Μαρία Κατσουνάκη της Καθημερινής ο Φράνσις Φορντ Κόπολα. Και ακόμη εξακολουθεί να μαγεύει με πολλούς τρόπους έναν που τον μάγεψε πριν από 40 χρόνια: πήρα προχθές ένα μήνυμα από το Μανχάταν από μία φίλη μου που έζησε στη Νέα Υόρκη τη δεκαετία του '70 και μου γράφει ότι είναι πολύ καλύτερα σήμερα από τότε -που ήταν πολύ νέα η ίδια και υπήρχαν περισσότερα ερεθίσματα.

Η Αμερική είναι η χώρα των ακραίων άκρων. Τη μία τετραετία εκλέγουν πρόεδρο τον νεοκόν Τζορτζ Μπους, που είναι ζήτημα αν έχει διαβάσει δέκα βιβλία στη ζωή του και που δεν πίστευε ούτε στη λογική ούτε στην επιστήμη, και την επομένη τον όντως φιλελεύθερο Μπαράκ Ομπάμα, που διάβαζε (μέχρι να γίνει πρόεδρος) τρία με πέντε βιβλία τη βδομάδα και που πιστεύει και στη λογική και στην επιστήμη. Είναι μια χώρα που παίρνει στα σοβαρά τη Σάρα Πέιλιν αλλά και την Τίνα Φέι, τον Τόμας Πίντσον αλλά και την Ντανιέλ Στιλ, τον Τζον Ασμπερι αλλά και την Ελίζαμπεθ Αλεξάντερ.

Αλλά η Αμερική είναι η χώρα των μεγάλων ανακαλύψεων, καινοτομιών, νεωτερισμών και μεταρρυθμίσεων. Υπάρχει ένας μακρύς κατάλογος από χιλιάδες εφευρέσεις, επιτεύγματα, γκάτζετ και «διευκολύνσεις» που οφείλονται σε Αμερικανούς και που αν δεν είχαν τεθεί στη διάθεση του υπόλοιπου κόσμου, ίσως πολλοί λαοί να ζούσαμε σήμερα ακόμα στην εποχή του κάρβουνου και του ατμού.

Αλλά η Αμερική είναι και η χώρα της άκρας λειτουργικότητας. Για όσους ακόμα νομίζουν ότι οι Αμερικανοί τρώνε κουτόχορτο, ήρθε η ώρα να αναθεωρήσουν τις απόψεις τους. Στα πνευματικά τους ιδρύματα, όπου δεν βρίσκει άσυλο η βλακεία, γίνεται έρευνα που φέρνει αποτελέσματα για το καλό της ανθρωπότητας. Μέσα σε όλα τα κοινωνικά στρώματα υπάρχει πραγματικός εθελοντισμός, που φέρνει ανακούφιση για εκατομμύρια Αμερικανούς. Σε πολλές μικρές πόλεις γίνονται δημοκρατικές συνελεύσεις του Δήμου, όπου παίρνονται αποφάσεις για το καλό του κοινωνικού συνόλου με ανοιχτές διαδικασίες που δεν τις βλέπουν ούτε στον ύπνο τους οι αριστεροαυτόνομοι αντιεξουσιαστές και οι αναρχομπάτσοι των εδώ πανεπιστημίων. Και στην Αμερική ο κόσμος ασφυκτιά από την κατανάλωση, την απομόνωση και την ταχύτητα της τεχνολογίας - αλλά, χωρίς να είναι παράδεισος και χωρίς να είναι μια χώρα με ιδανικά, κυβερνάται από βαθιά δημοκρατία, είναι πολύ μπροστά σε πολλά θέματα από τον υπόλοιπο κόσμο και μόνον αν ζήσει κανείς εκεί για λίγα χρόνια μπορεί να το διαπιστώσει. Η εξωτερική της πολιτική ασφαλώς και δεν αρέσει σε κανέναν, αφού είναι πολιτική υπερδύναμης - αλλά πότε η εξωτερική πολιτική οποιασδήποτε υπερδύναμης ή αυτοκρατορίας άρεσε ποτέ σε κανέναν, εκτός από εκείνους που την ασκούσαν;

Στο τεύχος του περιοδικού (δε)κατα με θέμα την Αμερική, που κυκλοφορεί, υπάρχει μια μικρή εικόνα της τρέχουσας Αμερικής της λογοτεχνίας, της κριτικής σκέψης, της εκδοτικής κίνησης, της διαπλοκής της φαρμακευτικής βιομηχανίας με την Ιατρική, και τι σημαίνει αμερικανισμός (και αντιαμερικανισμός), πώς βλέπει την Αμερική ένας Γάλλος αλλά κι ένας Ελληνας, καθώς και η περιπέτεια ενός Ελληνοαμερικανού. Ακόμη, σε ένα τετράχρωμο 16σέλιδο «ξαναπασάρεται» η νέα, μετά-τον-Ομπάμα-Αμερική, σε συσκευασία διαφημιστικών εταιρειών και καλλιτεχνών.

**Από το τεύχος του περιοδικού (δε)κατα, που παρουσιάζεται τη Δευτέρα 18 Ιανουαρίου 2010, στις 8 μ.μ. στην Ελληνοαμερικανική Ενωση, Μασσαλίας 22, Αθήνα.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Από τις 4:00 στις 6:00
Ο μύθος του Φάουστ έχει και στη μουσική μεγάλη απήχηση
Μια καλή μάγισσα...
Κριτική βιβλίου
Πώς γίνεσαι βασανιστής
Το μετέωρο βήμα της δημοκρατίας
Το παιχνίδι της βιογραφίας της Ασωτης Σώτης
Αλλοτε σφυριά, άλλοτε πούπουλα
Αντικατοπτρισμοί της εγγύτητας και της απόστασης
Ο θάνατος ως συνέχεια και δικαίωση της ζωής
Τα εγκλήματα ενός «άνθους» στον πόλεμο
Κράμα αισθημάτων και πολιτικού κυνισμού
Ιδιότυπες γοητείες
Τρεις κόκκινες σημαίες
Λογοτεχνία
Ο Κέρουακ διαβαίνει μουσηγέτης
Κέρουακ φάντης μπαστούνι
Άλλες ειδήσεις
Τηλεφώνημα από την Ανατολική Ακτή των ΗΠΑ
Η άλλη Αμερική σήμερα