Έντυπη Έκδοση

Συνομιλώντας με τη φύση....

Ναθάνιελ Χώθορν

Η ιστορία του Μπλάιθντεηλ

μτφρ. Γιάννα Καπή

εκδόσεις Printa, σ. 319, 18,81 ευρώ

Ο Ναθάνιελ Χώθορν (1804-1864), ο σημαντικός αμερικανός συγγραφέας, που έγινε γνωστός κυρίως για το μυθιστόρημά του Αλικο γράμμα, εντάσσεται μαζί με τον Εντγκαρ Αλαν Πόε και τον Χέρμαν Μέλβιλ στον «Συμβολικό και Ηθικό Ιδεαλισμό».Το ενδιαφέρον του για την εξέλιξη της αποικιακής αντίληψης καθώς και για τις θέσεις των Πουριτανών -σωστά τον αποκάλεσαν μερικοί τον «κριτικό των Πουριτανών»-, τον ώθησε να ασχοληθεί με ζέση με το παρελθόν της Νέας Αγγλίας.

Από πολύ νωρίς έδειξε να τον απασχολούν οι έννοιες του κακού και της ηθικής ευθύνης, οι οποίες κατά την απόψή του είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τη μοίρα του ανθρώπου, με τη θέση του στη φύση, αλλά και την αιωνιότητα. Τις απόψεις αυτές, άλλωστε, τις συμμερίστηκαν ο Πόε, ο Μέλβιλ και ο Εμερσον, ο οποίος ήταν ο κύριος εκπρόσωπος του Υπερβατικού Ιδεαλισμού. Ο Χώθορν, όπως και ο Πόε, αλλά και ο Μέλβιλ, ο καθένας ωστόσο με τον δικό του τρόπο, εξετάζει τις σκοτεινές πλευρές του ανθρώπου, διερευνά τη στάση του στην κοινωνία, και τον σύνδεσμό του με τη φύση. Η αμαρτία και η υποκρισία, η αλαζονεία, ο φθόνος είναι μερικά από τα χαρακτηριστικά εκείνα που καθορίζουν εν πολλοίς τη συμπεριφορά του ατόμου, το οποίο ακόμα και όταν ζει σε ιδανικές συνθήκες, μες στην αγνή Φύση, δεν αποβάλλει τις κακές συνήθειές του.

Στην Ιστορία του Μπλάιθντεηλ, ένα μυθιστόρημα που, σύμφωνα με τους κριτικούς, δεν βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των έργων του Χώθορν -ανήκει στα ελάσσονα- , ο συγγραφέας περιγράφει τις συνθήκες κάτω από τις οποίες ζουν τα μέλη της κοινότητας Μπλάιθντεηλ, μια μακρινή μικρογραφία του Αγροκτήματος Μπρουκ, όπου είχε διαμείνει ο ίδιος. Πάντως, επ' ουδενί δεν μπορεί να ιδωθεί το έργο αυτό ως η απεικόνιση των προσωπικών του εμπειριών στην πειραματική σοσιαλιστική κοινότητα του Αγροκτήματος Μπρουκ. Μάλιστα, όπως υποστηρίζει ο συγγραφέας στην εισαγωγή του, στο βιβλίο αυτό κάθε τι κινείται ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία.

Εδώ, όπως και σε άλλα έργα του, ο Χώθορν στήνει τους χαρακτήρες του, τα πρόσωπα της ιστορίας του έτσι ώστε αυτά να αντιπροσωπεύουν ιδέες, έννοιες, ενώ το αποτέλεσμα, που δεν είναι παρά μια φιλοσοφική πραγματεία, δίδεται υπό τη μορφή μυθιστορήματος. Οι αγνές προθέσεις των ηρώων -η επιδίωξή τους να αλλάξουν την ποιότητα της ζωής τους κοντά στη φύση- διαλύονται, όταν γίνεται πλέον σαφές σ' αυτούς, ή εν πάση περιπτώσει στους πιο ευαίσθητους και παρατηρητικούς, όπως συμβαίνει με την περίπτωση του ασήμαντου ποιητή-αφηγητή, ότι ο άνθρωπος δύσκολα αποβάλλει τα ελαττώματα και τις συνήθειές του. Οι μικρότητες, οι εγωισμοί, οι ανταγωνισμοί, η υποκρισία συνεχίζουν να έχουν την ίδια ισχύ ακόμα και σε κοινωνίες οι οποίες δημιουργούνται για να καταπολεμηθούν οι αστικές αδυναμίες και τα πάθη. Οι καθημερινές στιγμές των ηρώων αποδίδονται με ένταση και παραστατικότητα, ενώ η συσχέτιση του ανθρώπου με τη φύση απεικονίζεται με ποιητική διάθεση και ενάργεια.

Επιστροφή στη φύση, λοιπόν. Οπως την οραματίστηκαν κι άλλοι αμερικανοί συγγραφείς, όπως ο Εμερσον στο πολυσχιδές έργο του Φύση και ο Θόρω στο δικό του Ουόλντεν. Οι δύο διανοητές, μάλιστα, εκφράζουν το ιδεώδες σ' αυτήν την επιστροφή, ενώ ο Χώθορν, πιο ρεαλιστής, παρακολουθεί χωρίς αυταπάτες την επιστροφή του ανθρώπου στη φύση, αντιλαμβάνεται την προσωρινότητα τέτοιων επιλογών και πιστεύει ότι είναι ακατόρθωτο να απαλλαγεί κανείς από τις αδυναμίες και τα ψεγάδια του.

Στην κοινότητα του Μπλάιθντεηλ η κατάσταση ξεφεύγει από τον έλεγχο των μελών της και γίνεται χαώδης εξαιτίας των αντίθετων και αγεφύρωτων απόψεών που κυκλοφορούν, ενώ παράλληλα διαφαίνεται ότι κάθε τι στην ανθρώπινη ύπαρξη είναι ρευστό και εφήμερο.

Ο αφηγητής παρακολουθεί τους άλλους κρατώντας ασφαλείς αποστάσεις και δεν βγαίνει τελικά χαμένος. Εγκαταλείπει το κοινόβιο γιατί αποδέχεται πολλές όψεις της ζωής και όχι μόνο μία, επειδή δεν έχει απόλυτες ιδέες και εμμονές. Επιστρέφει στην πόλη, κάνει ταξίδια, επισκέπτεται την Ευρώπη και διαπιστώνει ότι δεν υπάρχουν τέλειες λύσεις για να βρει κανείς την ευτυχία, ότι για τον καθένα το «ευ ζην» έχει διαφορετικό νόημα. Η φιλοσοφία του ήρωα, όπως και του ίδιου του Χώθορν άλλωστε, συμπυκνώνεται στην ακόλουθη άποψη: «Μπορεί να μετανιώσω για πολλά στη ζωή μου, μα ας μη θεωρηθώ ούτε αμαρτωλός ούτε ανόητος που κάποτε είχα την πίστη και τη δύναμη να ελπίζω πως θα άλλαζα τη μοίρα του κόσμου...».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Στη στήλη
Βιβλία στο ράφι
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Από τις 4:00 στις 6:00
Ο μύθος του Φάουστ έχει και στη μουσική μεγάλη απήχηση
Μια καλή μάγισσα...
Κριτική βιβλίου
Πώς γίνεσαι βασανιστής
Το μετέωρο βήμα της δημοκρατίας
Το παιχνίδι της βιογραφίας της Ασωτης Σώτης
Αλλοτε σφυριά, άλλοτε πούπουλα
Αντικατοπτρισμοί της εγγύτητας και της απόστασης
Ο θάνατος ως συνέχεια και δικαίωση της ζωής
Τα εγκλήματα ενός «άνθους» στον πόλεμο
Κράμα αισθημάτων και πολιτικού κυνισμού
Ιδιότυπες γοητείες
Τρεις κόκκινες σημαίες
Λογοτεχνία
Ο Κέρουακ διαβαίνει μουσηγέτης
Κέρουακ φάντης μπαστούνι
Άλλες ειδήσεις
Τηλεφώνημα από την Ανατολική Ακτή των ΗΠΑ
Η άλλη Αμερική σήμερα