Έντυπη Έκδοση

Η Τρούμπα στον ένδοξο Πειραιά

Ρεμπέτες, αγαπητικοί και πόρνες

Βασίλης Πισιμίσης

Βούρλα-Τρούμπα: Μια περιήγηση στο χώρο του υποκόσμου και της πορνείας του Πειραιά (1840-1968)

εκδόσεις Τσαμαντάκη, σ. 206, ευρώ 16,88

«Η Τρούμπα περιβάλλεται από μια αύρα μυστηρίου και έχει γίνει στη μνήμη των ανθρώπων κάτι σαν θρύλος», γράφει ο Βασίλης Πισιμίσης στο βιβλίο του, στο εξώφυλλο του οποίου μια πόρνη του Μεσοπολέμου βάζει μια χρυσή λίρα στη ζαρτιέρα της. Η φαντασία γυρίζει τη μανιβέλα της μηχανής του χρόνου, ζωντανεύει τον θρύλο και οι σελίδες που ακολουθούν αποκαλύπτουν έναν κόσμο μαγικό, υπόγειο, ηδονικό. Κόσμο με τους δικούς του άγραφους κανόνες. Πίσω σε εποχές φτώχειας, όταν οι άνθρωποι δεν είχαν στον ήλιο μοίρα, αλλά χαμογελούσαν, ζούσαν, γεύονταν τη ζωή, όπως αναφέρεται σε κάποια από τις πολλές μαρτυρίες που συμπεριλαμβάνονται. Ενα καλογραμμένο βιβλίο, που μας παρασύρει χάρη στην αμεσότητα του λόγου και των συγκλονιστικών ιστοριών που αποκαλύπτονται.

Η νεότερη ιστορία της πορνείας στον Πειραιά ξεκίνησε ουσιαστικά από τα Βούρλα. Η κυβέρνηση αποφάσισε να χτίσει κρατικά πορνεία, πολλοί εργολάβοι δίστασαν να αναλάβουν ένα τόσο «άτιμο» έργο, όχι όμως ο Νικόλαος Μπόμπολας, ο οποίος το αποπεράτωσε το 1876. Η αστυνόμευση και η προστασία από την πολιτεία στα ελεγχόμενα κρατικά πορνεία δεν ήταν ικανές να αποτρέψουν τους «αγαπητικούς», τα ναρκωτικά ή τις γυναίκες που εκδίδονταν στους τσίγκους.

Το ρεμπέτικο τραγούδι, το χασίς, η πορνεία θεωρούνταν αντικοινωνικά φαινόμενα· αναπόφευκτα συναντήθηκαν. Συναντήθηκαν σε κρυφούς τεκέδες και ξάπλωσαν μαζί στο κρεβάτι, όπως αποκαλύπτουν οι μαρτυρίες του Βαμβακάρη και άλλων μουσικών συνοδοιπόρων. Το ρεμπέτικο έδωσε το στίγμα του με τραγούδια-στάση ζωής εναντίον του καθωσπρεπισμού. Σατίρισε την κόρη του δικτάτορα, τραγούδησε τον έρωτα για τις πόρνες, την εξαθλίωση της πρέζας, τη ζωή των περιθωριακών. Γύρω από τα Βούρλα χτίστηκε η ιστορία του ρεμπέτικου. Και αυτό ο Πισιμίσης το αποτυπώνει ανάγλυφα στο βιβλίο του.

Με τον ερχομό του Β' Παγκόσμιου Πόλεμου τα πορνεία στα Βούρλα έγιναν φυλακές κι έτσι έμειναν για τα επόμενα δύσκολα χρόνια. Το γεγονός αυτό έδωσε το έναυσμα για την ακμή της Τρούμπας. Μια περιοχή με καμπαρέ, φαγάδικα, πορνεία και σινεμά ερωτικών ταινιών. Ενας κόσμος ηδονικός, όπου οι ναυτικοί και οι θαμώνες διασκέδαζαν παρέα με γυναικεία συντροφιά στο τραπέζι και στο κρεβάτι τους. Οι «αγαπητικοί» εναλλάσσονταν και οι σωματέμποροι με δόλο έριχναν τις γυναίκες στην πορνεία. Συγκλονιστικές ιστορίες και μαρτυρίες για «αγαπητικούς», «σωματέμπορες», «αδερφές», «κοκέτες» και τη μοίρα που τους επιφύλαξε η ζωή. Στα νιάτα τους κυρίαρχοι ενός σκοτεινού παιχνιδιού, στα γεράματα να σκουπίζουν πορνεία ή να κάνουν θελήματα για να μπορέσουν να ζήσουν.

Ιστορίες αλλόκοτες για έναν κόσμο που ο κινηματογράφος δεν τον αγνόησε. Ο συγγραφέας παραθέτει ένα ολόκληρο κεφάλαιο για το πέρασμα της Τρούμπας από τον κινηματογράφο. Ποιος μπορεί να ξεχάσει το πολυβραβευμένο «Ποτέ την Κυριακή» ή το «Καλώς ήρθε το δολάριο»; Οταν έφτανε ο 6ος αμερικανικός στόλος, η Τρούμπα πλημμύριζε ναυτάκια και πόρνες. Εκτός από τις 500 νόμιμες που υπήρχαν στην περιοχή, κατέφταναν απ' όλη την Αθήνα οικιακές βοηθοί (που δήθεν πήγαιναν να δουν την άρρωστη μητέρα τους), ακόμη και παντρεμένες. Γιατί «η φτώχεια οδηγεί στην πουτανιά».

Η Τρούμπα ήταν ένας μυθικός υπόγειος κόσμος, τον οποίο η χούντα αποφάσισε να κλείσει το 1968. Ενας κόσμος που λειτουργεί πλέον ανεξέλεγκτα σε δεκάδες γειτονιές της πρωτεύουσας. Ο Βασίλης Πισιμίσης μάς ταξίδεψε σε κακόφημα πειραιώτικα στέκια, όπου ακούσαμε ρεμπέτικα, καπνίσαμε ναργιλέ και γλεντήσαμε με τις πιο όμορφες πόρνες της πόλης. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Μαύρο τριαντάφυλλο στο στήθος
Η τέχνη της Ρομιγύ
Μεταξύ ντοκουμέντου και μυθοπλασίας
Από το μέτωπο των κοινωνικών επιστημών
Κάποιος με φώναξε Σεμπάστιαν
Οι παρενέργειες μιας στράτευσης στην τέχνη του Πάουντ
Επιρροές, σχεδιασμοί και συγκρούσεις στη Μεσόγειο
Η συμμετοχή του ελαφρού μουσικού θεάτρου
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Συνέντευξη
Επειδή το βιβλίο χρειάζεται αυξημένη φροντίδα
Κριτική βιβλίου
Μαύρο τριαντάφυλλο στο στήθος
Η τέχνη της Ρομιγύ
Μεταξύ ντοκουμέντου και μυθοπλασίας
Από το μέτωπο των κοινωνικών επιστημών
Κάποιος με φώναξε Σεμπάστιαν
Οι παρενέργειες μιας στράτευσης στην τέχνη του Πάουντ
Επιρροές, σχεδιασμοί και συγκρούσεις στη Μεσόγειο
Η συμμετοχή του ελαφρού μουσικού θεάτρου
Ρεμπέτες, αγαπητικοί και πόρνες
Αφανής αναγνώστης
Ωραία είναι τα βιβλία που σε κάνουν να σκέφτεσαι διαφορετικά
Η τρίτη ανάγνωση
Μια χριστουγεννιάτικη ιστορία
Προδημοσίευση
ΚΑΝΕΙΣ
Από τις 4:00 στις 6:00
Με τις πέτρες κτίζονται τραγούδια
Ο Che Guevara της φολκ
Άλλες ειδήσεις
Μια εποχή αρόδο
Η καλή σου μεριά
Η Μαρίνα Καραγάτση και η υπόσχεση του Παραδείσου
Αυτό που δεν υπάρχει εδώ· πουθενά δεν υπάρχει
Ανθισμένες ρεματιές, αρχοντικά και μουράγια