Έντυπη Έκδοση

Η τέταρτη εποχή της Ευρώπης

Με αφορμή την κρίση και με συνοπτικές διαδικασίες, η Ευρωπαϊκή Ενωση επιχειρεί να ξαναγράψει την πολιτική οικονομία της Ευρώπης. Η ιστορική αλλαγή που λαμβάνει χώρα αυτή την περίοδο συνίσταται στην αναδιοργάνωση των οικονομιών του Νότου της Ευρωζώνης, κατά το πρότυπο του αγγλοσαξονικού φιλελεύθερου καπιταλισμού.

Σ' αυτή την κατεύθυνση συντείνουν οι θεσμοί για την οικονομική διακυβέρνηση που προτείνει η γερμανική κυβέρνηση και κυρίως για το λεγόμενο «ευρωπαϊκό σύμφωνο για την ανταγωνιστικότητα». Ενσταλάζουν στη λειτουργία της Ευρωζώνης τη γερμανική κουλτούρα σταθερότητας, απομακρύνοντάς την, όμως, από προσδιοριστικά στοιχεία της κοινωνικής οικονομίας της αγοράς της μεταπολεμικής Γερμανίας.

Οι εσωτερικές ασυμμετρίες της Ευρωζώνης μετάλλαξαν μια κοινή για όλες τις χώρες κρίση, σε κρίση νέας διαίρεσης Βορρά - Νότου, με άξονα το εμπορικό ισοζύγιο. Η δωδεκαετής λειτουργία της ως απλής νομισματικής ένωσης, χωρίς οικονομική αντιστοίχιση, κατέστησε τα εμπορικά ελλείμματα των χωρών του Νότου της Ευρωζώνης αναγκαία για την ανάπτυξη της Γερμανίας και λειτουργικά για το σύνολό της. Διευκόλυνε τη Γερμανία να αξιοποιήσει το ενιαίο νόμισμα για να αποθερμάνει την οικονομία της, μετά την «ακριβή» επανένωση του 1990.

Η κρίση ανέτρεψε για τη Γερμανία την ισορροπία κόστους - οφέλους από αυτό τον άτυπο ενδοευρωπαϊκό επιμερισμό πολιτικών. Γι' αυτό σήμερα, η κυβέρνησή της επιχειρεί τη συνολική και μακροπρόθεσμη αναθεώρησή του, με την επέκταση του ανταγωνιστικού αποπληθωρισμού σε όλη την Ευρωζώνη. Η αλλαγή αυτή θα παγιώσει την κοινωνική πόλωση στο εσωτερικό των κρατών - μελών και την οικονομική, στο δίπολο Βορρά - Νότου, εντός της Ευρωζώνης, ως συνέπεια ενός ιδιοτελούς για το Βορρά καταμερισμού εργασίας: ο μεν Νότος θα ειδικεύεται σε προϊόντα και υπηρεσίες εντάσεως εργασίας, με χαμηλές αμοιβές, ενώ ο Βορράς στην ανταγωνιστικότητα της υψηλής ποιότητας και της τεχνολογικής καινοτομίας, με χαμηλό κόστος παραγωγής ανά μονάδα προϊόντος και υψηλές αμοιβές.

Το γερμανικό σχέδιο για την οικονομική διακυβέρνηση της Ευρωζώνης είναι απορριπτέο για τέσσερις βασικούς λόγους:

1. Γιατί επιβάλλει μια άκαμπτη και περιοριστική συνολική μακροοικονομική διαχείριση, αφαιρώντας από τα κράτη - μέλη σημαντικούς βαθμούς ελευθερίας για την άσκηση αντικυκλικής πολιτικής και πολιτικής ενίσχυσης και αναδιανομής των εισοδημάτων.

2. Γιατί αντιμετωπίζει με ατελέσφορο τρόπο τις εσωτερικές ασυμμετρίες της Ευρωζώνης, οι οποίες μετέτρεψαν την παρούσα κρίση από συγκυριακή σε δομική: η μακροοικονομική εξισορρόπηση της Ευρωζώνης θα πρέπει να επιτευχθεί όχι μέσω της αποσταθεροποιητικής πολιτικής του ανταγωνιστικού αποπληθωρισμού, αλλά με την ενδυνάμωση της εσωτερικής ζήτησης της γερμανικής οικονομίας.

3. Γιατί συναρτά τη δανειοδοτική λειτουργία του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με όρους οικονομικής πολιτικής που μάλλον το μετατρέπουν σε περιστρεφόμενη πόρτα για όποιες χώρες προσφύγουν σ' αυτό. Το ταμείο αυτό θα πρέπει να λειτουργήσει ως Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαχείρισης Δημόσιου Χρέους της Ευρωζώνης, με τη δυνατότητα έκδοσης ευρωπαϊκών ομολόγων, σε συνδυασμό με την ίδρυση δημόσιου ευρωπαϊκού οργανισμού αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας των εκδοτών χρέους.

4. Γιατί, σε συνδυασμό με την πραγματική μείωση των πιστώσεων του ήδη αναιμικού ευρωπαϊκού προϋπολογισμού για τη δημοσιονομική περίοδο μετά το 2013, την οποία επιδιώκουν οι χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά (κοινή επιστολή πέντε αρχηγών κρατών στον πρόεδρο Μπαρόζο, στις 12.12.2010), θα δυσχεράνει την εφαρμογή μιας «ευρωπαϊκής αντισταθμιστικής πολιτικής», έστω και εμμέσως, στο πλαίσιο της αναπτυξιακής στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

Ηεπάνοδος των ΗΠΑ στην οικονομική διαχείριση της Ευρώπης -και μάλιστα στο σκληρό πυρήνα της, την Ευρωζώνη- για πρώτη φορά από την εποχή του Σχεδίου Μάρσαλ, μέσω του ΔΝΤ και με πρωτοβουλία του Γιώργου Παπανδρέου, καθώς και η επιδιωκόμενη μετεξέλιξη της Ευρωζώνης σε γαλατικό χωριό της νεοφιλελεύθερης ορθοδοξίας, καθιστούν την προοπτική μιας αυτόνομης, κοινωνικής και οικολογικής Ευρώπης «σωτήρια ψευδαίσθηση», για να δανεισθώ μία από τις αγαπημένες φράσεις του Γιώργου Θεοτοκά.

Αυτό τον μακρόπνοο νεοφιλελεύθερο ανασχεδιασμό της Ευρωπαϊκής Ενωσης, στον οποίον εγγράφεται η συνολική λύση στην κρίση της Ευρωζώνης, ευνοεί με θέρμη που δύσκολα κρύβεται η κυβέρνηση Παπανδρέου. Για τον πρόσθετο λόγο ότι επιθυμεί να περιβάλει με ευρωπαϊκό μανδύα τη χρονική επέκταση του Μνημονίου, απειλώντας, πλέον, να καταβυθίσει οριστικά το βιοτικό επίπεδο τουλάχιστον μιας γενιάς Ελλήνων. Γι' αυτό και συναινεί σε μια ersatz, υπέρ των πιστωτών αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους. Δεν έχει, όμως, τη δημοκρατική νομιμοποίηση να δεσμεύσει τόσο πολλούς για τόσο πολύ. Εχει μόνον την αυτονόητη δημοκρατική υποχρέωση της κάλπης.

*Οικονομολόγος

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Οικονομία
Με λέξεις-κλειδιά
Ευρωζώνη
Ευρωπαϊκή Ένωση
Άλλα θέματα στην κατηγορία Οικονομία της έντυπης έκδοσης
Οικονομική κρίση
35% αυξήθηκαν σε 1 χρόνο οι απλήρωτοι λογαριασμοί ΔΕΗ
Ελληνική Αστυνομία
Ρυθμίζονται οι άδειες αστυνομικών για ανατροφή παιδιών
Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς
Θα συμμετάσχει ο ΟΛΠ στο διαγωνισμό για το Θριάσιο με 15%
Φυσικό αέριο
Παράθυρο για ακριβότερο αέριο άνοιξε η Gazprom
Επενδύσεις
Ο,τι λάμπει δεν είναι χρυσός, λένε στην Αλεξανδρούπολη
Απασχόληση
Καταχρηστική η επίσχεση από απλήρωτο εργαζόμενο αν ο εργοδότης «δεν έχει»
Διαπληκτισμοί με ομήρους 900 συμβασιούχους
Εμπόριο
Εμποροι: Φορολογική η ακρίβεια (5,2%)
Τράπεζα της Ελλάδος
Γεμάτα ταμεία κατέγραψε η ΤτΕ τον Ιανουάριο
Μείωση ΑΕΠ τουλάχιστον 3% προβλέπει ο Προβόπουλος
Οικονομική πολιτική
Ζητούν 300 εκατ. με έντοκα, ενώ τα spreads σκαρφάλωσαν στο 8,3%
Συγχωνεύσεις
Με όρους η συγχώνευση Vivartia - Μεβγάλ
Ναυτιλία
5 μέρες στο Πεκίνο για τα 5 δισ.
Υποστήριξη ζητεί ο Ελληνικός Νηογνώμονας
Κίνα
Κίνα: 2η διεθνώς με ΑΕΠ 5,88 τρισ. δολ.
Άρθρο
Η τέταρτη εποχή της Ευρώπης
Ακτοπλοΐα
Ακτοπλοΐα: συζητούν μόνο κατάργηση των αχθοφορικών
Ειδική Γραμματεία ΕΣΠΑ
Ζητείται γραμματέας με ιστορικό κοινωνικής προσφοράς!
Marfin
111% κάλυψη στην αύξηση Marfin
Μνημόνιο
Δυσπιστούν για τα «50 δισ.» παράγοντες της κτηματαγοράς
Άλλες ειδήσεις
Η πύλη του ΦΜΥ
Τριήμερη απεργία στην Κοινωνία της Πληροφορίας
Φεύγει από Τουρκία ο Ομιλος Υγεία
Σκανδαλίδης με Συντονιστική