Έντυπη Έκδοση

Σαν ταινία του Νικολαϊδη

Ενας άντρας προσπαθεί να πνίξει μια ημίγυμνη γυναίκα.

Ενας φαλλός «αντιπαρατίθεται» με μια γόβα στιλέτο. Οχι, δεν πρόκειται για στιγμιότυπα κάποιου θρίλερ αλλά για εικαστικά έργα εμπνευσμένα από έναν μάστορα της κινούμενης εικόνας. Ο Νίκος Νικολαΐδης άλλωστε πάντα πυροδοτούσε έντονα συναισθήματα με τις ταινίες του. Αυτή τη φορά θα δούμε πώς επηρέασε μερικούς από τους σημαντικότερους ζωγράφους μας που κλήθηκαν να δημιουργήσουν έργα βασισμένα στο εφιαλτικό κινηματογραφικό σύμπαν του πρόωρα χαμένου αντιεξουσιαστή δημιουργού.

Τα έργα θα εκτεθούν στην Ταινιοθήκη της Ελλάδας (26/5-1/6), που θα φιλοξενήσει ένα μεγάλο αφιέρωμα στον Νίκο Νικολαΐδη με όλες τις ταινίες του. Στις 27/5, μάλιστα, θα διοργανώσει συναυλία με καλλιτέχνες που είτε δούλεψαν μαζί του (βλ. Αγγελάκα, Χατζηνάσιο), είτε εμπνεύστηκαν νέα έργα.

Την επιμέλεια της έκθεσης έχουν ο Παύλος Σάμιος και η Μαρία Ξανθάκου που επέλεξαν ζωγράφους διαφορετικών ηλικιών και ύφους. Και ο ίδιος ο Σάμιος άλλωστε συμμετέχει με ένα ενδιαφέρον έργο του, εμπνευσμένο από την «Ευρυδίκη ΒΑ 2037». «Ουσιαστικά, ζωγραφίζω καρέ καρέ την ταινία» εξηγεί. «Αλλά σε έγχρωμο. Με ενδιέφερε να δω πώς λειτουργούν τα καρέ αυτά όταν τους αφαιρέσεις τον ήχο. Δούλεψα δηλαδή καθαρά φωτογραφικά. Και η φωτογραφία του Νικολαΐδη ήταν πάντα καταπληκτική -με επιρροές από τον Γκοντάρ αλλά και από τον ιταλικό νεορεαλισμό».

Το έργο του, «ένα είδος ζωγραφικού κόμικ», δίνει έμφαση στον ερωτισμό αλλά και στο παράδοξο (κάποια στιγμή βλέπουμε το κεφάλι μιας κατσίκας μπροστά σε μια πόρτα). Για τον Σάμιο, «ο Νικολαΐδης κατάφερε κάτι σπάνιο: να κάνει ακόμα και τις πιο ακραίες σκέψεις του εικόνες. Επαιζε πολύ με το φως και τη σκιά. Οργάνωνε τα πλάνα του με μια κλασική γεωμετρία. Μόνο όταν σταματάς καρέ καρέ την ταινία του αντιλαμβάνεσαι την αρχιτεκτονική των εικόνων του». Οι δυο τους γνωρίζονταν. «Δεν έβγαινε πολύ έξω. Ζούσε σε έναν δικό του κόσμο. Τον ενοχλούσε η "βρόμα" γύρω του. Από παλιά μιλούσε για όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα. Αν ζούσε σήμερα, απλώς θα φώναζε πιο πολύ...»

Για τον Μιχάλη Μανουσάκη, ο Νικολαΐδης «ήταν ένας άνθρωπος ανέντακτος και ακομπλεξάριστος, χωρίς τα ταμπού της κυρίαρχης ηθικής. Οι γυναίκες του είναι και θύτες, και θύματα. Κάποιες φορές καταλήγουν να ξεντεριάζουν τους άντρες». Ισως γι' αυτό σε ένα από τα έργα που θα εκθέσει «η εικόνα μιας γόβας με αγκάθια φαντάζει πιο απειλητική από τον φαλλό δίπλα της».

«Είναι έργα που δημιούργησα παλιότερα αλλά οι εικόνες τους θυμίζουν Νικολαΐδη». Το ένα απεικονίζει ένα ζευγάρι να κάνει έρωτα στα όρθια. Το άλλο μια γυμνή γυναίκα και πίσω της έναν άντρα να κρατάει απειλητικά ένα ψαλίδι. «Λειτουργούν κάπως σαν καρέ, που, όπως σε μια ταινία, εκ πρώτης όψεως δεν συνδέονται άμεσα αλλά σαν σύνολο δημιουργούν μια κοινή αίσθηση. Προσωπικά, τον κουβαλάω τον Νικολαΐδη. Δεν ένιωσα πως χρειάζεται να τον εικονογραφήσω».

Μπορεί, όμως, ο Νικολαΐδης σήμερα να γοητεύσει τους νεότερους;

«Στα φοιτητικά μου χρόνια», μας είπε ο Στέφανος Ρόκος, «ο Νικολαΐδης ήταν ο "παλιός έλληνας cult σκηνοθέτης που έκανε κάτι διαφορετικό". Οι λίγοι που τον ήξεραν, τον εκτιμούσαν πραγματικά. Ομως μετά το "Ο χαμένος τα παίρνει όλα", και ιδιαίτερα χάρη στον Γιάννη Αγγελάκα, απέκτησε ένα μεγαλύτερο, καινούριο και νεότερο κοινό. Που θεωρώ πως αντιστέκεται με τον δικό του τρόπο στα πράγματα που το απειλούν σήμερα».

Στο έργο του «Τρία κομβικά σημεία» διακρίνει κανείς σχοινιά, αλυσίδες, έναν άντρα να πνίγει μια γυναίκα με δερμάτινα εσώρουχα, μια γυμνή γυναικα ξαπλωμένη σε έναν καναπέ... «Είναι μια σύνθεση που ενώνει τρεις χαρακτηριστικές σκηνές από τις αγαπημένες μου ταινίες "Ευρυδίκη 2037", "Τα Κουρέλια Τραγουδάνε Ακόμα" και "Singapore Sling". Περικλείουν όλα τα χαρακτηριστικά του Νικολαΐδη που με γοητεύουν: την πεσιμιστική ματιά, το μαύρο χιούμορ, την υπερβολή και την πληθωρικότητα της εικόνας, τον έντονο ερωτισμό, τη μουσικότητα και τη διαστροφή».

Τελειόφοιτος ακόμα της Σχολής Καλών Τεχνών, είχε δημιουργήσει ασπρόμαυρα σχέδια (θα εκτεθούν κι αυτά) για τις ταινίες του Νικολαΐδη που θα κυκλοφορούσαν σε βίντεο. «Κατά τη γνώμη μου λειτουργούσε και ως ζωγράφος. Ηταν γνήσιος φετιχιστής της εικόνας, με μια ικανότητα να ξεδιπλώνει μια ευρεία γκάμα εφιαλτικών και παρακμιακών στοιχείων ανάλογα με το τι ταινία ήθελε να κάνει. Πιστεύω πως σήμερα, στη χειρότερη στιγμή της Ελλάδας των τελευταίων χρόνων, ο Νικολαΐδης θα έκανε την καλύτερη, την πιο σαρκαστική και νοσηρή ταινία του».

Τις μέρες του αφιερώματος θα κυκλοφορήσουν, αποκαταστημένες, σε DVD ΒΟΧ SET, όλες οι ταινίες του σκηνοθέτη, ενώ θα επανεκδοθούν, από τις εκδόσεις «Athens Voice», τρία βιβλία του.

*Στην έκθεση συμμετέχουν επίσης οι: Α. Αντωνόπουλος, Χρ. Βέργη, Ε. Βορδώνη, Α. Βερούκας, Κ. Γεωργίου, Ειρ. Γκόνου, Π. Γουλάκος, Μ. Ζαμπούρα, Μ. Ζαχαριουδάκης, Κ. Κατζουράκης, Β. Κοέν, Α.Λέκκα, Τ. Μισούρας, Δ. Μυταράς, Χρ. Παλλαντζάς, Μ. Παντελιάς, Φ. Πεχλιβανίδης, Στ. Ρόκος, Μ. Χάρος.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Εικαστικά
Σχετικά θέματα: Έκθεση
Ο αναρχικός ποιητής της μουσικής
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Φεστιβάλ Αθηνών
Αυλαία στο φεστιβάλ
Σε πλοία και αεροδρόμια
Περιμένοντας τους σταρ
Συρρικνωμένη η Επίδαυρος λόγω κρίσης
Τόπος στα νιάτα
Ηχοι του κόσμου
Κινηματογράφος
Ξεφλουδίζοντας το «Κουρδιστό Πορτοκάλι»
Χωρίς Κυνόδοντα
Επιστροφή στην Αλγερία
Μουσεία και Αρχαιολογικοί χώροι
Ζητούνται φύλακες, καθαρίστριες, επισκέπτες
Μουσεία στο φεγγαρόφωτο
Από παιδιά στα μουσεία
Μουσική
Καλοκαίρι γεμάτο γυναικείες φωνές
Χορός
Χορευτικό ταξίδι με τον Ομηρο
Βιβλίο
Οταν το όραμα παίρνει σχήμα
Φαντάσματα του παρελθόντος
Απ' τη ζωή στο χαρτί
Athens Video Art
Το ψηφιακό μέλλον είναι εδώ
Εκθεση
Ο αναρχικός ποιητής της μουσικής
Σαν ταινία του Νικολαϊδη