Έντυπη Έκδοση

Επιστροφή στην Αλγερία

Ο αλγερινής καταγωγής γάλλος σκηνοθέτης Ρασίντ Μπουσαρέμπ, που η ταινία του «Πέρα από το νόμο» άρχισε να προβάλλεται αυτές τις μέρες στις αίθουσες, έγινε παγκόσμια γνωστός το 2006 με την ταινία του «Indigenes» (ελληνικός τίτλος: «Μέρες δόξας»), που απέσπασε έξι βραβεία (ανάμεσά τους και το βραβείο ερμηνείας συνόλου, στο Φεστιβάλ Κανών) και υποψήφια για το ξενόγλωσσο Οσκαρ.

Μια ταινία γύρω από την άγνωστη σήμερα ιστορία των «ιθαγενών» (indigenes) από την Αλγερία και άλλες χώρες της αποικιοκρατούμενης βόρειας Αφρικής, οι οποίοι, στη διάρκεια του Β' Παγκόσμιου Πολέμου, αγωνίστηκαν στο πλάι των γάλλων στρατιωτών ενάντια στα ναζιστικά στρατεύματα, πιστεύοντας πως με το τέλος του πολέμου η Γαλλία θα τους παραχωρούσε την ανεξαρτησία τους, αν και δυστυχώς τελικά προδόθηκαν. Μάλιστα, μετά την προβολή της στο Φεστιβάλ των Κανών του 2006, ο πρόεδρος Σιράκ αισθάνθηκε τέτοια ντροπή που διέταξε να αποζημιωθούν όλοι οι επιζώντες Αλγερινοί και οι άλλοι αφρικανοί βετεράνοι του πολέμου.

Στο περσινό Φεστιβάλ των Κανών ο Μπουσαρέμπ επέστρεψε με μια άλλη, το ίδιο τολμηρή ταινία, το «Πέρα από το νόμο», που παρακολουθεί την πορεία τριών αδερφών από την Αλγερία, από το 1945 μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του '60. Μετά το τέλος του Β' Παγκόσμιου Πολέμου, ο ένας αδερφός, ο Μεσούντ, κατατάσσεται στο γαλλικό στρατό στην Ινδοκίνα, ο Αμπντελκαντέρ τάσσεται επικεφαλής του κινήματος για την ανεξαρτησία της Αλγερίας, ενώ ο τρίτος, ο Σάιντ, μετακομίζει στη Γαλλία και μπλέκεται στα νυχτερινά κακόφημα μπαρ και στις λέσχες μποξ. Κάποια στιγμή τα τρία αδέρφια θα ξανασυναντηθούν στο Παρίσι, όπου παίζεται το πολιτικό μέλλον της χώρας τους.

«Στα τέλη του Β' Παγκόσμιου Πολέμου οι αλγερινοί στρατιώτες που είχαν πολεμήσει στο πλευρό των Γάλλων ενάντια στο φασισμό περίμεναν πως η Γαλλία, ως υπέρμαχος της δικαιοσύνης και της ελευθερίας, θα τους έδινε την ανεξαρτησία τους», μου εξήγησε ο 50χρονος Μπουσαρέμπ σε συνάντησή μας στις Κάνες. «Και όμως, έγινε το αντίθετο. Τι έγιναν οι ιδέες αυτές για τις οποίες πολεμήσαμε; Ακόμη και σήμερα στη Γαλλία δεν μιλάνε για τον πόλεμο αυτό της Αλγερίας. Στο "Πέρα από το νόμο" δείχνουμε τις σφαγές που έγιναν στο Σετίφ το 1945, όταν οι γάλλοι στρατιώτες σκότωσαν 20-30 χιλιάδες ανθρώπους. Τα δείχνουμε αυτά μέσα σε πέντε λεπτά της ταινίας. Σφαγές που οργάνωσαν οι στρατιωτικοί. Αυτή ήταν η απαρχή του πολέμου της Αλγερίας. Θέλουμε ν' ανοίξουμε το θέμα για συζήτηση. Τι λένε σήμερα για τις σφαγές αυτές που έγιναν εκεί; Τίποτα. Αλλά μιλάνε για τις σφαγές που γίνονται αλλού. Αυτή είναι η γαλλική νοοτροπία».

Η ιστορία της ταινίας είναι βασισμένη σε γεγονότα που ο γεννημένος στο Παρίσι Μπουσαρέμπ γνώριζε πολύ καλά. «Τα τρία αδέρφια είναι φανταστικά πρόσωπα αλλά οι χαρακτήρες τους βασίζονται σε συνεντεύξεις που πήρα από ανθρώπους που συμμετείχαν στη "μάχη του Παρισιού", που διοργάνωναν την Αντίσταση εκεί και που πήγαν φυλακή», επισημαίνει. «Ο τρίτος αδερφός, αυτός που καταπιάνεται με τα σπορ, είναι εντελώς φανταστικό πρόσωπο. Ο χαρακτήρας του ήταν εμπνευσμένος από αυτά που συνέβησαν στη Σουηδία, στη διάρκεια του Παγκόσμιου Κυπέλλου, το 1958. Εδιωξαν τον αλγερινό παίκτη, που ήταν μέλος της γαλλικής ομάδας, γεγονός που προκάλεσε σκάνδαλο».

Αυτό που ενδιαφέρει τον σκηνοθέτη είναι να αφηγηθεί μιαν άλλη, άγνωστη στους πολλούς, ιδιαίτερα στους Γάλλους, πτυχή του αγώνα. Μια πτυχή αληθινή, πιο αντικειμενική. Για τον Μπουσαρέμπ αυτό που συμβαίνει σήμερα είναι «ένας πόλεμος μνήμης. Πρέπει και από τις δύο πλευρές να γίνει συνεργασία για να γράψουμε την κοινή ιστορία αυτού του πολέμου αλλά να πούμε όλη την αλήθεια γι' αυτόν, να μην κρύψουμε τίποτα. Εχουμε δει στο παρελθόν δυο ταινίες για τον πόλεμο αυτό, τη «Μάχη της Αλγερίας» του Ποντεκόρβο και «Ο μικρός στρατιώτης» του Γκοντάρ. Και κάθε φορά προσπάθησαν να τις λογοκρίνουν. Υπάρχει στη Γαλλία μια μειονότητα που δεν θέλει να γίνουν γνωστά όλα τα γεγονότα σχετικά με τον πόλεμο της Αλγερίας, ιδιαίτερα η σφαγή που ανέφερα. Θέλουν να απαγορεύσουν την ταινία. Ανθρωποι που τους υποστηρίζουν ακροδεξιοί βουλευτές και που ακόμη και 55 χρόνια μετά προσπαθούν να καλύψουν την αλήθεια. Δεν μπορούν όμως να κάνουν κάτι τέτοιο. Το μεγαλύτερο μέρος του γαλλικού λαού θέλει να μάθει τι έγινε. Η Γαλλία είναι ένα μεγάλο κράτος, που σέβεται τη δημοκρατία, που δεν πιστεύει στη λογοκρισία».

Ο Μουσαρέμπ δεν αποφεύγει να δώσει την ωμότητα και τη βία που επικρατούσαν σε έναν τέτοιο αγώνα. Οπως εξηγεί: «Στην ταινία υπάρχει σίγουρα και η πολιτική βία. Αλλά σ' όλες τις επαναστάσεις υπάρχει πολλή βία. Θέλησα να δείξω και αυτή την πλευρά του αγώνα. Στη Γαλλική Επανάσταση δεν υπήρχε βία; Δεν υπάρχει άλλος τρόπος. Σε όλες τις επαναστάσεις χρησιμοποιούνται πάντα οι ίδιες μέθοδοι».

Με το «Πέρα από το νόμο» ο σκηνοθέτης άλλαξε, όπως επισημαίνει, στιλ. «Υπάρχει στην ταινία μου κάτι από τον Κόπολα, από το "Νονό". Εμπνεύστηκα από τον Αλ Πατσίνο. Προσπάθησα να κρατήσω το ρυθμό μιας αστυνομικής ταινίας, ενός θρίλερ. Σήμερα δεν μπορείς να φτιάξεις μια ταινία σαν τη "Μάχη της Αλγερίας". Η ταινία του Ποντεκόρβο είναι αναμφισβήτητα μια εξαιρετική ταινία. Με το "Πέρα από το νόμο" ήθελα να φτιάξω μια πιο λαϊκή ταινία, να μπορέσουν να τη δουν όσο το δυνατό περισσότεροι άνθρωποι αλλά και να μπορούν μετά να θέσουν ερωτήσεις».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Κινηματογράφος
Σχετικά θέματα: Κινηματογράφος
Ξεφλουδίζοντας το «Κουρδιστό Πορτοκάλι»
Χωρίς Κυνόδοντα
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Φεστιβάλ Αθηνών
Αυλαία στο φεστιβάλ
Σε πλοία και αεροδρόμια
Περιμένοντας τους σταρ
Συρρικνωμένη η Επίδαυρος λόγω κρίσης
Τόπος στα νιάτα
Ηχοι του κόσμου
Κινηματογράφος
Ξεφλουδίζοντας το «Κουρδιστό Πορτοκάλι»
Χωρίς Κυνόδοντα
Επιστροφή στην Αλγερία
Μουσεία και Αρχαιολογικοί χώροι
Ζητούνται φύλακες, καθαρίστριες, επισκέπτες
Μουσεία στο φεγγαρόφωτο
Από παιδιά στα μουσεία
Μουσική
Καλοκαίρι γεμάτο γυναικείες φωνές
Χορός
Χορευτικό ταξίδι με τον Ομηρο
Βιβλίο
Οταν το όραμα παίρνει σχήμα
Φαντάσματα του παρελθόντος
Απ' τη ζωή στο χαρτί
Athens Video Art
Το ψηφιακό μέλλον είναι εδώ
Εκθεση
Ο αναρχικός ποιητής της μουσικής
Σαν ταινία του Νικολαϊδη