Έντυπη Έκδοση

Φιλίες, φόνοι και φετίχ... μετά μουσικής

Χίλντα Παπαδημητρίου

Για μια χούφτα βινύλια

εκδόσεις Μεταίχμιο, σ. 383, ευρώ 15,50

Τα καλύτερα αστυνομικά μυθιστορήματα στις μέρες μας καταπιάνονται με κρίσιμα θέματα που μαστίζουν τις σύγχρονες κοινωνίες. Αυτή η νέα τάση είναι ορατή σε μεγάλο μέρος μυθιστοριογράφων (Ρουθ Ρέντελ, Ιαν Ράνκιν, Κέιτ Ατκινσον, Μινέτ Γουόλτερς), οι οποίοι ενίοτε χρησιμοποιούν την αστυνομική φόρμα ως όχημα για να παρουσιάσουν και να σχολιάσουν διάφορες νεόκοπες νόσους. Το δε αναγνωστικό κοινό, μετά την ανανέωση της φόρμας, φαίνεται να προσέρχεται με ενισχυμένο ενδιαφέρον στα εν λόγω μυθιστορήματα, αν και συχνά υπολείπονται των στοιχείων που αποζητούσε ο παραδοσιακός αναγνώστης: το σασπένς, το «περιθώριο», την τιμωρία των ενόχων και την αποκατάσταση των αθώων στο τέλος.

Στο πρώτο μυθιστόρημά της, η Χίλντα Παπαδημητρίου φαίνεται πως γνωρίζει τόσο καλά τις «προδιαγραφές» ενός αστυνομικού μυθιστορήματος που περνάει στην πλευρά των «ανανεωτών» του είδους, με μια μαεστρία την οποία σίγουρα κατέκτησε μετά από μετάφραση πλήθους απαιτητικών βιβλίων. Αβίαστα, επιδίδεται στην αποδόμηση των διαδεδομένων στερεοτύπων και στην παρουσίαση πλήθους «ελληνοκεντρικών» θεμάτων, χρήζοντας ως «σκοτεινό αντικείμενο του πόθου» τα βινύλια και έναν κόσμο που η ίδια φαίνεται, λόγω της μουσικής της «προϋπηρεσίας», να γνωρίζει καλά. Οι συλλέκτες, άνθρωποι που θα έφταναν μέχρι και τον φόνο για ένα δίσκο, άνθρωποι που αποτελούν μέρος μιας συγκεκριμένης κουλτούρας, την οποία αρνούνται να αφήσουν να εκπνεύσει, συντηρώντας με κάθε μέσον την προσωπική τους ουτοπία. Οπως κάθε εμμονικός, ο συλλέκτης είναι ικανός να περάσει πολλά όρια, να παραβεί πολλούς κανόνες προκειμένου να προσθέσει ακόμα ένα πολύτιμο μέλος στη συλλογή του. Το «Για μια χούφτα βινύλια» έχει όλα τα συστατικά ενός κλασικότροπου αστυνομικού: το θύμα (έναν μανιώδη συλλέκτη), τους υποψήφιους ενόχους, τον χώρο, τα σκοτεινά σημεία στο παρελθόν όλων σχεδόν των χαρακτήρων, τα επιμέρους θέματα, τις δευτερεύουσες και συμπληρωματικές πλοκές, τις πολύπτυχες γυναικείες περσόνες, κίνητρα και αντικίνητρα, άλλοθι και λόγους για τη διάπραξη ενός εγκλήματος. Ταυτόχρονα, όμως, πειραματίζεται και πετυχαίνει με την εισαγωγή ενός αναπάντεχου ντετέκτιβ, ενός σύγχρονου, απολαυστικού Ελληνα Πουαρό, του Χαρίδημου, ο οποίος πέρα από το ότι κατορθώνει να διαλευκάνει την υπόθεση, μας παρουσιάζει και πλήθος από τα δεινά του νεοέλληνα γιου, θύμα της μητέρας του, έναν άντρα εμποδισμένων δυνατοτήτων και μπλοκαρισμένης σεξουαλικότητας, ο οποίος κατορθώνει να εξελιχτεί: «Αυτή είναι η ιστορία της ζωής μου (...) συλλογίστηκε ο Χάρης, βουτώντας τη γωνία της φραντζόλας στο ζουμί από τα γιουβαρλάκια. Να αναβάλλω μονίμως τη ζωή μου και τις επιθυμίες μου για αύριο. Είμαι ο άνθρωπος που δεν του συμβαίνει ποτέ τίποτα». Στην πρώτη υπόθεση ανθρωποκτονίας που θα αναλάβει, θα πέσει πάνω σε παλιούς γνωστούς, άτομα από το παρελθόν του με τα οποία έχει ανοιχτούς «λογαριασμούς», όπως η παιδική του γνώριμη Τατιάνα που δουλεύει σε δισκάδικο στο κέντρο της Αθήνας. Μέσα από την υπόθεση θα τους δοθεί η ευκαιρία να επεξεργαστούν παλιά θέματα και δικές τους εκκρεμότητες.

Η Χ. Παπαδημητρίου μάς συστήνει σε έναν κόσμο θαυμαστό, όπου ολόκληρες γενιές αρνούνται να απαγκιστρωθούν από αυτό που απετέλεσε «κεντρικό φετίχ» της ζωής τους και να αφήσουν ένα ζωτικό κομμάτι του εαυτού τους να ατροφήσει. Ταυτόχρονα παρουσιάζει μια Αθήνα των μέσων της προηγούμενης δεκαετίας, μια πόλη ακόμα γοητευτική και ανθρώπινη, όπως και όλοι οι ήρωές της. Παρά τα τραγούδια στην αρχή του κάθε κεφαλαίου που δίνουν τον τόνο, ολόκληρο το μυθιστόρημα διαθέτει ένα ελεγειακό ύφος, την αίσθηση μιας εποχής που χάνεται ανεπιστρεπτί. Παράλληλα, όμως, παρακολουθούμε την πορεία του κεντρικού ήρωα: την ανάδυση ενός καινούργιου άντρα, που συμβολικά απαλλάσσεται από τα δεσμά της νεοελληνικής οικογένειας, και που εξερχόμενος στον ευρύτερο κόσμο, βλέπει μπροστά του να ανοίγονται νέοι δρόμοι. Ο Χάρης έχει σίγουρα μέλλον και μετά το «Για μια χούφτα ...»

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Κολάζ παράξενων ιστοριών
Το χρήμα και η τέχνη
Ψηλαφίζοντας την Αρβανιτιά του Μοριά
Αποικίες τιμωρημένων
Ενώπιον του θρόνου με κραυγές και τριαντάφυλλα για τις εποχές
Κόλαση είναι οι άλλοι ή «ποιοι είναι οι άλλοι;»
Ενα κατώφλι στο αδύνατο
Το αριστούργημα του Ιταλο Καλβίνο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Από τις 4:00 στις 6:00
Η Αλίκη στη χώρα της μουσικής
Ενα μουσικό φαινόμενο
Διεθνές Λογοτεχνικό Φεστιβάλ Τήνου
Συμφωνική γιορτή της λογοτεχνίας
Κριτική βιβλίου
Κολάζ παράξενων ιστοριών
Το χρήμα και η τέχνη
Ψηλαφίζοντας την Αρβανιτιά του Μοριά
Αποικίες τιμωρημένων
Φιλίες, φόνοι και φετίχ... μετά μουσικής
Ενώπιον του θρόνου με κραυγές και τριαντάφυλλα για τις εποχές
Κόλαση είναι οι άλλοι ή «ποιοι είναι οι άλλοι;»
Ενα κατώφλι στο αδύνατο
Το αριστούργημα του Ιταλο Καλβίνο
Λογοτεχνία
Σπουδές βιογραφικού σημειώματος για ένα νέο βιβλίο
Ο ποιητικός χώρος ως χώρος σκέψης