Έντυπη Έκδοση

Τάκης Πανανίδης

Οι φωτογραφίες του τραγουδάνε

Το Αρχείο Τάκη Πανανίδη διασώζει τις εμβληματικές εκείνες φωτογραφίες μέσα από τις οποίες αναγνωρίζουμε, εδώ και μερικές δεκαετίες, το ελληνικό λαϊκό τραγούδι του '60. «Αυτόπτης φωτομάρτυρας», όπως ο ίδιος ο φωτογράφος αποκαλούσε τον εαυτό του, αποτύπωσε στο φιλμ τους σημαντικότερους πρωταγωνιστές της ανατρεπτικής αλλαγής που συνέβη στο λαϊκό τραγούδι στη δεκαετία του '60, παρακολουθώντας τους στις πρόβες, στις ηχογραφήσεις, στις συναυλίες, στις μπουάτ, στις επιθεωρήσεις, στα αναψυκτήρια, στα λαϊκά κέντρα, στα σπίτια τους.

Χάρη στο έμφυτο ταλέντο του, ο Τάκης Πανανίδης (1935-2010) κατάφερνε να αφήνει ανεπιτήδευτη, με αδιόρατες παρεμβάσεις, τη στιγμιαία φωτογράφισή του, ακόμα και όταν, για λόγους επαγγελματικής σκοπιμότητας, όφειλε να τη σκηνοθετήσει. Παράλληλα, χάρη στην εξοικείωσή του με το χώρο της μουσικής και του θεάματος, είχε ασκηθεί να συλλαμβάνει τις εικόνες του στη μαγική εκείνη στιγμή που το θέμα παρουσιάζεται στην πιο χαρακτηριστική του έκφραση, στην πλήρη κορύφωσή του.

Οποιος ερευνά τη μουσική των δεκαετιών '60 και '70 υποχρεωτικά διασταυρώνεται με τις εντυπωσιακές φωτογραφίες από το Αρχείο Πανανίδη. Αυτό που με σιγουριά μπορεί κανείς να πει γι' αυτόν τον παθιασμένο με το τραγούδι δημιουργό, είναι ότι υπήρξε ο αποκλειστικός φωτογράφος των θρυλικών τραγουδιών και των λαϊκών θεαμάτων μιας ολόκληρης εποχής. Συνηθίζουν πολλοί να λένε για τον Τάκη Πανανίδη: οι φωτογραφίες του δεν μιλούν, τραγουδάνε. Αυτό το λεύκωμα αποδεικνύει την αλήθεια αυτού του ισχυρισμού.

**

ΑΡΗΣ ΜΑΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΣ (ΣΧΕΔ. - ΕΠ. ΕΚΔ. - ΚΕΙΜ.) Αρχείο Τάκη Πανανίδη. Αυτόπτης φωτομάρτυρας  στην οδό ονείρων  Μια φωτογραφική ιστορία (1960-1975) για τους μεγάλους ποιητές, συνθέτες, ερμηνευτές του ελληνικού τραγουδιού και των θεαμάτων μιας θρυλικής εποχής Εκδόσεις Τόπος Σελ. 184 Τιμή: 22 ευρώ ΑΡΗΣ ΜΑΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΣ (ΣΧΕΔ. - ΕΠ. ΕΚΔ. - ΚΕΙΜ.) Αρχείο Τάκη Πανανίδη. Αυτόπτης φωτομάρτυρας στην οδό ονείρων Μια φωτογραφική ιστορία (1960-1975) για τους μεγάλους ποιητές, συνθέτες, ερμηνευτές του ελληνικού τραγουδιού και των θεαμάτων μιας θρυλικής εποχής Εκδόσεις Τόπος Σελ. 184 Τιμή: 22 ευρώ Ολα τα γνωστά ονόματα που διαμόρφωσαν το νέο λαϊκό τραγούδι της εποχής, συνθέτες όπως ο Θεοδωράκης, ο Χατζιδάκις, ο Ξαρχάκος, μουσικοί δεξιοτέχνες όπως ο Μανώλης Χιώτης και ο Γιώργος Ζαμπέτας, τραγουδιστές που σφράγισαν με την ερμηνεία τους χιλιοτραγουδισμένες μελωδίες, όπως οι Τσιτσάνης, Μπιθικώτσης, Καζαντζίδης, Μαρινέλλα, Πόλυ Πάνου, Πάνος Γαβαλάς κ.ά. διατηρούνται στην ιστορική μνήμη χάρη και στις φωτογραφίες του Αρχείου Τάκη Πανανίδη.

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

1 σχόλιο

1 Ο/Η Ιωάννου Θεόδουλος έγραψε: (πριν 7 έτη)
Το βιβλίο αποτελεί επανέκδοση (βελτιωμένη;) του ογκώδους τόμου "Αυτόπτης φωτομάρτυρας, τα θρυλικά του 60-65" εκδόσεις Ντέφι, που υπέγραφε ο ίδιος ο αείμνηστος Τάκης Πανανίδης. Επειδή είχα την τύχη και την τιμή να συνεργασθώ με τον Τ.Πανανίδη κατά την συγγραφή του βιβλίου του "από την γέννησή του ως την τελευταία σελίδα", όπως σημείωνε ο ίδιος (σ.349), και καθώς επί 35 και πλέον έτη αναδίφησα παρουσία του σε όλο το πολύτιμο αρχείο του το οποίο γνωρίζω σε βάθος,ας μου επιτραπούν μερικά σχόλια και κρίσεις. Το νεοεκδοθέν λεύκωμα βρίθει λαθών, ανακριβειών και παρερμηνειών. Πρώτον,τα αναδημοσιευμένα αποσπάσματα από την προσωπική αφήγηση του Πανανίδη έχουν περάσει από την μονταζιέρα ώστε να εξυπηρετούν την οπτική του κ.Μαραγκόπουλου. Χαρακτηριστικά όλο το βιβλίο αποτελεί άλλη μία αγιογραφία του Μ.Θεοδωράκη με 70 φωτ.στις 220 και ύμνους στις λεζάντες. Ο Πανανίδης που υπήρξε φίλος, κουμπάρος και θαυμαστής του συνθέτη έγραψε για "τα θρυλικά" αλλά και για "τα θλιβερά" του Μίκη, χωρίς φόβο και πάθος (σ.281). Δεύτερον, στην προσπάθειά του να "ανανεώσει" την νέα έκδοση ο συγγραφεύς αφαίρεσε κάποιες φωτογραφίες και αναζήτησε άλλες στο αρχείο του εκλιπόντος. Ατυχώς οι φωτο με τους γίγαντες του ρεμπέτικου Παπαϊωάννου, Στράτο, Βαμβακάρη, Λαύκα (σ.25), με την Μπέλλου και τον Τσαουσάκη ο οποίος ονομαζόταν Πρόδρομος και όχι Απόστολος (σ.141) και του Τσιτσάνη με τον Παπαϊωάννου (σ.178) δεν είναι του Πανανίδη, και γι΄αυτό δεν τις συμπεριέλαβε στην πρώτη έκδοση παρά την σπουδαιότητά τους. Τρίτον η φωτ. Τσιτσάνη - Θεοδωράκη (σ.44) είναι άλλη πόζα από την ανεπανάληπτη της σ.104, όπου είναι πλήρες το κουαρτέτο με τον Χιώτη και τον Καζαντζίδη, και ουδεμία σχέση έχει με τα αναγραφόμενα. Τέταρτον στην σ.133 διατηρήθηκε η λεζάντα και άλλαξε η φωτο του Σαββόπουλου. Εκεί ο Νιόνιος δεν είναι στην 'Παράγκα' το ΄66, αλλά πολύ αργότερα σε συναυλία για το νέφος στο γήπεδο του Πανιωνίου. Πέμπτον,οι ελάχιστες σε μέγεθος φωτ. της σ.48 δεν έχουν καμμία λεζάντα ίσως γιατί δίπλα στον Μίκη και τον Μάνο διακρίνονται οι τότε πανίσχυροι της Δεξιάς Π.Παπαληγούρας, Π.Κανελλόπουλος, Ευ.Αβέρωφ και το τότε βασιλικό ζεύγος. Εν αντιθέσει με τις προηγούμενες ευμεγέθεις του Μίκη να καβαλάει τα κάγκελα σ΄ένα γήπεδο.Έκτον, στην σ.190 αναφέρεται ο Χατζιδάκις ως είκοσι χρόνια μεγαλύτερος του Ωνάση. Το αντίστροφο είναι το ορθόν. Έβδομον, στο επίμετρο σ.194-95 όπου υπάρχει εκτενής ανάλυση η φωτ. δεν είναι του ΄77 όπως αναφέρεται, αλλά προ της χούντας. Το ΄77 ούτε οι θεατές πήγαιναν με κοστούμια και γραβάτες στις συναυλίες, ούτε ο Μίκης διηύθηνε γραβατωμένος. Μετά την χούντα είχε τα μαλλιά αφάνα και φόραγε ολόσωμα μαύρα ρούχα σαν ράσα. Η δις εμφανιζόμενη φωτ. από την κηδεία του Πέτρουλα που κλείνει και το βιβλίο δεν υπήρχε στην πρώτη αυθεντική έκδοση γιατί ο Πανανίδης δεν ήθελε δώσει πολιτική χροιά, ούτε να προπαγανδίσει προς κάποια κατεύθυνση. Οι ειρωνίες για τους αξεπέραστους Χιώτη- Λίντα ότι μοιάζουν με "εικόνα πρωθυπουργικού ζεύγους σε κάποια χώρα των Βαλκανίων(σ. 197) αν δεν φανερώνουν εμπάθεια, δείχνουν άγνοια και παντελή έλλειψη μουσικότητας. Θα μπορούσα να συνεχίσω αλλά δεν το επιτρέπει ο χώρος. Ο κ. Μαραγκόπυλος μπορεί να είναι αξιόλογος συγγραφέας, αλλά με όλον τον σεβασμό ούτε μουσικό αισθητήριο έχει, ούτε σεβασμό στους λαϊκούς καλλιτέχνες, τους οποίους συλλήβδην κατηγορεί ότι "διέθεταν ρευστή πολιτική συνείδηση". Η στρατευμένη τέχνη, κατά την ταπεινή μου γνώμη, δεν είναι τέχνη αλλά προπαγάνδα, και αυτό κάνει ο συγγραφεύς. Προβάλλει τις προσωπικές του θέσεις και εμπάθειες εκμεταλλευόμενος ένα μοναδικό σπάνιο αρχείο. Κρίμα που οι θυγατέρες του αειμνήστου Τάκη Πανανίδη παρέδωσαν έναν τέτοιο θησαυρό στα χέρια και τις ορέξεις του εν λόγω κυρίου. Με σεβασμό και τιμώντας κατ΄ελάχιστον την μνήμη του Τάκη μας, που μας άφησε πικραμένος, Θεόδουλος Ιωάννου.
Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 1

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Βιβλίο
Λογοτεχνία
Φωτογραφία
Συγγραφείς/Συγγράμματα
Αφιέρωμα
Σχετικά θέματα: Βιβλίο
Λαμπερά βιβλία Φωτεινές γιορτές
Πενήντα χρόνια από το θάνατό του
Η σκυλίσια ζωή των παϊζάνος
Ενα προσιτό ανάγνωσμα-σταθμός
Οι αγαθές δυνάμεις του δάσους
Χριστουγεννιάτικα διηγήματα
Ο Αϊ-Βασίλης στη χώρα των πιγκουίνων
Ο μαύρος Κότσυφας κι ο άσπρος Γλάρος
Αϊ-Βασίλη θέλω... έναν φίλο!
Οι ιστορίες της Γατίλδης
Πώς να πιάσεις ένα αστέρι
Αλφαβητάρι
10 χριστουγεννιάτικα παραδοσιακά παραμύθια
Αίσωπος: Παραμυθάς ή φιλόσοφος;
Πέντε σωματοφύλακες κλεισμένοι στο ψυγείο
Μια αλλόκοτη ιστορία αγάπης
Ο φίλος μου ο δράκος
Λέξεις και φράσεις με... ιστορία
Ανθρωπος ή βιολί;
Ο Βασιλιάς Αταξίδευτος
Ενα βιολί διηγείται!
Τικ και Τέλα: Το χιόνι
Το μαγικό βιβλίο των Χριστουγέννων
Στις πηγές των Προσωκρατικών
Αστερισμός ζωτικών φαινομένων
Ο φάρος
Σαν ακριβό κονιάκ
Ο Ελευθέριος Βενιζέλος εμπνέει
Η οδύνη της απώλειας
Η δυναστεία Γιόχαν Στράους
Η ιστορία του βιβλίου
Αστικά Τρίκαλα
Θετταλών έργα
Κοίτα ποιος ήρθε πάλι
Μια ιστορία για το παρόν
Ημερολόγια 2014
Η φωτογραφία μέσα στην Ιστορία
Μνημόνια και κατάργηση του κράτους δικαίου
Εκατό χρόνια από τη γέννησή του
Ο μύθος, η σκέψη και η κοινωνία
Εκαναν πράξη την αυτοδιαχείριση
Εκαναν πράξη την αυτοδιαχείριση
Αλλοτριωμένοι άνεργοι
Ματίλντα
Πορνογραφικά γραπτά
Γυμνά τρολ
Η Βικτώρια δεν υπάρχει
Οι «Αθλιοι» σε πεντάτομη έκδοση
Ο ποιητής, ο μεταφραστής, ο κριτικός
Ευτυχώς υπήρχε η Δήμητρα
Του ουρανού τα παραμύθια.
Ευρωπαϊκή χαρτογραφία & πολιτική: η περίπτωση της Μακεδονίας
Πρότυπά του ο Σωκράτης και ο Χριστός
Η ναυαρχίδα των ναυτικών βιβλιοθηκών
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Αφιέρωμα
Ερωτευμένος φωτογράφος
Μουσική
Μουσική
Εικαστικά
Εικαστικά
Θέατρο
θέατρο
Εθνική Λυρική Σκηνή
Όπερα σαν φίλμ νουάρ
Τέχνη/Πολιτισμός
«Η τέχνη πάντα θέλει μαικήνες και μάνατζερ»
Σινεμά
Σινεμά
Πήγα Cinema
Hollywood
Hollywood
Βιβλίο
Λαμπερά βιβλία Φωτεινές γιορτές
Πενήντα χρόνια από το θάνατό του
Η σκυλίσια ζωή των παϊζάνος
Ενα προσιτό ανάγνωσμα-σταθμός
Οι αγαθές δυνάμεις του δάσους
Χριστουγεννιάτικα διηγήματα
Ο Αϊ-Βασίλης στη χώρα των πιγκουίνων
Ο μαύρος Κότσυφας κι ο άσπρος Γλάρος
Αϊ-Βασίλη θέλω... έναν φίλο!
Οι ιστορίες της Γατίλδης
Πώς να πιάσεις ένα αστέρι
Αλφαβητάρι
10 χριστουγεννιάτικα παραδοσιακά παραμύθια
Αίσωπος: Παραμυθάς ή φιλόσοφος;
Πέντε σωματοφύλακες κλεισμένοι στο ψυγείο
Μια αλλόκοτη ιστορία αγάπης
Ο φίλος μου ο δράκος
Λέξεις και φράσεις με... ιστορία
Ανθρωπος ή βιολί;
Ο Βασιλιάς Αταξίδευτος
Ενα βιολί διηγείται!
Τικ και Τέλα: Το χιόνι
Το μαγικό βιβλίο των Χριστουγέννων
Στις πηγές των Προσωκρατικών
Αστερισμός ζωτικών φαινομένων
Ο φάρος
Σαν ακριβό κονιάκ
Ο Ελευθέριος Βενιζέλος εμπνέει
Η οδύνη της απώλειας
Η δυναστεία Γιόχαν Στράους
Η ιστορία του βιβλίου
Αστικά Τρίκαλα
Θετταλών έργα
Κοίτα ποιος ήρθε πάλι
Μια ιστορία για το παρόν
Ημερολόγια 2014
Η φωτογραφία μέσα στην Ιστορία
Μνημόνια και κατάργηση του κράτους δικαίου
Εκατό χρόνια από τη γέννησή του
Ο μύθος, η σκέψη και η κοινωνία
Εκαναν πράξη την αυτοδιαχείριση
Εκαναν πράξη την αυτοδιαχείριση
Αλλοτριωμένοι άνεργοι
Ματίλντα
Πορνογραφικά γραπτά
Γυμνά τρολ
Η Βικτώρια δεν υπάρχει
Οι «Αθλιοι» σε πεντάτομη έκδοση
Ο ποιητής, ο μεταφραστής, ο κριτικός
Ευτυχώς υπήρχε η Δήμητρα
Του ουρανού τα παραμύθια.
Ευρωπαϊκή χαρτογραφία & πολιτική: η περίπτωση της Μακεδονίας
Πρότυπά του ο Σωκράτης και ο Χριστός
Οι φωτογραφίες του τραγουδάνε
Η ναυαρχίδα των ναυτικών βιβλιοθηκών
Παραμύθια
Η Κρίση και τα παραμύθία