Έντυπη Έκδοση

Βήμα βήμα η ανακάλυψη του χρώματος

Η ιστορία ξεκινάει από το 2008 όταν αναλαμβάνουν τον καθαρισμό του Ερεχθείου με τη μέθοδο των ακτίνων λέιζερ, που έχουν ήδη χρησιμοποιήσει με επιτυχία στη ζωφόρο του Παρθενώνα.

Επιλέγουν να ξεκινήσουν από την πιο φθαρμένη πλευρά, την ανατολική, συμπληρωμένη με τσιμέντα στη δεκαετία του '60, τα οποία είναι πολύ καλά κολλημένα και είναι αδύνατον να αποσπαστούν από τα αρχαία μάρμαρα.

Σε αυτή την πλευρά προχωρούν γρήγορα. Καθυστερούν να ξεκινήσουν στην απέναντι, που ήταν κάποτε ασβεστωμένη, γιατί αισθάνονται πως κρύβει σημαντικές πληροφορίες. Ζητούν βοήθεια απ' όλους όσοι έχουν σύγχρονες μεθόδους να δουν τα κατώτερα στρώματα, χωρίς να τα αγγίξουν. Σπεύδουν από το εργαστήρι του Ιδρύματος Ορμύλιας με τον υπερσύγχρονο εξοπλισμό και τη μεγάλη εμπειρία σε βυζαντινές εικόνες, όπως και σπουδαίοι ερευνητές, που έχουν ανακαλύψει τη μέθοδο να διαβάζουν παλίμψηστα 600 και πλέον ετών (με πολυφασματικό σύστημα απεικόνισης MuSIS). Δεν μπορούν να δουν τι κρύβεται από κάτω.

Το 2009

«Εμείς με γυμνό οφθαλμό βλέπαμε μόνο τη φορά της πινελιάς. Την κίνηση. Εν τω μεταξύ, στένευαν τα χρονικά όρια», λέει η κ. Παπακωνσταντίνου. «Δεκέμβριο του 2009 πήραμε μια επιστολή από τον έφορο της ελληνορωμαϊκής συλλογής του Βρετανικού Μουσείου, Ιαν Τζέκινς, ο οποίος μας πληροφορούσε ότι είχαν μια φωτογραφική μέθοδο που ανιχνεύει το αιγυπτιακό μπλε. Σκόπευαν, μάλιστα, να έρθουν να την παρουσιάσουν σε μια ημερίδα της Βρετανικής Αρχαιολογικής Σχολής στην Αθήνα με θέμα "Χρώμα στα Γλυπτά του Παρθενώνα". Κι αν επιθυμούσαμε να μιλήσουμε κι εμείς. Ετσι κι έγινε. Μιλήσαμε εγώ, η αρχαιολόγος Χριστίνα Βλασοπούλου και ο συντηρητής Κων. Βασιλειάδης. Εκεί όμως ακούσαμε έναν νεαρό φυσικό, τον Τζιοβάνι Βέρι, υπότροφο τότε στο Τμήμα Συντήρησης και Επιστημονικής Ερευνας του Βρετανικού Μουσείου, να δείχνει πώς ανιχνεύεται το αιγυπτιακό μπλε, με μια απλή μέθοδο».

Σύμφωνα με τον Τζιοβάνι Βέρι, η εκπομπή του αιγυπτιακού μπλε μπορεί να καταγραφεί χρησιμοποιώντας ορατές πηγές διέγερσης και μια κάμερα με ευαισθησία στην ακτινοβολία IR στα 800-1.000 nm του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος VIL (visible-indused luminescence). Φαίνεται, τότε, σαν φωτεινό λευκό, ενώ όλα τα άλλα υλικά φαίνονται γκρίζα.

Δύο μέρες μετά έφεραν τον Βέρι στο Ερέχθειο για μια επίδειξη της συσκευής. «Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό», λέει η κ. Παπακωνσταντίνου. «Αποκαλύφθηκε ότι σε πολλά φατνώματα σώζονται κρύσταλλοι του αιγυπτιακού μπλε και αναδεικνύεται το σχέδιο του διάκοσμου με όλες του τις λεπτομέρειες. Ηταν ένα ιωνικό κυμάτιο με ανθέμια στις γωνίες. Κόκκους μπλε βλέπαμε εδώ κι εκεί σποραδικά, αλλά δεν μπορούσαμε να δούμε το κυμάτιο και πολύ περισσότερο το μικρό ανθέμιο. Το ίδιο χρώμα ανιχνεύτηκε και στον δυτικό θριγκό του Παρθενώνα».

Στο Βρετανικό;

Η ομάδα της Ακρόπολης προέτρεψε τον νεαρό φυσικό γυρνώντας στο Λονδίνο να δει αν υπήρχε το ίδιο χρώμα στη ζωφόρο του Παρθενώνα που εκτίθεται στο Βρετανικό Μουσείο. Δεν έμαθαν ποτέ αν το έκανε και ποια τα αποτελέσματα της έρευνάς του. Είναι πιθανόν να μην του το επέτρεψαν για να μην επιβεβαιωθεί το ήδη γνωστό: ότι έχουν ολοσχερώς εξαφανιστεί τα χρώματα μετά τον άγριο «καθαρισμό» με βούρτσες, που επιφύλαξαν οι συντηρητές του μουσείου στα παρθενώνια γλυπτά κατά τη δεκαετία του '60. Εγινε και μια προσπάθεια να εξεταστούν με το σύστημα αυτό και τα Γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στην Αθήνα, αλλά παραδόξως ούτε η διεύθυνση του Μουσείου της Ακρόπολης έδωσε την άδεια. *

* Ο καθαρισμός της πρόστασης του Ερεχθείου ολοκληρώνεται με κονδύλια του ΕΣΠΑ τον Ιούνιο του 2011. Αμέσως μετά πρέπει να ληφθεί μέριμνα, ώστε να μην παραδοθεί εκ νέου στην ατμοσφαιρική ρύπανση η καθαρισμένη επιφάνεια, που είναι πιο ευάλωτη.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Μουσεία και Αρχαιολογικοί χώροι
Σχετικά θέματα: Ερέχθειο
Γαλάζια κύματα και άνθη κρατούσαν οι Καρυάτιδες
Τι είναι το αιγυπτιακό μπλε;
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Κινηματογράφος
Ιράν και Ουγγαρία φλερτάρουν με την αρκούδα
Εικαστικά
40 μέτρα σελίδες τέχνης
Από τον Κεφαλληνό μέχρι σήμερα
Θέατρο
Μαθήτρια στο θεατρικό θρανίο
Μουσική
Εφυγε και ο Γιάννης Καραμπεσίνης
Ερέχθειο
Γαλάζια κύματα και άνθη κρατούσαν οι Καρυάτιδες
Τι είναι το αιγυπτιακό μπλε;
Βήμα βήμα η ανακάλυψη του χρώματος
Τηλεόραση
Περισσότερα για τηλεόραση παρά για τους δημότες
Αθώωση Κοντομηνά για τον Alpha
Νέα απεργία στο Alter