Έντυπη Έκδοση

«Και η ουδετερότητα ιδεολογία είναι»

Το τρίτο μυθιστόρημα της Σοφίας Νικολαΐδου, «Απόψε δεν έχουμε φίλους», διαχειρίζεται το βάρος εβδομήντα τεσσάρων χρόνων νεοελληνικής ιστορίας, από το 1934 ώς το 2008. Το 1934 είναι τα προεόρτια του δεύτερου μεγάλου πολέμου με τους φιλοναζιστές της εξουσίας και της διανόησης να ακονίζουν τα μαχαίρια τους:

«Επικεντρώνομαι στο πώς η Ιστορία και τα ιστορικά γεγονότα εισβάλλουν στις ζωές των ανθρώπων και τις παίρνουν παραμάζωμα, τις διαλύουν», λέει η Σοφία Νικολαΐδου «Επικεντρώνομαι στο πώς η Ιστορία και τα ιστορικά γεγονότα εισβάλλουν στις ζωές των ανθρώπων και τις παίρνουν παραμάζωμα, τις διαλύουν», λέει η Σοφία Νικολαΐδου «Συνήθως οι πανεπιστημιακοί και οι διανοούμενοι, οι οποίοι έχουν σπουδάσει στη Γερμανία, γίνονται οι ταμένοι του ναζισμού και οι απολογητές του στην Ελλάδα. Η λαϊκή μάζα των δωσίλογων αναλαμβάνει τις συλλήψεις και τα βασανιστήρια», μας λέει η συγγραφέας. Το 2008 είναι ο Δεκέμβριος της εξέγερσης των νέων, μετά τη δολοφονία του έφηβου Αλέξη Γρηγορόπουλου. «Τα γεγονότα του Δεκεμβρίου του 2008 ανοίγουν και κλείνουν το βιβλίο και κυκλώνουν την αφήγηση», εξηγεί. «Ενα βιβλίο δυνατό σαν σύνθημα στους δρόμους», διαφημίζει το «Μεταίχμιο» το νέο της βιβλίο. Και ο τίτλος του «Απόψε δεν έχουμε φίλους» είναι ένα επινοημένο σύνθημα της συγγραφέως, που έλκει την καταγωγή του από τις «καυτές» μέρες του Δεκέμβρη.

Από το 2008 μεταφερόμαστε χρονικά στην περίοδο 1981-1989. Ανοίγει με την ημερομηνία Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 1981, που έρχεται το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία, και ολοκληρώνεται με τη δίκη του Κοσκωτά. Εδώ, ένας ανυποψίαστος -μα αποφασισμένος- ιστορικός ερευνά το θέμα των δωσίλογων και τις γερμανοφασιστικές οργανώσεις στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Το αντικείμενο της μελέτης του ενοχλεί ορισμένους κύκλους του πανεπιστημίου και ορμάνε να τον φάνε. Τότε, μ' ένα άλμα στον χρόνο, βρισκόμαστε πίσω στη δεκαετία 1934-1944, στην κατεχόμενη Θεσσαλονίκη από τους Γερμανούς. Ελληνες, Εβραίοι και Γερμανοί συνυπάρχουν και ανοίγουν μέτωπα αντιπαλότητας. Και από κοντά τους, πρόσωπα, καταστάσεις και θεσμοί που έρχονται συνήθως από το παρασκήνιο: μαυραγορίτες, κατηχητικά, φυλακές και συσσίτια. Η θεσσαλονικιώτικη κοινωνία βρίσκεται σε ιδεολογική έκρηξη, καθώς είναι μοιρασμένη σε δεξιούς και αριστερούς, σε προδότες και πατριώτες. Ολο το μυθιστόρημα από την αρχή ώς το τέλος το διατρέχει και το σφραγίζει το στρατιωτικό εμβατήριο «Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει», στίχοι του οποίου δίνουν και τον τίτλο του κάθε κεφαλαίου, π.χ. «1981. Των εχθρών τα φουσάτα περάσαν» και ούτω καθεξής.

Η παθογένεια της ελληνικής κοινωνίας

«Είναι το παραμύθι της σύγχρονης ιστορίας της Ελλάδας μέσα από τρεις γενιές Ελλήνων. Είναι πολυπληθές και τοιχογραφία τριών κρίσιμων περιόδων. Μέσα από το δίχτυ των προσώπων και των γεγονότων συζητείται όλη η παθογένεια της ελληνικής κοινωνίας. Δηλαδή, πώς τα προβλήματα του παρελθόντος, που μας ταλάνιζαν, περνάνε στις νέες εποχές χωρίς να λύνονται», λέει η Σοφία Νικολαΐδου. Μεταφέρει τον μεγεθυντικό της φακό, από τα μεγάλα γεγονότα και τους πρωταγωνιστές της Ιστορίας, στα μικρογεγονότα και στις ζωές των άσημων, των χαμένων στο μεγάλο πλήθος. «Επικεντρώνομαι στο πώς η Ιστορία και τα ιστορικά γεγονότα εισβάλλουν στις ζωές των ανθρώπων και τις παίρνουν παραμάζωμα, τις διαλύουν. Χαρακτηριστική είναι μία φράση, που λέει ένας ήρωάς μου: "Η Ιστορία, παιδί μου, είναι υπόθεση πολύ προσωπική. Πρώτα κοιτάς που χύθηκε το αίμα και ύστερα διαλέγεις πλευρά"», εξηγεί. Και φτάνει σ' ένα άτυπο συμπέρασμα: «Η Ιστορία είναι οι ιστορίες των ανθρώπων. Οταν περνάει ο οδοστρωτήρας της Ιστορίας, καλείται κανείς να επιλέξει πλευρά. Και η ουδετερότητα είναι απροκάλυπτη ιδεολογία».

Η Σοφία Νικολαΐδου έχει εκδώσει ακόμη τα μυθιστορήματα «Ο μωβ μαέστρος» και «Πλανήτης Πρέσπα», δύο συλλογές διηγημάτων και έχει μεταφράσει Σοφοκλή, Ευριπίδη και Νικ Κέιβ. Σπούδασε κλασική φιλολογία, την οποία διδάσκει στη Μέση Εκπαίδευση. Παράλληλα, εργάζεται στο μεταπτυχιακό τμήμα του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, με αντικείμενο τη δημιουργική γραφή. Ο δικτυακός τόπος της είναι: www.snikolaidou.gr. *

info Το «Απόψε δεν έχουμε φίλους» κυκλοφορεί από το «Μεταίχμιο» σε τρεις μορφές: μόνο το βιβλίο προς 16 ευρώ, το βιβλίο συν το audio book διάρκειας 7 ωρών και 3 λεπτών, με αναγνώστρια την ίδια τη συγγραφέα, προς 19 ευρώ. Και μόνο το audio book προς 8 ευρώ.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Εικαστικά
«Να μπει ένα φρένο σ' αυτό που λέγεται τέχνη»
Αρχιτεκτονική
Η Μάλτα λέει «γιοκ» στον Ρέντσο Πιάνο
Συναυλίες αλληλεγγύης
Γάζα ερχόμαστε
Συνέντευξη: Θοδωρής Αμπατζής
«Τα ΔΗΠΕΘΕ δεν είναι ατζέντης της Αθήνας»
Λογοτεχνία
«Και η ουδετερότητα ιδεολογία είναι»
Κινηματογράφος
Εφυγε ο Πάνος Γλυκοφρύδης
Μουσική
Ο Ζαν Μισέλ Ζαρ έρχεται με υπερθέαμα
Τηλεόραση
Ψηφιακό ραντεβού το καλοκαίρι
Επαρκή χρηματοδότηση για δημόσια ΜΜΕ
Ρεμπέτικα με «γούστο»
Αύξηση κύκλου εργασιών