Έντυπη Έκδοση

Διεθνή

Πλανήτης Γη

  • Πόση μητέρα θέλει το παιδί;

    Η ειδικός της εξελικτικής ψυχολογίας Λιζελότε Ανερτ μελέτησε επί χρόνια τις καθημερινές συνθήκες στους βρεφονηπιακούς σταθμούς της πρώην Ανατ. Γερμανίας και τις συνέπειες της παραμονής των παιδιών εκεί για τη σχέση μητέρας - παιδιού. Μετά την επανένωση συνέκρινε τα συμπεράσματά της με στοιχεία από τη Δυτ. Γερμανία και εξέδωσε το αποτέλεσμα στο βιβλίο «Πόση μητέρα χρειάζεται ένα παιδί;». Στο «Σπίγκελ» μιλά για όσα σοβαρά απασχολούν μια Ευρωπαία μητέρα.

    Στο βιβλίο της η μητέρα είναι «πανταχού παρούσα». Τι γίνεται με τον πατέρα; «Φυσικά, η έρευνα ασχολείται και με την παρουσία και τον ρόλο του πατέρα στη ζωή των παιδιών», απαντά η Λ. Ανερτ, «αλλά επικεντρωνόμαστε στο πρόσωπο που σε όλο τον κόσμο και τους πολιτισμούς παίζει τον σπουδαιότερο ρόλο για το βρέφος και το μικρό παιδί κι αυτό παραμένει η μητέρα. Παρ' όλο που δημοσκοπήσεις φέρουν τους Ευρωπαίους πατεράδες να ασχολούνται κατά μέσο όρο 20 λεπτά την ημέρα -των Σαββατοκύριακων συμπεριλαμβανομένων- με τα παιδιά τους, ο πατέρας ενέχει εξέχουσα σημασία όσον αφορά την αφύπνιση της εξερευνητικής συμπεριφοράς στο παιδί, όπως και της περιέργειάς του για την κατάκτηση του κόσμου - όλα μέσα από το παιχνίδι. Ομως, για τη συνάντηση πατέρα-παιδιού πρέπει να κάνει προσπάθειες και η μητέρα. Πρέπει να δείξει εμπιστοσύνη στον πατέρα όσον αφορά τη φροντίδα των μικρών - κι αυτό συχνά συνιστά πρόβλημα».

    Δηλαδή, η σύγχρονη μητέρα θα έχει μαζί με τα άλλα της καθήκοντα να «αναθρέψει» και τον πατέρα για τον ρόλο του;

    «Είναι αλήθεια πως η εξελικτική ψυχολογία ζητεί πολλά από τη μητέρα: πρέπει να έχει λεπτές ευαισθησίες, να αναγνωρίσει τις ανάγκες των παιδιών της προσέχοντας την ατομικότητά τους, να ωθεί τα παιδιά να ικανοποιήσουν την περιέργειά τους για το περιβάλλον τους, αλλά προσεκτικά, και να τους παράσχει αίσθημα ασφάλειας, να τα βοηθά να ελέγξουν τα συναισθήματά τους και να επιδεικνύει κατανόηση για τις επιδιώξεις ανεξαρτησίας τους. Επειδή είναι συγχρόνως και εργαζόμενη, έχουμε υιοθετήσει τον όρο "επαρκώς καλή" μητέρα - ο χαρακτηρισμός "τέλεια" δεν ισχύει πλέον. Οπως ξεπερασμένη θεωρείται η άποψη ότι εκείνη θέτει τα, μόνιμα, θεμέλια της προσωπικότητας των παιδιών στα πρώτα τρία χρόνια της ζωής των παιδιών και να ανταποκρίνεται σε όλα σαν αυτόματο. Εγώ έχω να πω "μητέρες, χαλαρώστε!"».

    Τύψεις και ενοχές

    Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι επικροτεί ανεπιφύλακτα τον βρεφονηπιακό σταθμό; Η Λ. Ανερτ το αρνείται τονίζοντας πως «ούτως ή άλλως τα πολύ μικρά παιδιά δεν καταγράφουν τις ώρες παρουσίας ή απουσίας της μητέρας. Σημασία έχει ο δεσμός μητέρας - παιδιού κι αυτό δεν καταμετράται με χρονικό μέτρο, αλλά πόση διάθεση, ευρηματικότητα και αγάπη επιδεικνύει η μητέρα απέναντι στο παιδί. Γι' αυτήν σημαντικό είναι να είναι ξεκούραστη κι αυτό επιτυγχάνεται τις περισσότερες φορές όταν υπάρχουν άτομα πρόθυμα και ικανά να τη βοηθήσουν, ασχολούμενα εκείνα με τα παιδιά για κάποιες ώρες - είτε συγγενικά είτε φιλικά ή επαγγελματικά σε σταθμούς ή στο σπίτι. Υπάρχουν, φυσικά, μητέρες που έχουν τύψεις ή αμφιβολίες όταν χρειάζεται να εμπιστευθούν τα παιδιά τους αλλού - αυτό το παρατηρούμε συχνά στις ευρωπαϊκές κοινωνίες με τους "μύθους" τους περί μητρικών αισθημάτων».

    «Μια συγκριτική μελέτη μεταξύ πρώην Ανατ. και Δυτ. Γερμανίας έδειξε πως και στις δύο πλευρές είχαν αναπτυχθεί εξίσου καλά οι σχέσεις μητέρας-παιδιού, με ή χωρίς βρεφονηπιακό σταθμό!».

    Η παιδαγωγός πώς μπορεί να βοηθήσει;

    «Αρχικώς, οι πιονιέροι στην έρευνα μικρών παιδιών -ιδιαιτέρως στην DDR- πίστευαν ότι η εκπαιδευμένη βρεφονηπιαγωγός μπορεί να γίνει υποκατάστατο μητέρας. Ομως, όλα αυτά τα ένστικτα και τις εμπειρικές γνώσεις που αποκτά σταδιακά η μητέρα, δεν μπορεί να τα συνδυάσει και να τα προσφέρει εκείνη. Μπορεί, όμως, αρχικώς, ως νέο πρόσωπο επαφής, να κάνει τα παιδιά να αισθανθούν ασφαλή κοντά της και κατόπιν να τα βοηθήσει να αναπτύξουν τη δημιουργικότητά τους και να εκδηλώνουν τα συναισθήματά τους».

    Πάντως η Γερμανίδα ειδικός διαβεβαιώνει τους ενάντιους των βρεφονηπιακών σταθμών -που ισχυρίζονται ότι η θέση των νηπίων είναι εκ φύσεως κοντά στη μητέρα- ότι αυτό δεν ευσταθεί. «Εάν εξετάσουμε τα έθιμα κάποιων φυλών θα δούμε πολύ διαφορετικές αντιλήψεις περί του τι είναι "φυσικό". Στη φυλή των Εφε της Κεντρικής Αφρικής τα βρέφη αλλάζουν αγκαλιές στις γυναίκες της μικρής κοινωνίας, περνώντας μόνον το 1/5 του χρόνου τους με τη φυσική τους μητέρα, μάλιστα, συχνά το θηλάζει όποια μητέρα έχει χρόνο. Σε μΙα άλλη φυλή, τους Κουνγκ της Καλαχάρι, τα παιδιά περνούν τα τρία πρώτα χρόνια της ζωής τους δεμένα συνεχώς στο σώμα της μητέρας τους».

    Οσο για πρόσφατη αμερικανική μελέτη που θέλει παιδιά με μακροχρόνια παραμονή σε βρεφονηπιακούς σταθμούς να έχουν αργότερα προβλήματα στο σχολείο ή στη συμπεριφορά, η Λ. Ανερτ αντιτάσσει πως «ίσως πρόκειται για διαφορετική αξιολόγηση. Συχνά μια πλευρά κρίνει ένα παιδί ως ανυπάκουο, ενώ είναι απλώς υπερδραστήριο ή έχει μεγάλη αυτοπεποίθηση».

    Τελικώς, το θέμα «μητέρες, βρεφονηπιακοί σταθμοί και σχέση παιδιού - μητέρας» έχει σαφώς πολιτική χροιά. Κατά τη Γερμανίδα ειδικό, «η συζήτηση επιλογής μεταξύ καριέρας ή οικογένειας είναι ξεπερασμένη. Οι γυναίκες έχουν δικαίωμα να κάνουν και τα δύο - αλλά αυτό μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο με βοηθητικά πρόσωπα επαφής και φροντίδας των παιδιών. Αρα, οι επιστήμονες πρέπει να βρούμε ποιος τρόπος φροντίδας ενέχει μικρότερους κινδύνους για την ανατροφή ισορροπημένων παιδιών». *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Διεθνή
Άλλα θέματα στην κατηγορία Διεθνή της έντυπης έκδοσης
Ιράκ
Η μεγάλη ληστεία του Ιράκ!
Τουρκία
Μπασμπούγ: «Εκρηξη» για τις χειροβομβίδες
Επίτροπος Διεύρυνσης: Λαθρομετανάστες και Κυπριακό τα «αγκάθια» στη σχέση Τουρκίας - Ε.Ε.
ΗΠΑ-Ισραήλ
Σχέση υπό... κατεδάφιση
Γαλλία
Η «τιμωρία» του Σαρκοζί...
Παραποιημένα φάρμακα
Τα χάπια της ντροπής
Άλλες ειδήσεις
ΗΠΑ: Απόστρατος στρατολογούσε ιδιώτες για πράκτορες σε Αφγανιστάν και Πακιστάν
Αντίστροφη σχέση πλούτου - ευτυχίας!
Η μεφεδρόνη «εκτοπίζει» την κοκαΐνη