Έντυπη Έκδοση

Η χαμένη νεανική ηλικία

Ενας καθηγητής Ανθρωπολογίας έρχεται στην Ελλάδα για να συναντήσει τον σωσία του. Ενα σύντομο, αλλά πολυσύνθετο μυθιστόρημα για το χρόνο και τη φθορά. Ανδρέας Μήτσου «Ο αγαπημένος των μελισσών»

Τι θέλει ο Μπρούνο Γκούσταφσον, καθηγητής Ανθρωπολογίας σε ολλανδικό πανεπιστήμιο, που έχει γεννηθεί στη Σουηδία, το καλοκαίρι του 1989 στη Ναύπακτο;

Πόσο τυχαία μπορεί να είναι η συνάντησή του στη θάλασσα με έναν έλληνα φιλόλογο, που του μοιάζει εντυπωσιακά, παρά την εικοσαετία η οποία χωρίζει τις ηλικίες τους; Και ποια θα είναι και η τύχη των δυο τους στο άμεσο μέλλον;

Ο Μπρούνο θα σκοτώσει τον σωσία του σ' έναν τόπο κοντά στο Μαντείο των Δελφών, θα παντρευτεί τη γυναίκα του, θα μεγαλώσει τον γιο του και θα χρειαστεί να γίνει ογδόντα χρόνων για να αποκαλυφθεί το έγκλημα και να επέλθει μέσα από αιματηρά οικογενειακά γεγονότα η κάθαρση (η κόρη του Μπρούνο θα πεθάνει πάνω στα καλύτερα νιάτα της και η εγγονή του θα τον εκδικηθεί για τον φόνο).

Αναποδογυρίζοντας τη φόρμα των αφηγήσεων μυστηρίου, ο Ανδρέας Μήτσου αποκαλύπτει από την πρώτη στιγμή στο καινούριο μυθιστόρημά του «Ο αγαπημένος των μελισσών» (εκδόσεις Καστανιώτη) τον δολοφόνο, για να μετατρέψει σε αίνιγμα προς επίλυση τα κίνητρά του. Τι ακριβώς προκαλεί στον Μπρούνο το γεγονός της ομοιότητας; Τον τρομάζει επειδή όντας ανυπεράσπιστος απέναντι στο αντίγραφό του νιώθει τα πάντα τριγύρω του να καταρρέουν, όπως στον «Σωσία» του Ντοστογιέφσκι; Τον πανικοβάλλει επειδή βλέπει στο πρόσωπο του νεαρού αντιπάλου του τον τελειωμένο δικό του χρόνο, όπως στην ιστορία των διδύμων με την τεράστια ηλικιακή διαφορά την οποία χρησιμοποιεί η σύγχρονη φυσική προκειμένου να μιλήσει για τη διαστολή του χρόνου; Ή τον ρίχνει στην απόγνωση γιατί πιστεύει, όπως κι ένας μύθος της πατρίδας του, ότι ο σωσίας είναι άγγελος θανάτου;

Ο,τι κι αν συμβαίνει τελικά (δεν θα το πω), το σίγουρο είναι πως ο Μήτσου φτιάχνει ένα σύντομο, αλλά ιδιαιτέρως περίτεχνο μυθιστόρημα: ένα μυθιστόρημα που κάνει λόγο για τη συντριπτική υπεροχή της νιότης, αλλά και για το άγχος της ύπαρξης ενώπιον της φθοράς, συνταιριάζοντας την αστυνομική ίντριγκα με ορισμένα εμβληματικά στοιχεία της αρχαίας τραγωδίας (η βία του θηβαϊκού κύκλου και το γήρας του Σοφοκλή όταν γράφει τον «Οιδίποδα Τύραννο»), όπως και με μια γνωμικού-ποιητικού τύπου γραφή, που μετατρέπει τις εικόνες της σε μικρά κινηματογραφικά κάδρα και δίνει στους ήρωές της κάτι το αρχετυπικό, ρέποντας περισσότερο προς την αλληγορία και λιγότερο προς τον ρεαλισμό.

Κι όλα αυτά, χωρίς καμιά φραστική υπερβολή ή μεγαλοστομία, σε μια σαφώς εξισορροπημένη σύνθεση, στην οποία, πάντως, δεν έχουν να προσθέσουν το παραμικρό τα αυτοσχόλια του συγγραφέα - περιορισμένα, ευτυχώς, σε ελάχιστες (κι οπωσδήποτε όχι κρίσιμες) σελίδες.

Ενας άλλος χριστιανισμός

Παρακολουθώ, λόγω ιδιοσυγκρασίας, από απόσταση τους θρησκευτικούς προβληματισμούς. Επιπλέον, με ενοχλεί πάντα η ελληνορθόδοξη παράδοση με τις αφοριστικές ηθικές της κορόνες, όπως και με την προσκόλλησή της στην υπεράσπιση των εθνικών αξιών (όσων μόνο η ίδια προκρίνει).

Διαβάζοντας, παρ' όλα αυτά, το βιβλίο ενός εγνωσμένου χριστιανού, όπως είναι ο Σταύρος Ζουμπουλάκης, καταλαβαίνω πόσο ευαίσθητο, αλλά και διαφορετικό από τα καταπιεστικά ειωθότα είναι ένα (πολύ μικρό έστω) κομμάτι της θρησκευτικής πίστης στην Ελλάδα. Οπου κι αν ανοίξει κανείς τη συναγωγή μελετημάτων του Ζουμπουλάκη «Χριστιανοί στον δημόσιο χώρο. Πίστη ή πολιτιστική ταυτότητα;» (εκδόσεις «Εστία»), θα δει την ορθοδοξία για την οποία έλεγα πρωτύτερα να γδύνεται από όλα τα ιδεολογικά της άμφια: να ελέγχεται για τον εθνικισμό και την ηθικολογία της, να στριμώχνεται στη γωνία για τη διεθνή της απομόνωση, να κατακρίνεται για την έλλειψη οιασδήποτε κριτικής ικανότητας.

Από την άλλη, όμως, μεριά, κι αυτό είναι το σημαντικότερο, ο Ζουμπουλάκης απορρίπτει τον χριστιανισμό και ως αποθέωση κάποιου κοινοτικού ή λαϊκού πνεύματος (ή και ως σκέτη εσχατολογία), διακηρύσσοντας το βάρος της ιστορικής, της πολιτικής και της κοινωνικής του ευθύνης: μια ευθύνη ταυτισμένη με τη διαρκή χειρονομία την οποία οφείλει να απευθύνει (γιατί τι άλλο είναι η αγάπη;) προς τον Αλλο.

Νέες εκδόσεις

«Η απορρύθμιση του κόσμου.

Οταν οι πολιτισμοί μας εξαντλούνται».

ΑΜΙΝ ΜΑΑΛΟΥΦ

Μετάφραση: Χριστιάννα Σαμαρά.

Εκδόσεις «Ωκεανίδα».

Η φανατική υπεράσπιση της φυλετικής ταυτότητας, η έκρηξη των χρηματοπιστωτικών αγορών, και η οικολογική επιβάρυνση, αποτελούν τα τρία μεγάλα προβλήματα της εποχής μας. Ο γαλλολιβανέζος Αμίν Μααλούφ τα εξετάζει για να καταλήξει πως υπάρχουν περιθώρια υπέρβασής τους.

«Επικίνδυνες σχέσεις»

CHODERLOS DE LACLOS

Μετάφραση: Ανδρέας Στάικος. Εισαγωγή: Andre

Malraux. Επίμετρο: Charles Baudelaire,

Tzvetan Todorov. Εκδόσεις «Αγρα».

Ο έρωτας χωρίς κοινωνικές ευθύνες και ηθικά όρια. Ενα κορυφαίο δείγμα της επιστολικής λογοτεχνίας, κερδίζοντας μόνο την υποστήριξη του Σαρλ Μποντλέρ. Ενα μυθιστόρημα συνεχών ανατροπών και βαθιά μελετημένων χαρακτήρων.

«Το παιχνίδι με τα αξεσουάρ»

ΒΙΛΛΥ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ

Μυθιστόρημα.

Εκδόσεις «Μελάνι».

Η μνήμη είναι για να συγκρατεί και να διασώζει, αλλά και για να σβήνει και να αποσιωπά, σ' ένα παιχνίδι ανάμεσα στο κέρδος και την απώλεια, με το φόβο έτοιμο να διαλύσει ακόμη και τις ασφαλέστερες ισορροπίες. Ενα μυθιστόρημα, που πλέκει ωραία τις ιστορίες του.

«Συγκριτική Παιδική Λογοτεχνία»

EMER Ο' SULLIVAN

Επιστημονική και μεταφραστική επιμέλεια: Τασούλα Τσιλιμένη. Μετάφραση: Πέτρος Πανάου και Ελενα Ξενή. Εκδόσεις «Επίκεντρο».

Η παιδική λογοτεχνία έθρεψε την ελπίδα για μια υπερεθνική επιρροή. Η μελέτη της Emer Ο' Sullivan αποδεικνύει ότι τόσο τα κλασικά παιδικά βιβλία όσο και η σύγχρονη παγκόσμια παιδική λογοτεχνία δεν έχουν τον διεθνή χαρακτήρα τον οποίο πολλοί τους προσέδωσαν.

«Ομηρικά»

ΦΟΙΒΗ ΓΙΑΝΝΙΣΗ

Ποιήματα. Εκδόσεις «Κέδρος».

Το συγκεκαλυμμένο άγχος της καθημερινής περιπέτειας της ύπαρξης μέσα από έναν υποβλητικά σκηνοθετημένο λόγο, όπου η κάθε λέξη διαθέτει ξεχωριστό βάρος τόσο ως προς τη δύναμη της εικόνας της όσο και ως προς τη λειτουργία της σημασίας της.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Τυπογραφείο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Φεστιβάλ εν μέσω κρίσης
Ρεσιτάλ ανησυχίας
Διαφθορά στην αρχαιότητα
Οταν ο Φειδίας πήγε φυλακή
Συνέντευξη: Ζμπίγκνιου Πράισνερ
Ο μελωδός της νοσταλγίας
Αποψη
Πατρίς, Ευγενία, Τηλεόραση
Ιδέες
Η κουλτούρα της κρίσης
Φεστιβάλ Κανών
Κάποτε στις Κάνες
Συνέντευξη: Τζον Μάλκοβιτς
«Η πολιτική συνδέεται με το έγκλημα»
Εικαστικά
«Η τέχνη είναι αμφιβολία»
Μουσική
Αισθηματίας του ροκ
Ο πατέρας του ραπ στην Αθήνα
Θέατρο
«Εχουμε τον παράδεισο που μας αξίζει»
Παράσταση
«Τα καλύτερα δεν διδάσκονται»
Μουσείο της Ακρόπολης
Ρεκόρ μετ' εμποδίων
Βιβλίο
Οι δύο όψεις της βίας
Εγκλημα και κοινωνία