Έντυπη Έκδοση

Αλγερινός χορευτής σε Βιετνάμ και Γκουαντάναμο

Για τον Ρασίντ Ουραμντάν η σκηνή είναι ένας τόπος ποιητικός, που κάνει εφικτή τη συνάντησή μας με τον άλλο.

Ο Ρασίντ Ουραμντάν, στο «Loin» που δημιούργησε το 2007, αναζητώντας τα ίχνη του πατέρα του που πολέμησε στην Ινδοκίνα με τον γαλλικό στρατό Ο Ρασίντ Ουραμντάν, στο «Loin» που δημιούργησε το 2007, αναζητώντας τα ίχνη του πατέρα του που πολέμησε στην Ινδοκίνα με τον γαλλικό στρατό Ενας χώρος συνάντησης που φέρνει στην επιφάνεια όσα δεν μπορούν να ειπωθούν, αλλά συγκροτούν την ταυτότητά μας, ατομική και συλλογική. Ερμηνευτής στο παρελθόν σημαντικών χορογράφων, όπως η Οντίλ Ντιμπόκ και η Μεγκ Στιούαρτ, ο Ρασίντ Ουραμντάν παρουσιάζει από το 2004 μια σειρά από σόλο που αρθρώνονται γύρω από θραύσματα ζωής και σκοτεινές περιοχές της καθημερινότητας, αξιοποιώντας τις δυνατότητες που του προσφέρει το βίντεο και γενικότερα οι νέες τεχνολογίες.

Το 2007, αναζητώντας τα ίχνη του Αλγερινού πατέρα του που πολέμησε στην Ινδοκίνα, αρχίζει να ταξιδεύει στο Βιετνάμ και να συλλέγει μαρτυρίες ανθρώπων που έζησαν τη βία του πολέμου. Το αυτοβιογραφικό σόλο του «Loin...» («Μακριά...»), με το οποίο επιστρέφει αύριο στην Πειραιώς 260, αποτελεί την πρώτη δουλειά του πάνω στα τραύματα της μνήμης και του σώματος. Καλλιτέχνης με σαφή κοινωνικό και πολιτικό προσανατολισμό, σε διαρκή αναζήτηση νέων τρόπων σκηνικής έκφρασης, ο Ρασίντ Ουραμντάν θα παρουσιάσει την Πέμπτη και την Παρασκευή, πάντα στην Πειραιώς, και την τελευταία του δουλειά με τίτλο «Des temoins ordinaires» («Συνήθεις μάρτυρες»). Πρόκειται για μια «συλλογική αυτοπροσωπογραφία», που προεκτείνει τον συλλογισμό του πάνω στα όρια της βαρβαρότητας συνδυάζοντας την κίνηση με τον λόγο και το βίντεο με ευαισθησία και εξαιρετική αίσθηση του ρυθμού. Ο Ρασίντ Ουραμντάν μάς μίλησε στο τηλέφωνο από την έδρα του στο θέατρο Ζενεβιλιέ της παρισινής περιφέρειας για τη διαλεκτική σχέση χορού και ντοκουμέντων, αλλά και για την ανάγκη του να έρθει αντιμέτωπος με θέματα ταμπού όπως τα βασανιστήρια.

Πώς φτάσατε στους «Συνήθεις μάρτυρες»;

«Οι "Συνήθεις μάρτυρες" προεκτείνουν στην πραγματικότητα το προηγούμενο σόλο μου. Το "Μακριά..." βασίστηκε στο υλικό που συνέλεξα ταξιδεύοντας στο Βιετνάμ. Εφυγα ακολουθώντας τα ίχνη του πατέρα μου, ο οποίος, αν και Αλγερινός, πήρε μέρος στον πόλεμο της Ινδοκίνας με τον γαλλικό στρατό, χωρίς να έχει κανέναν απολύτως λόγο να πολεμήσει. Στο ταξίδι μου αυτό συγκέντρωσα πολλές μαρτυρίες για τη βιαιότητα του πολέμου και τα βασανιστήρια. Αποφάσισα να επιστρέψω στο υλικό αυτό όταν άρχισε να υπάρχει μια ανεκτικότητα για τα βασανιστήρια που γίνονταν σε χώρους κράτησης, όπως το Αμπού Γκράιμπ και το Γκουαντάναμο. Οταν δηλαδή αρχίσαμε να σκεφτόμαστε ότι τα βασανιστήρια μπορεί και να είναι ανεκτά, από τη στιγμή που γίνονται με σκοπό να αποτρέψουν άλλα, μεγαλύτερα κακά. Συγκεντρώσαμε μαρτυρίες κυρίως πολιτικών προσφύγων στη Γαλλία και αλλού, φτάνοντας ώς τη Βραζιλία. Συνάντησα ένα παιδί στρατιώτη από την Τσετσενία, έναν Κούρδο από το Ιράκ... Δεν ασχολήθηκα βέβαια μόνο με τα θύματα, αλλά και με τους θύτες κι αυτό είχε πολύ ενδιαφέρον. Γιατί τα όρια ήταν κάποιες φορές ρευστά».

Το βίντεο είναι για εσάς ένα μέσο έκφρασης όπως είναι το σώμα;

«Το χρησιμοποιώ με τον ίδιο τρόπο που χρησιμοποιώ τον λόγο και την κίνηση. Ολα είναι υλικά για μένα, αν και προέρχομαι από τον κόσμο του χορού. Η αφετηρία κάθε νέας δουλειάς δεν γίνεται με βάση ένα συγκεκριμένο μέσο αλλά μια ιδέα, ένα θέμα το οποίο με ενδιαφέρει και για το οποίο νιώθω την ανάγκη να μιλήσω. Είμαι "μουλτιμίντια" καλλιτέχνης από τη στιγμή που χρησιμοποιώ διαφορετικά μέσα. Ωστόσο, δεν με ενδιαφέρουν οι ετικέτες αλλά η σκηνή, το πώς μπορώ να δουλέψω πάνω σ' αυτή».

Το ντοκουμέντο αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη βαρύτητα στο έργο σας. Συμμερίζεστε τη γενικότερη τάση επιστροφής του πραγματικού στη σκηνή;

«Νομίζω πως είναι λογικό έπειτα από μια περίοδο αφαίρεσης να υπάρχει μια στροφή προς το συγκεκριμένο, το "αληθινό"... Το θέμα της ατομικής και της συλλογικής μνήμης έχει, βέβαια, άμεση σχέση με την πολιτική. Στην τελευταία μου δουλειά, τους "Συνήθεις μάρτυρες", ένιωσα την ανάγκη να μιλήσω για τα τραύματα του σώματος. Το θέμα όχι μόνο δεν είναι εύκολο, αλλά σχεδόν μη αναπαραστάσιμο. Η τέχνη, όμως, είναι εδώ προκειμένου να μας βοηθήσει να μιλήσουμε για όσα δεν μπορούν εύκολα να ειπωθούν. Είναι αλήθεια ότι παλαιότερα ήμουν περισσότερο εννοιολογικός καλλιτέχνης. Τώρα νιώθω την ανάγκη να ασχοληθώ με πράγματα πιο απτά, καθημερινά».

Περνώντας πάντα μέσα από την εικόνα;

«Εχω ανάγκη την εικόνα, με ενδιαφέρει να έχω στη σκηνή το πρόσωπο των ανθρώπων που μιλούν. Φυσικά αυτό γίνεται μόνο όταν το θέλουν και οι ίδιοι. Διαφορετικά ακούμε μόνο τη φωνή τους. Τα ντοκουμέντα παίρνουν, βέβαια, μια φόρμα ποιητική στο πλατό. Αυτό που με απασχολεί είναι να φανερώσω πως οι άνθρωποι αυτοί, που φέρουν στο σώμα τους τη μνήμη των βασανιστηρίων, είναι άνθρωποι καθημερινοί, που ζουν δίπλα μας. Θέλω να δω ξανά την Ιστορία μέσα από μικρότερες ιστορίες. Μέσα από θραύσματα μαρτυριών και προσωπικών διαδρομών. Η Ιστορία για μένα δεν έχει συνεχή ροή, δεν γράφεται από ένα πρόσωπο, αλλά περνά μέσα από τις προσωπικές ιστορίες του καθενός από εμάς, έχει να κάνει με ασυνέχειες, με αποσπασματικότητες».

Πρόκειται, λοιπόν, αυτή τη φορά για ένα συλλογικό πορτρέτο;

«Οχι, πρόκειται και πάλι για μια αυτοπροσωπογραφία, όπως και στην περίπτωση του "Μακριά...". Μόνο που αυτή τη φορά η προσωπική μου βιογραφία περνά μέσα από τις ιστορίες των άλλων, με τις οποίες έχει πολλά κοινά σημεία. Αυτό που με ενδιαφέρει είναι να ξεπεράσω την αντιμετώπιση της τέχνης ως καταναλωτικό προϊόν. Να κάνω δουλειές που να μην ακολουθούν τους νόμους της αγοράς».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Χορός
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
2η Μπιενάλε της Αθήνας
Πήγαμε για τέχνη στο Φαληράκι
Ολος ο «Παράδεισος» σε μια δύσκολη αποθήκη
Επιστροφή Γλυπτών του Παρθενώνα
«Η Ε.Ε. να λύσει το θέμα των Μαρμάρων»
Θέατρο
Αρχαία Agora στην καρδιά του Βερολίνου
Κριτική χορού
Η Μαρία των τάνγκο
Συνέντευξη Μάγια Λυμπεροπούλου
Το θέατρο σιγά σιγά επιστρέφει στον λόγο
Συνέντευξη Ρασίντ Ουραμντάν
Αλγερινός χορευτής σε Βιετνάμ και Γκουαντάναμο
Τηλεόραση
Μείωση μισθών στο BBC
Ο Γ. Αρβανίτης σύμβουλος κινηματογραφίας στην ΕΡΤ
Η μέθοδος της Φακίνου
Φάκελος «Κλεμμένα Γλυπτά» λίγο πριν από τα εγκαίνια
Φωτογραφία
Οι άνθρωποι μπροστά στα αριστουργήματα