Έντυπη Έκδοση

Γυναικείος έρωτας και φως

Σαπφώ

ΠΟΙΗΜΑΤΑ

επιλογή-μτφρ.: Τασούλα Καραγεωργίου,

εκδ. Γαβριηλίδης, σ. 96

Δεν λέω κάτι καινούριο υποστηρίζοντας ότι η αξία των κλασικών συγγραφέων αποκαλύπτεται στη μετάφρασή τους. Μια δύσκολη αναμέτρηση με το πρωτότυπο, που ιδιαίτερα στους αρχαίους λυρικούς και τραγικούς ποιητές πρέπει να ισορροπήσει ανάμεσα στο παλιό και το σύγχρονο. Η Τασ. Καραγεωργίου, που είναι ποίητρια και φιλόλογος και αντιμετωπίζει με ευαισθησία την ελληνική γραμματεία, αρχαία και νέα, μας προσφέρει μια νέα απόδοση των ποιημάτων και θραυσμάτων της Σαπφούς ισορροπώντας θαυμάσια ανάμεσα σ' αυτές τις δύο τάσεις. Είναι ένα είδος στοιχήματος, χάρη στο οποίο ανανεώνεται η σχέση μας με τη γλώσσα και τις εικόνες-μεταφορές της αρχαίας ποίησης, καθιστώντας την ποίηση αυτή -26 χρόνια μετά την απόδοση του Ελύτη- αληθινή και ζωντανή.

«Αυτά τα ρόδα άγγιξε η Σαπφώ», γράφει. «Επικεφαλής μιας ποιητικής συντεχνίας μουσοπόλων γυναικών, κατάφερε να αιχμαλωτίσει τους πιο αρμονικούς ήχους από το υπόγειο ποτάμι μιας πανάρχαιης παραδοσιακής ποίησης και να τους μετατρέψει σε μελωδία εξαίσια που συνεχίζει ακόμα και σήμερα το πτερόεν ηδύφωνο ταξίδι της από το νησί της Μυτιλήνης, του τέλους του 7ου και των αρχών του 6ου αιώνα π.Χ. στα πέρατα του τόπου και του χρόνου».

Το βιβλίο που παρουσιάζει το αρχαίο κείμενο και δίπλα τη μετάφρασή του, ακολουθεί ξένες φιλολογικές εκδόσεις των έργων της Σαπφούς και χωρίζεται σε τρία μέρη: 1) (τα εκτενή) ποιήματα, 2) τα επιθαλάμια και 3) τα αποσπάσματα στίχων της που βρέθηκαν σε βιβλία διαφόρων συγγραφέων μεταγενέστερης εποχής. Η μεταφράστρια στην απόδοση των στίχων αλλά και της μετρικής της αρδεύει από τον πλούτο της γλώσσας μας και της ποιητικής μας παράδοσης χρησιμοποιώντας λέξεις της καθαρεύουσας όσο και της δημοτικής. Προσεγμένη είναι επίσης η επιλογή των επιθέτων της, ενώ σε πολλά σημεία μάς θυμίζει το δημοτικό τραγούδι.

Στις σελίδες των Σχολίων της που ακολουθούν στο τέλος μάς αποκαλύπτει κοινά σημεία που συνδέουν τους στίχους της λέσβιας ποιήτριας με τους ανώνυμους τραγουδιστές των δημοτικών μας τραγουδιών, επιβεβαιώνοντας έτσι την αδιάπτωτη συνέχεια της αρχαίας ελληνικής ποίησης με τη μεσαιωνική και τη σύγχρονη.

Πάρις Κατσίβελος

Με πυξίδα το ΦΩΣ

εκδ. Λιβάνη, σ. 529, ευρώ 17

Ο εσωτερισμός είναι ένα ρεύμα ενδόμυχης και απόκρυφης γνώσης που προσλαμβάνεται διά μέσου τελετουργιών μύησης. Δεν λέμε κάτι καινούριο αν επισημάνουμε ότι έχει μεγάλη απήχηση στην εποχή μας. Πολλοί είναι οι δάσκαλοι και οι γκουρού, ενώ είναι αναρίθμητοι οι πιστοί που τους ακολουθούν. Εχουμε ακούσει πολλά γι' αυτούς, θετικά και αρνητικά μαζί. Ο Π. Κατσίβελος, που είναι παλιός ηθοποιός και, χρόνια τώρα, άξιος δάσκαλος θεάτρου στις δραματικές σχολές, δηλαδή άνθρωπος που έχει μελετήσει μέσα από τους πάμπολλους ρόλους της παγκόσμιας δραματουργίας τον ψυχισμό, το πριν και το μετά τόσων ηρώων της σκηνικής πράξης, καταθέτει εδώ τη δική του εμπειρία ζωής στην αναζήτηση του θείου. Από τις πρώτες σελίδες ο αναγνώστης παρασύρεται σε μια αφήγηση γλαφυρή και χειμαρρώδη, γραμμένη με ικανότητες λογοτέχνη σε εξομολογητικό τόνο, κάτι που τελικά ακυρώνει οποιαδήποτε ρασιοναλιστική αντίδραση του αναγνώστη στα συμπεράσματά του.

Η μακρόχρονη περιπέτεια αυτοενδοσκόπησης, ελέγχου αλλά και υπαρξιακής πίστης του αφηγητή παρουσιάζεται χωρίς να υπεισέρχονται επιστημονικές αναλύσεις, ούτε να γίνονται αναφορές στη λευκή και στη μαύρη μαγεία (που συνδέονται συχνά με τον εσωτερισμό). Εδώ αντιθέτως η έρευνα περνά μέσα από τον χριστιανικό μοναχισμό, την ψυχολογία, την παραψυχολογία, τις θρησκευτικές αιρέσεις, τους Ελληνες και ξένους πνευματιστές. Το γεγονός αυτό καταδεικνύει την άσβηστη λαχτάρα του συγγραφέα να πλησιάσει και να ορίσει ό,τι θα ονομάζαμε θείο, αγάπη ή καλοσύνη και να δεχτεί την ευεργετική τους επιρροή. Σ' όλα τα κεφάλαια του βιβλίου υπάρχουν ιστορίες, εν είδει παραβολών, με ζωντανό διάλογο, περιγραφές με λαογραφικά στοιχεία κι ένα πλήθος πληροφοριών για τον εσωτερισμό γενικά και τα μυστικά του, προσδίδοντας κάποτε στην αφήγηση χρώμα ελληνικό.

Το Με πυξίδα το φως είναι μια εκτενής εξομολόγηση μιας μακράς εσωτερικής προσπάθειας και πάλης ενός γνήσιου καλλιτέχνη, δηλαδή ενός ευαίσθητου δέκτη που αν και είναι το πρώτο του βιβλίο ξέρει πώς να τέρπει και να διδάσκει. Η αφήγηση καταλήγει στο τέλος σ' ένα Πιστεύω-Υμνο προς το Θείο όπως αυτό μας υποβάλλεται μέσω του Φωτός, της Αρμονίας και του Λόγου που κατ' ουσίαν είναι η έκφραση της βαθύτατης πίστης του συγγραφέα ότι η ίδια η Ζωή είναι συνδεδεμένη με τη Θεότητα.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Παρωδίες
Πράκτορες και συνωμότες του Εκο στην καρδιά της Ευρώπης
Οι παλίρροιες της ματαιοδοξίας
Για να γνωρίσουμε τον Μάλερ
Ο Νίτσε πριν και μετά την ερμηνεία
Οταν η λίστα περιέχει την ομορφιά
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Από τις 4:00 στις 6:00
Μυστικά υπάρχουν και στο τραγούδι
Δεν υπάρχουν πια ροκ είδωλα
Κριτική βιβλίου
Παρωδίες
Πράκτορες και συνωμότες του Εκο στην καρδιά της Ευρώπης
Οι παλίρροιες της ματαιοδοξίας
Για να γνωρίσουμε τον Μάλερ
Γυναικείος έρωτας και φως
Ο Νίτσε πριν και μετά την ερμηνεία
Οταν η λίστα περιέχει την ομορφιά
Λογοτεχνία
Το τεμαχισμένο αριστούργημα
Βιβλία σε στόματα λεόντων
Ζεν αθωότητα σε μπρούντζινα χέρια
Νίκος Παπάζογλου
Ο πολιτισμός της καθημερινότητας
Συνέντευξη: Κεμάλ Γιαλτσίν
«Γράφω πάντα την αλήθεια»
Άλλες ειδήσεις
Ονειρικοί Υπερασπιστές
Η φυρή
Χτίζεται με όραμα, φαντασία και διαίσθηση η ποιητική τέχνη
Τα σχόλια του Τρίτου