Έντυπη Έκδοση

Η ΤΡΙΤΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

Τα σχόλια του Τρίτου

Ενας αναγνώστης που θα αμφισβητούσε σήμερα τα κείμενα αυτά (Εξαντας, 1980) θα ήταν ίσως ο ίδιος ο συγγραφέας τους, ο Μάνος Χατζιδάκις.

Διαβάζοντάς τα, ξεχωρίζω σημεία που σήμερα θα τον εκνεύριζαν τουλάχιστον. Οπως γενικά πολλά τον εκνεύριζαν στην ίδια του τη ζωή, αλλά δεν μπορούσε να τα αποφύγει, γιατί όσο και αν προσπάθησε ποτέ δεν μπόρεσε να πνίξει την πηγή του ενθουσιασμού στον χαρακτήρα του, που μοιραζόταν σε διάφορα επιμέρους γεγονότα-εικόνες, ήχους, λόγους και ανθρώπους. Γνωρίζοντας καλά αυτή την πλευρά του χαρακτήρα του -και ξέροντας ότι δεν θα μπορούσε ποτέ να την υποτάξει- θέλησε να την τοποθετήσει μια και καλή και το έκανε λέγοντας κάποια στιγμή ότι είναι ένας άνθρωπος υπέρ της διαρκούς αναθεώρησης. Εξ ου και η χρήση του όρου «παιχνίδι» που έκανε συχνά για να αιτιολογήσει διάφορες δραστηριότητές του. Ως διευθυντής του Τρίτου Προγράμματος έπαιξε αρκετά και άκρως επιτυχώς. Οταν κάποια στιγμή έδειχνε αποφασισμένος να «μαζέψει» την κατάσταση, απελύθη από την τότε κυβέρνηση. Δεν πρόλαβε να κάνει ένα καινούριο Τρίτο. Φτιάχνοντας όμως στη συνέχεια την Ορχήστρα των Χρωμάτων έδειξε την πρόθεσή του να πατήσει ξανά σε σταθερές βάσεις, καθόλου όμως ρουτινιάρικες σε σχέση με το κλασικό μουσικό ρεπερτόριο. Είχε πάντα την ικανότητα ως δημιουργός να επιλέγει περασμένα πράγματα και να τα κάνει καινούρια, το άγγιγμά του έδινε νέα πνοή σε πάσης φύσεως έργα και ιδέες. Ηταν ο πρώτος που κριτικάρησε ολόκληρους τομείς της συνθετικής του δραστηριότητας, και δεν μιλάω μόνο για τα κινηματογραφικά τραγούδια αλλά και για πιο σοβαρό υλικό, που ο κόσμος λάτρεψε και λατρεύει ακόμα. Υπό αυτήν την έννοια είναι λογικό το ερώτημα, τι θα έλεγε ο Χατζιδάκις αν ξαναδιάβαζε τα σχόλια του Τρίτου, τώρα; Φυσικά δεν θα μπορούσαμε να μπούμε στη σκέψη του, όμως μπορούμε να καταλάβουμε ποια είναι τα σημεία εκείνα που βγήκαν μέσα απο διάφορες απόψεις της στιγμής, που τις εξεδήλωνε πάντα γοητευτικά και μονίμως επιθετικά. Ποτέ δεν εξύμνησε κάτι χωρίς προηγουμένως να χτυπήσει το αντίθετό του. Ομως η Τρίτη ανάγνωση μας δείχνει και τα σημεία εκείνα όπου πέτυχε στόχο από την πρώτη στιγμή και όχι μόνον αυτό, αλλά όσο περνάει ο καιρός το βέλος καρφώνεται όλο και πιο βαθιά στο Bull's Eye, όπως λένε οι Αμερικανοί, δηλαδή στο κεντρικό κυκλάκι. Και είναι κρίμα που πολλά πράγματα που μας είχε πει, είτε μέσω συνεντεύξεων είτε σε διάφορες φιλικές συζητήσεις, δεν κατεγράφησαν, έχουν μείνει μόνο στη σκέψη ή, στην καλύτερη περίπτωση, σε κάποιο χαρτί ή σε κάποια κασέτα (νομίμως ηχογραφημένη). Πολύς κόσμος διάβαζε τον Χατζιδάκι, όπως και ο ίδιος μιλούσε πολύ. Αρκετά απ' αυτά που είχε πει αξίζει να τα φρεσκάρει κανείς στη μνήμη του τώρα. Είναι σαν τη μουσική του, που διαρκώς μας αποκαλύπτει καινούρια πράγματα. Οι βασικές αξίες που είχε στη ζωή του θα μπορούσαν να στηρίξουν εκείνους τους νέους (και όχι μόνον) ανθρώπους που θα διέθεταν διαύγεια να τις αναγνωρίσουν και να τις καταλάβουν. Αξίες που δεν δηλώνονταν ως τέτοιες αλλά που συνάγονταν από φράσεις σαν κι αυτές: «Να και κάτι άλλο που μας εκπροσωπεί. Η καλοζωία. Μια καλοζωία χωρίς περιεχόμενο, που βασίζεται στη νευρωτική εκτόνωση παρά στην απόλαυση. Βασίζεται σε μια ηδονή για καλώς προπαρασκευασμένες επιθυμίες. Και ικανοποιεί συμπλέγματα και προκαταλήψεις, καλύπτοντας ευτέλεια και αθλιότητα». Η κρίση τον επιβεβαίωσε.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Από τις 4:00 στις 6:00
Μυστικά υπάρχουν και στο τραγούδι
Δεν υπάρχουν πια ροκ είδωλα
Κριτική βιβλίου
Παρωδίες
Πράκτορες και συνωμότες του Εκο στην καρδιά της Ευρώπης
Οι παλίρροιες της ματαιοδοξίας
Για να γνωρίσουμε τον Μάλερ
Γυναικείος έρωτας και φως
Ο Νίτσε πριν και μετά την ερμηνεία
Οταν η λίστα περιέχει την ομορφιά
Λογοτεχνία
Το τεμαχισμένο αριστούργημα
Βιβλία σε στόματα λεόντων
Ζεν αθωότητα σε μπρούντζινα χέρια
Νίκος Παπάζογλου
Ο πολιτισμός της καθημερινότητας
Συνέντευξη: Κεμάλ Γιαλτσίν
«Γράφω πάντα την αλήθεια»
Άλλες ειδήσεις
Ονειρικοί Υπερασπιστές
Η φυρή
Χτίζεται με όραμα, φαντασία και διαίσθηση η ποιητική τέχνη
Τα σχόλια του Τρίτου