Έντυπη Έκδοση

Μυστικά υπάρχουν και στο τραγούδι

Εχω ένα μυστικό κρυμμένο στης καρδιάς τα βάθη, κανείς δεν το 'χει μάθει και ποτέ δεν θα το πω, να μείνει θέλω πάντα δικό μου το μυστικό μου, αυτό το μυστικό το γλυκό μου που τ' αγαπώ.

Εχω ένα μυστικό που όλα τα ομορφαίνει και πρώτη μου φορά με πλημμυρίζει η χαρά.

52 χρόνια πέρασαν από τότε που η Αλίκη Βουγιουκλάκη τραγουδούσε αυτή τη σύνθεση του Μάνου Χατζιδάκι σε στίχους του Αλέκου Σακελλάριου στην ταινία Το ξύλο βγήκε απ' τον Παράδεισο.

Από τότε προβάλλεται σταθερά μερικές φορές τον χρόνο στην τηλεόραση, θυμίζοντας, όπως είναι άλλωστε λογικό, μιαν άλλη εποχή που έχει αρκετές διαφορές με τη σημερινή.

Ο ίδιος ο Μάνος, αλλά και η Αλίκη συχνά κρατούσαν αποστάσεις από πολλά τραγούδια αυτής της περιόδου, αλλά το τι αισθάνονταν πραγματικά γι' αυτά είναι σίγουρα ένα μυστικό που το πήραν μαζί τους μαζί με πολλά άλλα μυστικά που ως άνθρωποι κουβαλάμε μέσα μας σε όλη μας τη ζωή και για διάφορους λόγους δεν είναι δυνατόν να τα αποκαλύψουμε.

Ενας κόσμος χωρίς μυστικά θα μπορούσε να ανατρέψει τα πάντα στην καθημερινή μας ζωή στις σχέσεις μας με τους άλλους ανθρώπους, τόσο σε προσωπικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο, αλλά και στην πολιτική και όλες σχεδόν τις μορφές της κοινωνικής μας ζωής.

Η προέλευση της λέξης μυστικό είναι ελληνική και είναι κοινή η αντίληψη πως σε κάθε άνθρωπο εμπεριέχεται ένα υπερκόσμιο, άυλο πνεύμα, το οποίο κατάγεται από τα ανώτερα μεταφυσικά επίπεδα αλλά έχει «φυλακιστεί» στον υλικό κόσμο. Σαν κύρια πηγή δημιουργίας της λέξης φέρεται ο μυστικισμός που περιβάλλει τις περισσότερες από τις θρησκείες που κυριαρχούν στη Γη εδώ και πολλούς αιώνες.

Οπως από την πρώτη στιγμή που εμφανίστηκε ο άνθρωπος στον πλανήτη μας δεν έπαψε να αναζητεί διάφορα μυστικά, έτσι και οι μουσικοσυνθέτες συχνά καταφεύγουν στη γοητεία που ασκεί πάντα η έννοια αυτής της λέξης για να δημιουργήσουν τραγούδια.

Την ίδια χρονιά με το Εχω ένα μυστικό (1959) ο Χατζιδάκις γράφει, αλλά δεν μας αποκαλύπτει ποιο είναι το μυστικό που υπάρχει στον Υμηττό με το τραγούδι που ερμηνεύει η Νάνα Μούσχουρη.

Το 1982 ο Μάνος, σε στίχους του Αρη Δαβαράκη αυτή τη φορά, γράφει για την Πορνογραφία την Μπαλάντα των αισθήσεων και Των Παραισθήσεων που τραγούδησε αρχικά ο Βασίλης Λέκκας: Σαν παλιό σινεμά και σαν τη Χαλιμά, που μιλάει με τα παιδιά, σου κρύβω την αλήθεια κι αφήνω από τα στήθια μου να βγουν παραμύθια για κείνους π' αγαπούν.

Για στιγμές μυστικές, για λάμψεις μαγικές, γι' αγκαλιές ερωτικές, για νύχτες φωτεινές.

Αρκετά παλαιότερα, το 1938, ο Κώστας Γιαννίδης σε στίχους του Βασίλη Σπυρόπουλου έγραφε για την παράσταση Σιλουέτα που παίχτηκε τότε στο θέατρο «Σαμαρτζή», το Κάποιο μυστικό για τη Σοφία Βέμπο και όπως συμβαίνει συνήθως αυτό το μυστικό είχε να κάνει με έναν κρυφό έρωτα: Θέλω να σε ιδώ κρυφά ένα βράδυ, μα να μην το μάθει αυτό κανείς κι' όπως θ' αργοπέφτει το σκοτάδι θα σε περιμένω να φανείς.

Κάποιο μυστικό έχω να σου πω, σ' αγαπώ, σ' αγαπώ, σ' αγαπώ.

Η σοβαρότητα που περιβάλλει συνήθως ένα μυστικό δεν εμποδίζει τους συνθέτες στο να εμπλουτίσουν με τον στίχο τους ένα ελαφρό τραγούδι, όπως συμβαίνει και με Το μυστικό σου της Βίκυ Λέανδρος (1969), που ήταν διασκευή σε τραγούδι του Gene Pitney και ο ελληνικός στίχος ήταν του Νίκου Ελληναίου: Ψάξε στην καρδιά σου να βρεις το μυστικό σου που χρόνια ζητάς.

Ψάξε στην καρδιά σου να βρεις τι να 'ναι αυτό που γι' αυτό ξενυχτάς

Ποιο να 'ναι αυτό το μυστικό, μήπως ζητάς ό,τι και γω.

Από την ταινία Τζένη, Τζένη είναι το Μεγάλο μυστικό που έγραψε ο Κώστας Καπνίσης, σε στίχους του Ντίνου Δημόπουλου και τραγούδησε η Καίτη Χωματά και αυτό έχει να κάνει με το μυστικό ενός κρυφού έρωτα: Το μεγάλο μυστικό μου

φύλαξέ το λίγο ακόμα λυπημένη μου καρδιά. Φύλαξέ το άλλη μια μέρα,

κράτα το άλλη μια βραδιά.

Φύλαξέ το μην το μάθει, κράτησέ με μην το πω.

Μια κι αυτός δεν μ' αγαπάει, τι που εγώ τον αγαπώ.

Από την ομώνυμη ταινία του 1984 είναι και ο Ξαφνικός έρωτας, ένα από τα ωραιότερα τραγούδια του Σταμάτη Σπανουδάκη, με ερμηνεύτρια την Ελένη Βιτάλη:

Ελα λίγο, μόνο για λίγο, ζω και ξαναζώ κάθε μας στιγμή σε χώρο μυστικό

καρδιά μου σ' ανταμώνω

Ελα λίγο, μόνο για λίγο, μέσα μου σιωπή, μίλα μου εσύ,

όλη μου η ζωή στα χέρια σου κλεισμένη.

Από τις πρώτες παρουσίες του Λάκη Παπαδόπουλου το Ετσι απλά σ' αγαπώ, με την Ελπίδα, γραμμένο σε στίχους του Κυριάκου Ντούμου μάς θυμίζει το πόσο σημαντικό είναι για την ψυχική μας ισορροπία το να μπορούμε να μοιραστούμε κάποιο μυστικό μας με έναν φίλο, πράγμα που δεν είναι πια τόσο εύκολο όσο παλαιότερα:

Οπως τον ήλιο το πρωί στον ουρανό, όπως την άνοιξη που ανθίζει στην καρδιά μου

όπως μια χούφτα πεντακάθαρο νερό, όπως το φίλο που του λέω τα μυστικά μου.

Ετσι απλά σ' αγαπώ, σ' αγαπώ, δίχως τραγούδια και λόγια μεγάλα.

Μες στην καρδιά σου, καρδιά μου, αν μπω, τότε θα βρούμε καιρό και για τ' άλλα.

Ενα μυστικό περιέχει πάντα διάφορους συνειρμούς που προκαλούν συχνά επιπλοκές στη λειτουργία του οργανισμού μας, κυρίως σε αυτούς που δεν μπορούν να αντέξουν εύκολα τη φύλαξή του. Το 1998 οι Πυξ Λαξ στο άλμπουμ τους Στίλβη, μαζί με την Αυγή Κεφαλά στον στίχο, έγραφαν για τη Μυστική συνουσία:

Αγνωστοί φόβοι στο μυαλό σου πολεμούν, με τις σκιές που θολά σε καλύπτουν κάθε βράδυ.

Ανυποψίαστοι περαστικοί γελούν μαζί σου, μα τους ανέχεσαι παθητικά με τη σιωπή σου.

Μια συνουσία μυστική, μια συνουσία μυστική της διαφθοράς,

χώροι στενοί μες στη μιζέρια, δεν νιώθεις τίποτα.

Οπως είναι φυσικό και στο λαϊκό μας τραγούδι υπάρχουν αρκετά μυστικά, όπως το Μες στην πολλή σκοτούρα μου του Βασίλη Τσιτσάνη, που εκφράζεται με ερμηνευτή τον Στράτο Παγιουμτζή το 1938 και αρκετά αργότερα στη δεκαετία του '60 με την Πόλυ Πάνου, ενώ επανέρχεται συχνά με νεότερες ερμηνείες:

Μες στην πολλή σκοτούρα μου γιατί να σε γνωρίσω κλαίω και λέω μυστικά για σένανε

γιατί να σ' αγαπήσω.

Στο χώρο του λαϊκού μας τραγουδιού ανήκει και το Μυστικέ μου Ερωτα.

Οι στίχοι του Νίκου Ζούδιαρη είναι συνήθως στο όριο μεταξύ ποίησης και στίχου. Αυτό συμβαίνει και με το τραγούδι που έγραψε το 1995 για τον Αλκίνοο Ιωαννίδη, Οπως μυστικά και ήσυχα: Οπως μυστικά και ήσυχα οι βροχές μιλούν στα πέλαγα,

να 'μουν προσευχή, να ημέρευα της ζωής σου τα ανήσυχα.

Στο ξένο τραγούδι υπάρχουν ατέλειωτες αναφορές σε διάφορα μυστικά που μας έχουν απασχολήσει στο παρελθόν με την επιτυχία τους, όπως το Secret Love της Doris Day, το Secret της Madonna, το Ι heard it through the grapevine, που γνωρίσαμε σε πολλές ερμηνείες, με πιο πετυχημένη αυτή του Marvin Gaye, το Do you want to know a secret των Beatles για τους ακόμα πιο μεγαλύτερους, το Talking in your sleep, που έδωσε την ευκαιρία στους Romantics να ακούσουν τα μυστικά της αγαπημένης τους όταν αυτή μιλούσε στον ύπνο της.

Από τα πιο όμορφα τραγούδια είναι και το Secret smile των Semisonic, που έδωσε τη δυνατότητα στον δημιουργό του να ανακαλύψει αυτό το χαμόγελο που μπορούμε να ξεχωρίζουμε όλοι μας σ' αυτόν που αγαπάμε.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Μουσική
Σχετικά θέματα: Από τις 4:00 στις 6:00
Δεν υπάρχουν πια ροκ είδωλα
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Από τις 4:00 στις 6:00
Μυστικά υπάρχουν και στο τραγούδι
Δεν υπάρχουν πια ροκ είδωλα
Κριτική βιβλίου
Παρωδίες
Πράκτορες και συνωμότες του Εκο στην καρδιά της Ευρώπης
Οι παλίρροιες της ματαιοδοξίας
Για να γνωρίσουμε τον Μάλερ
Γυναικείος έρωτας και φως
Ο Νίτσε πριν και μετά την ερμηνεία
Οταν η λίστα περιέχει την ομορφιά
Λογοτεχνία
Το τεμαχισμένο αριστούργημα
Βιβλία σε στόματα λεόντων
Ζεν αθωότητα σε μπρούντζινα χέρια
Νίκος Παπάζογλου
Ο πολιτισμός της καθημερινότητας
Συνέντευξη: Κεμάλ Γιαλτσίν
«Γράφω πάντα την αλήθεια»
Άλλες ειδήσεις
Ονειρικοί Υπερασπιστές
Η φυρή
Χτίζεται με όραμα, φαντασία και διαίσθηση η ποιητική τέχνη
Τα σχόλια του Τρίτου