Έντυπη Έκδοση

ΟΙ ΑΠΑΝΩΤΕΣ ΑΥΞΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΖΩΟΤΡΟΦΕΣ ΓΟΝΑΤΙΖΟΥΝ ΤΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥΣ

Στο σφαγείο η κτηνοτροφία

Μειώνεται διαρκώς ο αριθμός των Ελλήνων κτηνοτρόφων τα τελευταία χρόνια. Φέτος όμως έχουν σηκώσει τα χέρια ψηλά με τα απανωτά limit up στις τιμές των ζωοτροφών. Αλλοι εγκαταλείπουν οριστικά το επάγγελμα, μερικοί μειώνουν τον αριθμό των εκτρεφόμενων ζώων, ενώ ορισμένοι αναγκάζονται ακόμη και να τα υποσιτίζουν, παρ' ότι οι καταναλωτές ζητούν ελληνικό γάλα και κρέας.

Η χώρα μας είναι ελλειμματική σε βόειο και χοιρινό κρέας. Αγοράζει κυρίως από Γαλλία, Ολλανδία, Δανία, Γερμανία, τη Λατινική Αμερική (Βραζιλία, Αργεντινή) και τη Νέα Ζηλανδία, ενώ μέχρι πρότινος οι παράνομες εισαγωγές κρέατος, κυρίως από τη Βουλγαρία και τα Σκόπια, ήταν καθεστώς.

Πανευρωπαϊκά η κτηνοτροφία είναι ευάλωτη στα κερδοσκοπικά παιχνίδια της αγοράς και κουβαλά τον δικό της σταυρό μαρτυρίου. Ο κτηνοτρόφος αδυνατεί να είναι ευέλικτος στην αγορά, όπως ο γεωργός, που μπορεί πιο εύκολα ν' αλλάξει καλλιέργεια. Στην Ελλάδα, εξαιτίας ιδιαιτεροτήτων, γεωγραφικού ανάγλυφου, μικρών κτηνοτροφικών μονάδων, υψηλού κόστους μεταφοράς, το κόστος παραγωγής ανεβαίνει και το πρόβλημα παίρνει δραματικές διαστάσεις.

Περίπου 150.000 νοικοκυριά υπολογίζεται πως ασχολούνται με την κτηνοτροφία στη χώρα μας. Το ελληνικό κρέας είναι νόστιμο, διότι προέρχεται κυρίως από ζώα ελευθέρας βοσκής (περίπου 2/3 των αιγοπροβάτων), που τρέφονται με την πλούσια ελληνική χλωρίδα από ένα περιβάλλον με μεγάλη ηλιοφάνεια, δίχως τις επιβαρύνσεις της βαριάς βιομηχανίας. Ανά περιφέρεια η Κεντρική Μακεδονία ηγείται στη γαλακτοπαραγωγική αγελαδοτροφία, η Δυτική Ελλάδα στην αιγοπροβατοτροφία κι η Ηπειρος στην παραγωγή κοτόπουλου. Δυστυχώς, η φυγή κτηνοτρόφων από το επάγγελμα είναι μαζική κι όσοι συνταξιοδοτούνται δεν αφήνουν διαδόχους. Από το 2005 μέχρι το 2010 μειώθηκαν σημαντικά οι μονάδες εκτροφής αγελάδων και αιγών. Μόνη εξαίρεση, νησιά του Νότιου Αιγαίου και του Ιονίου, όπου παρατηρήθηκε αμελητέα αύξηση στην προβατοτροφία.

Δυστυχώς, η ελληνική πολιτεία επί δεκαετίες άφησε την κτηνοτροφία καράβι ακυβέρνητο, χωρίς πυξίδα και προορισμό. Ενώ ο πρωτογενής τομέας ήταν ο ισχυρός «άσος κούπα», ουδέποτε υπήρξε κεντρικός σχεδιασμός για το τι χρειάζεται να παράξει η χώρα και σε τι ποσότητες, ώστε να καλύψει κατ' αρχήν τις εγχώριες ανάγκες σε ζωοτροφές, γάλα, τυρί, κρέας. Κατά καιρούς παρατηρούνται φαινόμενα καρτέλ με γαλακτοβιομηχανίες και οι παραγωγοί παίρνουν χαμηλές τιμές. Πέρα απ' τις επιθέσεις άγριων ζώων σε κοπάδια, διεθνείς διατροφικές κρίσεις (γρίπη πουλερικών, χοίρων), ασθένειες (μελιταίος πυρετός) οδηγούν σε μαζικές σφαγές ζώων και οι όποιες αποζημιώσεις καθυστερούν. Το κυριότερο όμως είναι ότι παίζονται χρηματιστηριακά παιχνίδια σε ζωοτροφές-τρόφιμα και οι κτηνοτρόφοι καταλήγουν χρεωμένοι.

«Η Ελλάδα καταναλώνει περίπου 1.200.000 τόνους αγελαδινό γάλα, αλλά μόλις 665.000 τόνοι παράγονται στη χώρα μας. Μεγαλύτερες εισαγωγές κάνουμε σε βόειο κρέας, περίπου 85%, ενώ εισάγουμε περίπου 45% του χοιρινού. Ενώ ήμασταν παλαιότερα αυτάρκεις στο κοτόπουλο, σήμερα είμαστε ελλειμματικοί κατά 15%, αν και κάνουμε κάποιες εξαγωγές. Αυτάρκεια έχουμε μόνο στο αιγοπρόβειο κρέας, όπου παρατηρούνται ελλείψεις μόνο κατά την περίοδο του Πάσχα. Αυτάρκεια έχουμε και στα αβγά, τα οποία ευκαιριακά εξάγουμε», τονίζει ο πρόεδρος του Ελληνικού Οργανισμού Γάλακτος και Κρέατος (ΕΛΟΓΑΚ), Ανδρέας-Ιωσήφ Γεωργούδης.

Οι κτηνοτρόφοι, εξαιτίας και της φύσης του επαγγέλματος, που απαιτεί διαρκή παρουσία, ούτε εκπαιδεύτηκαν ούτε οργανώθηκαν σωστά κι επαναπαύθηκαν στο καθεστώς των επιδοτήσεων. Υπήρξε χαώδης απόσταση ανάμεσα στον κτηνοτρόφο, τους ερευνητές ινστιτούτων και τις ανάγκες της αγοράς, ενώ ελληνικές φυλές εγκαταλείφθηκαν. Δεν έγινε συστηματική προσπάθεια για γενετική βελτίωση και κατάλληλη διατροφή για μεγαλύτερες αποδόσεις σε γάλα.

Σαφώς, η εγκατάλειψη της κτηνοτροφίας συνδέεται και με την έλλειψη ελεύθερου χρόνου. Το επάγγελμα είναι δύσκολο, δεν γνωρίζει από αργίες ή Σαββατοκύριακα και δεν είναι οικονομικά ανταποδοτικό. Ετσι, ενώ μεγαλώνουν οι απαιτήσεις της Κοινότητας για «καθαρή» κτηνοτροφία με την τήρηση αυστηρών κανόνων υγιεινής, η χώρα μας εξακολουθεί να μην έχει επιλύσει το ζήτημα των αγροτικών αποβλήτων και των σφαγείων, ιδίως σε μικρά νησιά.

Το θέμα των αδειοδοτήσεων κτηνοτροφικών μονάδων στην Ελλάδα έχει καταντήσει βραχνάς για όσους κτηνοτρόφους εντάσσονται σε προγράμματα, πληρώνουν τη συμμετοχή τους ή δανειοδοτούνται από τράπεζες, αλλά όταν έρχεται η ώρα απορρίπτονται για περιβαλλοντικούς λόγους. Ενίοτε, καλούνται να επιστρέψουν τα χρήματα που πήραν. Ανταγωνίζονται εισαγόμενο κρέας ή γάλα, ιδίως από τρίτες χώρες, που δεν τηρούν πάντα αυστηρά υγιειονομικά κριτήρια κι έχουν χαμηλά εργατικά κόστη.

«Μόλις 14% των Ελλήνων κτηνοτρόφων σήμερα έχουν κατορθώσει να εκσυγχρονίσουν τις εκμεταλλεύσεις τους», λέει ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ), Τάκης Πεβερέτος.

Ανοδος τιμών

Με τα τωρινά δεδομένα ο Ελληνας ιδιοκτήτης μιας μικρής ή πολύ μεγάλης φάρμας αδυνατεί ν' αντέξει κραδασμούς της αγοράς. Οι ελληνικές κτηνοτροφικές μονάδες κατά κύριο λόγο είναι μικρές και διάσπαρτες, ενώ μεταφορά ζωοτροφών γίνεται μόνο σε νησιά του Αιγαίου -πλην Κρήτης, Εύβοιας- από συγχρηματοδοτούμενα ευρωπαϊκά προγράμματα.

Το μοντέλο «10 προβατάκια, 5 αίγες» δεν υπάρχει πια και χρειάζεται διόλου ευκαταφρόνητο κεφάλαιο για τη σύσταση μιας ολοκληρωμένης μονάδας, στην οποία τα κόστη για ρεύμα, νερό, πετρέλαιο είναι μεγάλα. Η φετινή ξαφνική άνοδος στις τιμές των ζωοτροφών άνοιξε κι άλλες πληγές.

«Δεν υπάρχουν χρήματα για την αγορά ζωοτροφών κι οι τράπεζες δεν δίνουν δάνεια. Τα ζώα δεν μπορούν να περιμένουν η Ελλάδα να βγει από την κρίση. Αν δεν φάνε, θα ψοφήσουν. Το ζήτημα με τις τιμές των ζωοτροφών είναι πανευρωπαϊκό κι η έλλειψη φέτος σε μεγάλο βαθμό ήταν τεχνητή. Η Ρωσία κι η Ουκρανία δεν είχαν παραγωγή λόγω ξηρασίας κι έκλεισαν τις πύλες και οι κερδοσκόποι με το πρόσχημα αυτό διπλασίασαν τις τιμές. Η γαλλική κυβέρνηση έβαλε το στρατό να κουβαλά ζωοτροφές ώστε να μειωθεί το κόστος. Γιατί δεν το κάνουν κι εδώ; Στην Ελλάδα ένα μέρος της παραγωγής ζωοτροφών πήγε σε βιοκαύσιμα. Πέρυσι αγοράζαμε καλαμπόκι περίπου 17,5-18 λεπτά το κιλό μαζί με τον ΦΠΑ. Φέτος πήγε στα 37 λεπτά!», εξηγεί ο Τ. Πεβερέτος.

Για ν' αντιληφθούμε τα μεγέθη, μια αγελάδα «βελτιωμένη», δηλαδή διασταυρωμένη με καλή φυλή, για καλύτερη απόδοση γάλακτος, καταναλώνει περίπου 20-25 κιλά χόρτα και φύραμα (καλαμπόκι, σόγια, πίτουρο, σιτάρι κ.ά.) την ημέρα, ενώ μια μικρόσωμη περίπου 7 κιλά.

«Οι ζωοτροφές έχουν ανεβεί. Το κρέας είναι πιο φθηνό απ' ό,τι πριν από 2-3 χρόνια. Αν δεν υπήρχε επιδότηση θα μπαίναμε και μέσα», λέει ο Γιάννης Σηφάκης, που διαθέτει με το γιο του Μανώλη, μεγάλη μονάδα στην Πεδιάδα Ηρακλείου. Πληρώνει νοίκι για βοσκοτόπια. Παλαιότερα, εξηγεί, «εκμεταλλευόμασταν τα πάντα. Το δέρμα, το μαλλί. Τώρα τα πετάμε... Εμαθα να τυροκομώ κι έμαθαν και τα παιδιά μου. Πουλάω κεφαλοτύρι κι ανθότυρο δίχως μεσάζοντες. Από κει προέρχεται το εισόδημά μου. Ούτε από το κρέας ούτε από το γάλα».

«Το λυπηρό είναι ότι οι κτηνοτρόφοι απομακρύνονται από την κτηνοτροφία, χωρίς ν' αφήνουν ως επί το πλείστον αντικαταστάτες», τονίζει ο κ. Γεωργούδης. «Φεύγουν απογοητευμένοι πολλές φορές και χρεωμένοι και δεν έχουν το κουράγιο να δώσουν συμβουλή και να ωθήσουν απογόνους τους στο επάγγελμα, διότι αισθάνονται ότι δεν είχαν την κατάλληλη μεταχείριση ούτε από την πολιτεία ούτε από τις βιομηχανίες. Το επιχείρημα που χρησιμοποιείται πολλές φορές, ότι πρόκειται για μικρές μονάδες (κυρίως αγελαδοτροφικές) δεν ευσταθεί. Επρεπε να υπάρχει στήριξη των μονάδων αυτών για να μεγαλώσουν, να γίνουν βιώσιμες και ν' αποτελέσουν όχημα για το μελλοντικό επάγγελμα των νέων ανθρώπων.

Το άτοκα δάνεια

Αν οι ελληνικές γαλακτοβιομηχανίες δεν το συνειδητοποιήσουν, ώστε να δώσουν καλύτερες τιμές στους παραγωγούς, δεν θα υπάρξει ανανέωση του κλάδου. Οι παραγωγοί που φεύγουν δεν θ' αντικαθίστανται. Ηδη υπάρχει διαρκής συρρίκνωση του κλάδου, η οποία αγγίζει τα όρια του να μην είναι αναστρέψιμη».

Στη ζοφερή εικόνα έρχονται να προστεθούν τα άτοκα μέχρι στιγμής δάνεια, που δόθηκαν σε κτηνοτρόφους αλλά από το τέλος του χρόνου αρχίζουν να τοκίζονται. «Ζητάμε δάνεια που δόθηκαν να πάνε άτοκα τουλάχιστον έξι χρόνια ακόμη και να μεγαλώσει ο χρόνος αποπληρωμής. Τα κτηνοτροφικά χρέη σε όλη την Ελλάδα είναι 1 δισ. ευρώ, όταν το εμπόριο έχει 19 δισ. Χρειάζεται ρύθμιση όλων των χρεών, όχι μόνο των άτοκων. Ζητάμε να δώσουν επιστροφή του πετρελαίου με βάση τα τιμολόγια πώλησης. Προβλήματα που έχουν σχέση με την αγορά ξέρουμε πως είναι δύσκολο να επιλυθούν, αλλά η ελληνική κυβέρνηση μπορεί να κάνει διακρατικές συμφωνίες για την αγορά ζωοτροφών (αραβόσιτο, κριθάρια), ώστε να μειωθεί το κόστος», υποστηρίζει ο Τ. Πεβερέτος.

«Οφείλουμε ν' αποφασίσουμε τι μοντέλο ανάπτυξης θ' ακολουθήσουμε στην κτηνοτροφία», υποστηρίζει ο κ. Γεωργούδης. «Οι παραγωγοί κάνουν ό,τι μπορούν μόνοι τους και ταυτόχρονα με την πολιτική των τιμών που ακολουθείται από τις βιομηχανίες, ωθούνται σε διαρκώς μεγαλύτερα μεγέθη κτηνοτροφικών μονάδων και σε μικρότερους αριθμούς αλλά:

1ον. Οι μεγάλες μονάδες θέλουν ιδιαίτερες ικανότητες διαχείρισης, οι οποίες στην καλύτερη περίπτωση σπανίζουν. Μεγάλες μονάδες μεταξύ 200 και 250 αγελάδων απαιτούν ιδιαίτερη διαχείριση και στήριξη, που συνήθως δεν υπάρχει. Αυτές δεν μπορούν ν' αντέξουν στον ανταγωνισμό.

2ον. Οι μεσαίου μεγέθους μονάδες μπορούν ν' αντέξουν σε οικονομικές κρίσεις, διότι μπορούν να βασίζονται σε ιδιοπαραγόμενες ή ζωοτροφές από την περιφέρειά τους κι έτσι να επιβιώσουν και σε περιόδους χαμηλών τιμών γάλακτος και σε περιόδους ανόδου των τιμών των ζωοτροφών.

3ον. Οι μικρές μονάδες δεν είναι βιώσιμες, έτσι κι αλλιώς, εξ ου και οι παραγωγοί εγκαταλείπουν το επάγγελμα».

!«Η κτηνοτροφία προστάτης της χώρας και στήριγμα για την έξοδο από την οικονομική κρίση» είναι το θέμα της διημερίδας, που διοργανώνεται σήμερα και αύριο σε Βερδικούσια και Λιβάδι Ελασσόνας Λάρισας.

Το συνέδριο διοργανώνεται από το Σύνδεσμο Ελληνικής Κτηνοτροφίας, το Συνεταιρισμό Βοσκών Λιβαδίου Ολύμπου Ελασσόνας, τον Κτηνοτροφικό Σύλλογο Επαρχίας Ελασσόνας, το δήμο Ελασσόνας και τον ΕΛΟΓΑΚ.

Ποιοι επιβιώνουν από την κρίση

Μέσω ΕΛΟΓΑΚ κι ορισμένων πρωτοβουλιών του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ηλεκτρονική διασύνδεση σφαγείων, μητρώο εμπόρων) έχουν μειωθεί το τελευταίο διάστημα οι ελληνοποιήσεις.

Κατά κανόνα, κτηνοτρόφοι που επιβιώνουν από την κρίση λόγω ζωοτροφών είναι όσοι:

* Διαθέτουν μεσαίες μονάδες ζώων αλλά ταυτόχρονα παράγουν μέρος των ζωοτροφών κι αγοράζουν ελάχιστα συμπληρώματα διατροφής.

* Εχουν προχωρήσει σε εκσυγχρονισμό των μονάδων, χωρίς να έχουν επιβαρυνθεί με υπέρογκα δάνεια.

* Εχουν προχωρήσει σε μικρές μεταποιητικές μονάδες (π.χ. τυροκομεία) ή αγροτουριστικές μονάδες, που συνδυάζουν παραγωγή και τυποποίηση του προϊόντος ή ξεναγήσεις.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Με λέξεις-κλειδιά
Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
Αγροτικά θέματα & αγροτική πολιτική
Σχετικά θέματα: Κτηνοτροφία
Ποιοι επιβιώνουν από την κρίση
Άλλα θέματα στην κατηγορία Ελλάδα της έντυπης έκδοσης
Αστυνομικό ρεπορτάζ
Πιάστηκαν να αδειάζουν σκουπίδια σε σφραγισμένη χωματερή
Φωτιά σε πολυκατοικία στον Κολωνό
Πουλούσαν βρέφος για 15.000 ευρώ
Δύο Αλβανοί για φόνο
Βότανα
Ο δρόμος των μπαχαρικών
Δικαιοσύνη
«Βλαπτική μεταβολή η μετάθεση»
Δικαστικό ρεπορτάζ
«Εισαγγελικές ανακολουθίες» λίγο πριν απ' την αυλαία
Κτηνοτροφία
Στο σφαγείο η κτηνοτροφία
Ποιοι επιβιώνουν από την κρίση
Λαθρεμπόριο
Πώς έρχονται οι «μαϊμούδες» στην Ελλάδα
Η οικονομική κατάσταση εκτίναξε την εισαγωγή απομιμήσεων
600.000 κοντέινερ έρχονται, ελέγχονται μόνο δέκα!
Πνιγμοί
Υγρός, «άδικος» θάνατος
Πυρκαγιές
74 φωτιές ώς τώρα, η μία έκαιγε ώς χθες στο Ρέθυμνο
Συνέντευξη
«Μου φόρτωσαν τσάντα με μολότοφ»
Τουρισμός
Σύγχρονοι Ροβινσώνες
Φθηνές διακοπές στην ύπαιθρο χωρίς εκπτώσεις στη διασκέδαση
Ο εξοπλισμός, το Α και το Ω, για κάμπινγκ
Ασκηση με ράφτινγκ στον Βοϊδομάτη, ή κανό-καγιάκ στη λίμνη Πλαστήρα
Ρότα για κρυφές παραλίες
Χρήσιμες συμβουλές για να αποφύγουμε ατυχήματα
Υπουργείο Περιβάλλοντος
Και μεταβίβαση αυθαιρέτων
Ρυθμίσεις για το περιβάλλον
Άλλες ειδήσεις
Εγκρίθηκε η πρόταση για αλιεία
Απέκλεισαν το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο
Βυθίστηκε δεξαμενή
Απλήρωτοι δικαστικοί: «Μας εμπαίζουν»
Διευθυντές σχολείων δικαιώθηκαν για τις κρίσεις του 2007