Έντυπη Έκδοση

ΒΟΛΤΑ ΤΗΣ «Ε» ΣΤΗΝ ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ, ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ ΜΕ ΘΗΣΑΥΡΟΥΣ ΕΞΩΤΙΚΩΝ ΒΟΤΑΝΩΝ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΩΝ

Ο δρόμος των μπαχαρικών

Μόλις ο Ναθαναήλ Κούρθοπ, Αγγλος έμπορος, τυχοδιώκτης, αποβιβάστηκε στο νησάκι Ρουν, έναν ηφαιστειογενή βράχο εξακόσια ναυτικά μίλια μακριά από την Αυστραλία, στις Ανατολικές Ινδίες, Χριστούγεννα του 1616, αντίκρισε ένα δάσος από λυγερά δέντρα με εξαίσιο και φίνο άρωμα. Με λουλούδια σε σχήμα καμπανούλας. Οι βοτανολόγοι τα ονόμαζαν «Myristica fragrans». Στους εμπόρους της Αγγλίας ήταν γνωστά ως «μοσχοκαρυδιές».

Εδώ κανείς δεν βιάζεται· όπως παλιά, που το εμπόριο γινόταν με τα μάτια και την καρδιά Εδώ κανείς δεν βιάζεται· όπως παλιά, που το εμπόριο γινόταν με τα μάτια και την καρδιά Ετσι περιγράφει την αναζήτηση της πιο περιζήτητης πολυτέλειας σε όλη την Ευρώπη του 17ου αιώνα ο Τζάιλς Μίλτον, στο βιβλίο του «Ο δρόμος των μπαχαρικών» (εκδ. «Περίπλους»). Σήμερα για μοσοχοκάρυδο, γλυκάνισο, κακουλέ, μαχλέπι, πάπρικα, πιπέρι, άγρια μέντα, φλισκούνι, κανέλα κ.ά. δεν χρειάζεται να ταξιδέψετε μίλια μακριά για να ανακαλύψετε μικρούς παραδείσους με θησαυρό μπαχαρικών και αποξηραμένων αρωματικών φυτών. Αρκεί μια βόλτα στην Ευριπίδου, όπου συντηρείται άθικτο το παρελθόν της αθηναϊκής γειτονιάς, με τα φωτεινά χαμόγελα και την πλημμυρίδα των χρωμάτων και των αρωμάτων. Εδώ κανείς δεν βιάζεται, όπως παλιά, όταν το υγιές εμπόριο γινόταν με τα μάτια και την καρδιά.

«Εχω 30 χρόνια το μαγαζί» μας λέει ο Χαρίλαος Πρεμέτης. «Εχουμε βότανα, μπαχαρικά, προϊόντα από Ινδονησία, Μαδαγασκάρη, Συρία, Τουρκία, Μεξικό, Αίγυπτο. Εχουμε πολλούς πελάτες, μας λένε ότι τους θυμίζει τις αγορές της Δαμασκού και του Καΐρου. Εδώ έχουμε γεύσεις από την Ελλάδα και όλο τον κόσμο».

Το ιστορικό

«Η οδός Ευριπίδου και η γύρω περιοχή έχει ιστορικά συνδεθεί με το εμπόριο τροφίμων» μας λέει η Δήμητρα Σπανού, αρχιτέκτων μηχανικός, μεταπτυχιακή φοιτήτρια του ΕΜΠ, μέλος της ομάδας «Encounter Athens». «Από τα πρώτα σχέδια για την Αθήνα η Ευριπίδου προβλεπόταν να φιλοξενήσει εμπορικές δραστηριότητες. Η ανέγερση της Δημοτικής Αγοράς το 1886 φαίνεται πως καθόρισε το μελλοντικό χαρακτήρα της περιοχής και το φάσμα των λειτουργιών που θα συγκεντρώνονταν εκεί. Σύντομα στην Ευριπίδου, όπως και στη Σωκράτους και την Αθηνάς, σε αυτό το ύψος εμφανίστηκαν πολυάριθμα μαγαζάκια που εξειδικεύονταν στο εμπόριο τροφίμων. Ανάμεσα στα μπακάλικα ήρθαν να εγκατασταθούν τα εργαστήρια που παρήγαν τον αναγκαίο εξοπλισμό, όπως βαρέλια για το τυρί, καλάθια και τσουβάλια για τα όσπρια και τα οποία απλώνονταν στα γειτονικά στενά του Ψυρρή και του Γερανίου. Αλλά και οι ταβέρνες που λειτουργούσαν από νωρίς το ξημέρωμα, τις ώρες που γινόταν η παραλαβή και αποστολή των προϊόντων και όπου σύχναζαν έμποροι και εργάτες».

Σήμερα στην Ευριπίδου οι έμποροι χαίρονται την καθημερινή επαφή με την πελατεία τους και δείχνουν να μην καταλαβαίνουν την κρίση. Οι πελάτες ζητούν να μάθουν συνταγές και συμβουλές. Αλλά και να δουν, να αγγίξουν και να μυρίσουν τα εμπορεύματα που βρίσκονται «χύμα στα τσουβάλια».

«Βλέπουμε τον πελάτη σαν άνθρωπο» μας λέει ο Μάριος Χατζηγεωργίου, ο οποίος διατηρεί κατάστημα μπαχαρικών και βοτάνων με τον αδελφό του Στέφανο. «Η Ευριπίδου όπως και η Σοφοκλέους έχουν την ιστορία τους. Ερχεται από το παρελθόν, οι πιο ηλικιωμένοι δεν την ξεχνούν, οι πιο νέοι τώρα τη γνωρίζουν. Το βλέπουμε όταν νέα παιδιά αναζητούν εδώ κιτρινόριζα, πιπέρια, μαχλέπι, μπαχάρια, γαρίφαλα, καπνιστή πάπρικα, μπούκοβο. "Μήπως έχετε κίμινο για σουτζουκάκια;" μας ρωτούν».

Οι σημασίες της τροφής

Η τροφή ως προϊόν και εμπόρευμα φαίνεται πως διατηρεί τις πολλαπλές της σημασίες. Στην Ευριπίδου σήμερα βρίσκουμε τα γνωστά καταστήματα μπαχαρικών, που ξεχωρίζουν λόγω των αρωμάτων, αλλά και όσπρια σε τσουβάλια, ξηρούς καρπούς και αλλαντικά. Τα προϊόντα έρχονται από διάφορες περιοχές της χώρας, μέσα από δίκτυα που έχουν σχηματίσει με τα χρόνια οι έμποροι με τους παραγωγούς, αλλά και από το εξωτερικό, κυρίως από χώρες της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής.

«Μέσα από την απλή καθημερινή σχέση του ανθρώπου με την τροφή του, θα λέγαμε ότι σε μερικά τετράγωνα του κέντρου συναρθρώνονται οι πολλαπλές κλίμακες από το παγκόσμιο μέχρι το τοπικό» προσθέτει η Δήμητρα Σπανού. «Αυτή η σχέση δεν αφορά όμως μόνο την παραγωγή και τη διανομή, αλλά και την κατανάλωση. Στα μπακάλικα που παραμένουν η πελατεία ποικίλλει, από τους παλιότερους μέχρι τους νεότερους. Οι παλιοί κατεβαίνουν χρόνια στο κέντρο από τις γειτονιές τους για τα ψώνια της εβδομάδας, έχοντας αναπτύξει προσωπικές σχέσεις εμπιστοσύνης με συγκεκριμένους εμπόρους σε όλη την αγορά. Οι νεότεροι ενημερώνονται από το Διαδίκτυο, είναι ευαισθητοποιημένοι στα θέματα υγείας, περιβάλλοντος και ποιότητας ζωής ή αναζητούν εξωτικά προϊόντα που προβάλλονται στην τηλεόραση και τα περιοδικά».

Τον τελευταίο καιρό κοινοποιήθηκαν τα μέτρα που η κυβέρνηση και η δημοτική αρχή προτίθενται να λάβουν για τη βελτίωση της κατάστασης στο κέντρο. Μια από τις εξαγγελίες αφορά και το χαρακτηρισμό της Ευριπίδου ως «οδού παραδοσιακού εμπορίου».

Σύμφωνα με τη Δήμητρα Σπανού, ο χαρακτήρας των παρεμβάσεων δεν είναι ακόμα σαφώς διατυπωμένος, αλλά η λογική των μέτρων περί «επανάκτησης» του κέντρου από τις «επιθυμητές» ομάδες -όπου υπονοούνται βέβαια και κάποιες «ανεπιθύμητες»- δημιουργεί εύλογα ερωτήματα.

«Οχι σε mall»

«Οχι μόνο για τον επιθετικό, σχεδόν πολεμικό, χαρακτήρα τέτοιων διατυπώσεων. Αλλά γιατί δείχνουν να αγνοούν τις ιδιαιτερότητες και τη σημασία περιοχών του κέντρου, που αποτελούν ευαίσθητα χωρικά, κοινωνικά και οικονομικά συστήματα, με σημαντικό ρόλο στην καθημερινότητα της πόλης. Ας ελπίσουμε ότι το όραμα του "δρόμου των μπαχαρικών" δεν είναι η μετατροπή σε ένα "ανοιχτό mall" με γκουρμέ προϊόντα, τουριστική ατραξιόν για τους επισκέπτες της πόλης, κατά το πρότυπο κάποιων αντίστοιχων ανακαινίσεων αγορών σε πόλεις του εξωτερικού. Τα νοήματα και οι σημασίες που περικλείει η οδός Ευριπίδου οφείλονται στο ότι παραμένει κομμάτι της καθημερινής ζωής στην πόλη και συμπυκνώνει την ιστορικά διαμορφωμένη, αλλά και συνεχώς μετασχηματιζόμενη σχέση των κατοίκων της με το αγαθό της τροφής και τους συμβολισμούς του». *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Με λέξεις-κλειδιά
Εμπόριο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Ελλάδα της έντυπης έκδοσης
Αστυνομικό ρεπορτάζ
Πιάστηκαν να αδειάζουν σκουπίδια σε σφραγισμένη χωματερή
Φωτιά σε πολυκατοικία στον Κολωνό
Πουλούσαν βρέφος για 15.000 ευρώ
Δύο Αλβανοί για φόνο
Βότανα
Ο δρόμος των μπαχαρικών
Δικαιοσύνη
«Βλαπτική μεταβολή η μετάθεση»
Δικαστικό ρεπορτάζ
«Εισαγγελικές ανακολουθίες» λίγο πριν απ' την αυλαία
Κτηνοτροφία
Στο σφαγείο η κτηνοτροφία
Ποιοι επιβιώνουν από την κρίση
Λαθρεμπόριο
Πώς έρχονται οι «μαϊμούδες» στην Ελλάδα
Η οικονομική κατάσταση εκτίναξε την εισαγωγή απομιμήσεων
600.000 κοντέινερ έρχονται, ελέγχονται μόνο δέκα!
Πνιγμοί
Υγρός, «άδικος» θάνατος
Πυρκαγιές
74 φωτιές ώς τώρα, η μία έκαιγε ώς χθες στο Ρέθυμνο
Συνέντευξη
«Μου φόρτωσαν τσάντα με μολότοφ»
Τουρισμός
Σύγχρονοι Ροβινσώνες
Φθηνές διακοπές στην ύπαιθρο χωρίς εκπτώσεις στη διασκέδαση
Ο εξοπλισμός, το Α και το Ω, για κάμπινγκ
Ασκηση με ράφτινγκ στον Βοϊδομάτη, ή κανό-καγιάκ στη λίμνη Πλαστήρα
Ρότα για κρυφές παραλίες
Χρήσιμες συμβουλές για να αποφύγουμε ατυχήματα
Υπουργείο Περιβάλλοντος
Και μεταβίβαση αυθαιρέτων
Ρυθμίσεις για το περιβάλλον
Άλλες ειδήσεις
Εγκρίθηκε η πρόταση για αλιεία
Απέκλεισαν το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο
Βυθίστηκε δεξαμενή
Απλήρωτοι δικαστικοί: «Μας εμπαίζουν»
Διευθυντές σχολείων δικαιώθηκαν για τις κρίσεις του 2007