Έντυπη Έκδοση

Οι ζωές των άλλων

Τα βιβλία αυτοσυστήνονται; Ο συγγραφέας είναι ο επαρκέστερος πληρεξούσιος ανάμεσα στο έργο του και στον αναγνώστη; Οι λέξεις και τα πράγματα του συγγραφέα πώς συναντούν τις λέξεις και τα πράγματα του ήρωα ή του αφηγητή;

Η στήλη «Τυπωθήτω» προκαλεί και απαντά σε τέτοιας υφής ερωτήματα. Βιβλία όλου του φάσματος, πριν φτάσουν στις προθήκες των βιβλιοπωλείων, εξομολογούνται λεπτομέρειες της γραφής τους. Πεζογράφοι, ποιητές, δοκιμιογράφοι, μεταφραστές, ανθολόγοι, σε πρώτο πρόσωπο, πριν παραδοθούν στον συστηματικό και στον απλό αναγνώστη - βιβλία πριν αρχίσουμε να τα φυλλομετράμε.

Νίκος Δαββέτας

Η Εβραία νύφη

Νουβέλα

εκδόσεις Κέδρος

Το μυθιστόρημα αυτό διαδραματίζεται σε τρεις πόλεις (Αθήνα - Βερολίνο - Θεσσαλονίκη) και σε δύο διαφορετικές εποχές (1943-1949 και 2005-2007).

Στα πρώτα κεφάλαια παρακολουθούμε την προβληματική ερωτική σχέση του κεντρικού αφηγητή με μια νέα ανορεξική γυναίκα. Εκείνη, η Νίκη, αναζητεί στοιχεία για την εμπλοκή του πατέρα της στον αφανισμό των Ελλήνων εβραίων. Επίλεκτο μέλος της γερμανόφιλης οργάνωσης «Εθνική Ενωση», ο πατέρας της είχε διοριστεί το 1943 στην ύποπτη για τις δραστηριότητές της Υπηρεσία Διαχείρισης Εβραϊκών Περιουσιών. Από αυτήν τη θέση «βιτρίνα» είχε τη δυνατότητα να εκμεταλλευτεί τις περιουσίες των Εβραίων που είχαν σταλεί σε στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Βυθισμένη στην κατάθλιψη και στην αινιγματική εμμονή της με τον γνωστό πίνακα του Ρέμπραντ Η Εβραία νύφη, η Νίκη δοκιμάζει τις αντοχές του σώματός της, όπως και της μνήμης της. Μάρτυρες της αντιφατικής συμπεριφοράς της, ο ψυχίατρος Δαβίδ Καπόν που την κουράρει και ο ανατολικογερμανός προπονητής Κουρτ Βάλζερ, που θα πραγματοποιούσε το όνειρο του πατέρα της να τη δει πρωταθλήτρια στο άλμα εις ύψος.

Θεατής στην προσπάθεια της Νίκης να ανακαλύψει την αλήθεια με κάθε τίμημα, ο κεντρικός αφηγητής αναμετράται κι αυτός με τη σκιά του νεκρού πατέρα του, σκαλίζοντας το «αριστερό» παρελθόν του οικογενειακού του περίγυρου.

Μέσα από μια ερωτική σχέση, σημαδεμένη από ανείπωτες αλήθειες και προσωπικές αντιφάσεις, στη σκιά άγνωστων θυμάτων και μιας αδιόρατης ενοχής, η Νίκη και ο αφηγητής, πασχίζουν να ανακαλύψουν το λεπτό όριο ανάμεσα στη ζωή που ζούμε και στη ζωή που επινοούμε.

«Η Εβραία νύφη», μετά τα μυθιστορήματα «Το θήραμα» (2004) και «Λευκή πετσέτα στο ριγκ» (2006), θα μπορούσε να διαβαστεί και ως το τρίτο μέρος μιας άτυπης τριλογίας με φόντο τη μεταπολεμική Ιστορία μας και τον αντίκτυπό της στις νεότερες γενιές, ωστόσο διατηρεί πλήρως την αυτοτέλειά της.

Στο παρόν βιβλίο προσέγγισα με ιδιαίτερη προσοχή το θέμα του αφανισμού των Ελλήνων Εβραίων. Στην πορεία της συγγραφής μού έκανε εντύπωση η άγνοια των συμπατριωτών μου για το Ολοκαύτωμα και τις επιπτώσεις του στην κοινωνική ζωή της Θεσσαλονίκης. Βέβαια, δεν είχα την πρόθεση να αναφερθώ διεξοδικά σε ένα τόσο μεγάλο θέμα -κάτι τέτοιο θα μαρτυρούσε αφέλεια και αλαζονεία- ούτε όμως και να γράψω ένα «ιστορικό μυθιστόρημα». Μπορεί ενίοτε να στηρίζομαι σε κάποια ντοκουμέντα, μα η πλοκή και τα πρόσωπα είναι προϊόντα μυθοπλασίας. Ολα έχουν επινοηθεί και υπακούουν στους νόμους της λογοτεχνίας, όχι της ιστορικής μαρτυρίας. Αλίμονο αν η επίσημη Ιστορία κατείχε το μονοπώλιο του προβληματισμού και των ερωτημάτων αναφορικά με το παρελθόν μας.

Επειδή τέσσερα κεφάλαια του βιβλίου εκτυλίσσονται στο Βερολίνο, χρειάστηκε να επισκεφθώ τρεις φορές τη γερμανική πρωτεύουσα και να δανειστώ «θραύσματα πραγματικότητας», για να στηρίξω πάνω τους τα επινοημένα γεγονότα. Δεν ξέρω αν τα κατάφερα να αποδώσω εκατό τοις εκατό την ατμόσφαιρα της πόλης, και μάλιστα σε δύο διαφορετικούς χρόνους. Η επαφή μου όμως, τόσο με τη γερμανική πραγματικότητα όσο και με την εβραϊκή παράδοση, με βοήθησαν να ξεκαθαρίσω τη δική μου οπτική και να αντιμετωπίσω, χωρίς προκαταλήψεις, τις ζωές των Αλλων. Εχει δίκιο ο Μίλαν Κούντερα όταν σημειώνει «πως η σύνθεση ενός μυθιστορήματος καταλαμβάνει μια ολόκληρη εποχή στη ζωή του συγγραφέα, ο οποίος όταν το τελειώσει δεν είναι πια αυτός που ήταν στην αρχή».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Στη στήλη
Τυπωθήτω
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Για την Ελλάδα,τη χώρα της ιλιγγιώδους μνήμης
Ασκήσεις ύφους
Κρυφές ταυτότητες
Από την πλευρά των πρωτοπόρων του ρωσικού μοντερνισμού
Το έπος της ήττας
Ο υποφερτός χειμώνας της πίστης
Προδημοσίευση
Το νέο βιβλίο της Καπάνταη
Το νέο βιβλίο του Αλέξη Σταμάτη
Πορτρέτο
Μια μέρα με τη Λένα Κιτσοπούλου
Τόποι και πρόσωπα
Ο ήλιος δύει μία ώρα νωρίτερα στις Αρχάνες
Συνέντευξη: Γιώργος Κοντογιώργης
Αναλύοντας το αδιέξοδο
Εντυπα
Το ξεχωριστό περιοδικό «Νήσος Ανδρος»
Από τις 4:00 στις 6:00
ΧΩΡΙΣΜΟΣ... Ιδανική κατάσταση για τραγούδια
Αφοσιωμένος στην ποίηση
Ποίηση
Τύχη βουνό!