Έντυπη Έκδοση

Ενας ιερωμένος τιμά την Ελλάδα

Μαξ Βιλαίν

Τρεχαντήρια της Μεσογείου. Περιήγηση μέσα από τα Γράμματα, τις Τέχνες και την Ιστορία

εισαγωγή - επιλογή κειμένων - μετάφραση και σχόλια: Δημήτρης Φίλιας

εκδόσεις Γρηγόρη, σ. 324, ευρώ 19

Μπροστά στον Παρθενώνα. «Κρίμα που ο ήλιος δεν φωτίζει τώρα την είσοδο!» αναφώνησε κάποιος από εμάς. Κι όμως, δεν είναι η είσοδος. Φημισμένοι ταξιδιώτες έχουν διαπράξει το ίδιο λάθος. Δεν έμπαιναν στο ναό από την πρόσοψη που ανακαλύπτουμε βγαίνοντας από τα Προπύλαια, αλλά από την αντίθετη πλευρά, από την Ανατολή (σ. 136).

Ο Καθολικός ιερέας Μαξ Βιλαίν, που γεννήθηκε στο βελγικό Ρανσάρ το 1931, αλλά εγκατέλειψε τα πάτρια εδάφη το 1940, λόγω της ναζιστικής απειλής, έχει βραβευτεί το 1973 και το 1995 για το σύνολο του έργου του ως μυθιστοριογράφου, δοκιμιογράφου και κριτικού της λογοτεχνίας. Παρ' όλα αυτά, μεταφράζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, χάρη στον ακούραστο καθηγητή του Τμήματος Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιόνιου Πανεπιστήμιου στην Κέρκυρα, τον κύριο Δημήτρη Φίλια, που είναι κι αυτός γιος Ορθόδοξου χριστιανού ιερέα. Αυτό είναι προφανές στην επιλογή των κειμένων που έχει μεταφράσει, με ιδιαίτερες λογοτεχνικές αξιώσεις. Ειδικά στα κεφάλαια όπου ο Καθολικισμός αντιμετωπίζει το δίλημμα «Αθήνα ή Ιερουσαλήμ» (σ. 140) είναι εμφανής η πνευματική αγωνία -και του Μαξ Βιλαίν και του μεταφραστή του- να ισορροπήσει δίκαια ανάμεσα σε δύο αντιθετικούς -σε πρώτη προσέγγιση- πολιτισμούς. Αποφαίνεται ο Καθολικός ιερέας: «Οχι στους Ελληνες θεούς, που, εξάλλου, είναι ελάχιστα συμπαθητικοί στο σύνολό τους. Ναι στην αναζήτηση της αλήθειας και του κάλλους μέσα από τους φιλοσόφους και τους καλλιτέχνες. Κάπως έτσι μπορούμε να συνοψίσουμε τη στάση του χριστιανισμού, που τελικά θα συμμαχούσε με το καλύτερο κομμάτι του Ελληνισμού. Περιπλανιόμαστε στα μικρά γραφικά δρομάκια της Πλάκας. Η θέα των μικροπωλητών με κάνει να σκεφτώ τον Σωκράτη, που ποτέ δεν σταματήσαμε ν' αγαπάμε, αν και παραμένει πραγματικά δύσκολο να σκιαγραφήσει κανείς τη σύνθετη προσωπικότητά του χωρίς τους περιορισμούς του ελεύθερου ερευνητή» (σ.σ. 140-141). Αυτό το ηθικό δίλημμα και η αμφιταλάντευση ανάμεσα στην παγανιστική γοητεία του ελληνικού τοπίου και την ομιχλώδη ατμόσφαιρα των ευρωπαϊκών πόλεων του Βορρά, ανάμεσα στον ανθρωποκεντρισμό των Ελλήνων καλλιτεχνών και φιλοσόφων και τη θεοκεντρικότητα των αρχιτεκτόνων των γοτθικών ναών, είναι από τα βασικά στοιχεία γοητείας και αφηγηματικής αμεσότητας αυτού του ενδιαφέροντος πονήματος. Η περιήγηση του Μαξ Βιλαίν σε αρχαιολογικούς χώρους τής κυρίως Ελλάδας, αλλά και των Κυκλάδων και της Κρήτης, αποκτά τον χαρακτήρα ενός δεύτερου προσκυνήματος μετά τον Απόστολο Παύλο. Ενός προσκυνήματος με σκοπό την αναζήτηση της αλήθειας, και του κάλλους - σε μια πιο «πνευματική», «αφ-υλοποιημένη» εκδοχή του. Εξαιρετική η φιλολογική και μεταφραστική εργασία του Δημήτρη Φίλια. Οσο κι αν διαφωνούμε ίσως -ως Ορθόδοξοι Ελληνες- με ορισμένες από τις ιδεολογικές και αισθητικές θέσεις του Καθολικού ιερωμένου, αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την αυτογνωσία μας να ερχόμαστε σε επαφή με τις αντιδράσεις που προκαλεί το ελληνικό τοπίο και ο συνεχής μέσα στους αιώνες ελληνικός πολιτισμός μας στους ειλικρινείς ξένους περιηγητές, που ναι μεν προβάλλουν τη δική τους κουλτούρα πάνω στα μνημεία μας, δεν μπορούν όμως παρά να παρασυρθούν σ' ένα ταξίδι αισθήσεων, εμπνεύσεων και μεγάλων αισθητικών απολαύσεων που τους χαρίζει η Ελλάδα. Και δεν μπορούν να αντισταθούν στον πειρασμό να μιλήσουν, ή να γράψουν, γι' αυτή τους τη -μυστικιστική σχεδόν- εμπειρία.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Διάχυτο αίσθημα απουσίας
Ε.Ε. Cummings: Συγγραφέας εικόνων, σχεδιαστής λέξεων
Συνθέτες κλασικής μουσικής: Οι ροκ σταρ της εποχής τους
Μεταφυσική έγνοια ίσον φυσική απώλεια
Οι κρυπτωνυμίες της γραφής
Ανεμπόδιστη θέα στην Καπέλα Σιξτίνα
Το πάθος της Δελφικής Ιδέας
Η θάλασσα που έσταξε
Το χρονικό ενός σπάνιου βίου
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Διάχυτο αίσθημα απουσίας
Ε.Ε. Cummings: Συγγραφέας εικόνων, σχεδιαστής λέξεων
Ενας ιερωμένος τιμά την Ελλάδα
Συνθέτες κλασικής μουσικής: Οι ροκ σταρ της εποχής τους
Μεταφυσική έγνοια ίσον φυσική απώλεια
Οι κρυπτωνυμίες της γραφής
Ανεμπόδιστη θέα στην Καπέλα Σιξτίνα
Το πάθος της Δελφικής Ιδέας
Η θάλασσα που έσταξε
Το χρονικό ενός σπάνιου βίου
Οψεις της ανάγνωσης
Η γενικευμένη ομοιομορφία δημιουργεί σύγχυση και αδιαχώρητο
Λογοτεχνία
Ο ποιητής του φαρμακωμένου καιρού
Από τις 4:00 στις 6:00
Οι άνθρωποι με αναπηρίες δικαιώνονται στη χώρα μας μόνο στο τραγούδι
Ενας «Νονός», δυναμίτης!
Άλλες ειδήσεις
Το κλεμμένο γράμμα και η γένεση του λακανισμού
Καρτ ποστάλ από τη Λισαβόνα
Εν τη ρίμα του λόγου / Φυσάει