Έντυπη Έκδοση

Μεταφυσική έγνοια ίσον φυσική απώλεια

Γιώργος Λ. Ευαγγελόπουλος

Καστοριάδης και σύγχρονη πολιτική θεωρία

εκδόσεις Ευρασία,

σ. 122, ευρώ 9,66

Ο Γιώργος Λ. Ευαγγελόπουλος, νηφάλιος, πρόθυμος και ευέλικτος, σ' ένα βιβλίο συμμαζεμένο κι ενδιαφέρον. Γράφει για την επιρροή που είχε ο Καστοριάδης στη σκέψη του. Θυμίζει τη στενή σχέση των θέσεων του Καστοριάδη με τις εξελίξεις και τις ανάγκες της σύγχρονης πολιτικής: Τι υπάρχει στη θεωρία της άμεσης δημοκρατίας που μπορεί να φανεί χρήσιμο, έως λυτρωτικό, για τη διαδρομή της φιλελεύθερης κοινοβουλευτικής δημοκρατίας; Αυτή η άμεση δημοκρατία είναι, κατά τ' άλλα, εφικτή; Μπορούμε να περάσουμε με επιτυχία από την ατομική στη συλλογική αυτονομία; Ποια είναι η πολιτική δίαιτα ή διατροφή που σηκώνει η εποχή μας; Ποια είναι η κατάσταση, ποιο το όνομα της εποχής μας; Και τέλος, η τεχνολογία έχει ρόλο στην οργάνωση ή αυτο-οργάνωση των κοινωνιών; Είναι δημοκρατική, ουδέτερη, αυτόνομη ή παραληρηματική; Από τους ενδοιασμούς του Καστοριάδη, στην άκριτη, σύγχρονη υποδοχή της.

«Συνοπτική, πνευματικά έντιμη, κριτική τοποθέτηση έναντι του πυρήνα της πολιτικής σκέψης του Καστοριάδη».

Σημειώσεις που κρατήσαμε:

* Είμαστε πολύ αφελείς, ή πονηροί, όσον αφορά την εφαρμογή της πολιτικής. Οσο αφελείς ή πονηροί είμαστε σχετικά με τους κύκλους της οικονομίας. Οπως θέλουμε οικονομίες σε συνεχή άνθηση και θετικοπρόσημες εργασίες, έτσι θέλουμε ονειρεμένες και αλάνθαστες πολιτικές. Ολες, μα όλες οι οικονομίες, όλες, μα όλες οι πολιτικές πετυχαίνουν στο ίδιο ποσοστό που αποτυγχάνουν. Το πέρασμα από τη μια φάση τους στην άλλη, στη δεύτερη ή επόμενη, εξαρτάται από το μέτρο της τεμπελιάς ή της σοφίας. Το αύριο, όσο αλλιώτικο και να 'ναι, δεν έρχεται χωρίς προβλήματα. Επίσης, κανένας δεν μπορεί να ισχυρίζεται ότι ο φιλελευθερισμός πέτυχε -δεν χρειάζεται να τεντώσουμε τα μάτια για να το δούμε-, για να ισχυριστεί ότι ο επόμενος πολιτικός σχηματισμός δεν θα είναι καλύτερος.

* Χυδαία είναι η υπόσχεση ότι θα φτιάξεις μια κοινωνία όπου όλοι θα είναι ελεύθεροι. Είναι σαν να λες ότι θα φτιάξεις μια ζωή όπου όλες οι μέρες θα είναι ευτυχισμένες. Αφελείς ή πονηροί αυτοί που το λένε. Αφελείς ή πονηροί αυτοί που το πιστεύουν.

* Οταν επιβάλλεις, πεισματικά, τη δημοκρατία, είσαι χειρότερος από τους τρομοκράτες που απειλούν να σε ρίξουν. Η πραγματική δημοκρατία είναι αυτή που δεν πιέζει τη συμμετοχή, είναι αυτή που δεν προσπαθεί να διαφημίσει τον παράδεισό της ή να προσηλυτίσει.

* Οι πολιτικοί το παίζουν βασιλιάδες, εκλεκτοί του Θεού. Νομίζουν ότι αποκτούν δικαιώματα σε υψηλές, ειδικές ανέσεις. Αντί να ζουν με την κοινωνία, βγαίνουν έξω από αυτή. Μοιράζουν εντολές από μακριά και φτιάχνουν καταρράκτες.

* Οι πολιτικοί είναι, πλέον, διακόσμηση. Είναι ηθοποιοί. Είναι εκτελεστές συμφερόντων εξαιρετικά ολιγάνθρωπων. Δεν είναι αυτοί που ορίζουν τη μόδα της κοινωνικής δομής και δράσης. Οι πολιτικοί σήμερα είναι πλασιέ.

* Αν ζούσαμε σε δημοκρατία, τότε θα πουλούσαν, τουλάχιστον, ό,τι όριζε η λαϊκή φωνή.

* Κυβερνώ θα πει οργανώνω, συντονίζω, βελτιώνω, διαδραματίζω. Δεν θα πει εξουσιάζω. Σημαίνει αγαπώ και νοιάζομαι, όχι κοροϊδεύω. Οταν ο, λόγω συγκυρίας ή εκλογής, δυνατός αναλαμβάνει να οδηγήσει ένα κράτος, έναν λαό, δεν χρησιμοποιεί τη δύναμή του για να παραμερίζει και να εξαθλιώνει, αλλά για να αγκαλιάζει. Οι ιδεολογικά μισοί, κομματάρχες και κομματομέλη, μαθαίνουν μόνο να χτυπούν και να παραμερίζουν. Δεν γνωρίζουν τίποτα από συλλογική, ανιδιοτελή δύναμη και ώθηση, πρόοδο και κίνηση. Το σύστημα του κοινοβουλευτισμού πάσχει από τα ιδανικά του.

* «Πώς να κυβερνηθεί η κοινή ζωή;» Είναι ίδια η ερώτηση με το «Πώς να κυβερνηθεί το Σύμπαν;». Μεταφυσικές ερωτήσεις που τρώνε χρόνο και δημιουργούν προβλήματα. Πάντως, όποιος βρει την απάντηση στο δεύτερο, ξέρει και το πρώτο.

* Ο φόβος της μετακίνησης που δείχνουν τα πολιτικά συστήματα δεν είναι πρωτοφανής, ούτε μεμπτός. Ο,τι συμβαίνει στον άνθρωπο, που αντέχει, μ' έναν πόνο ή μια γκρίνια, τη ζωή του και δεν τολμά να κάνει την αλλαγή, που όχι θα τον σώσει, αλλά σίγουρα θα τον ξαλαφρώσει και θα του δώσει ενέργεια και άλλη οπτική, αυτό συμβαίνει και με τα πολιτικά συστήματα. Ας έχουμε (λένε οι ηγέτες και οι ψηφοφόροι) τα θύματα και τις διαμαρτυρίες, προκειμένου να μη διατρέξουμε το ρίσκο. Ας μείνουμε με μια μικρή απόλαυση στην αθλιότητα παρά μ' ένα άγνωστο στη διακύβευση.

ΕΚΔΗΛΩΣΗ

Τα περιοδικά (δε)κατα, Μανδραγόρας και Poetix και η πολιτιστική λέσχη Αναιρέσεις παρουσιάζουν έναν Θαυμαστό καινούργιο κόσμο - Ενα τοπίο της Νέας Ποίησης, νέοι ποιητές και ποιήτριες κάτω των σαράντα ετών που εξέδωσαν το πρώτο τους βιβλίο μέσα στη δεκαετία του 2000. Σάββατο, 16 Οκτωβρίου 2010, στις 12 το μεσημέρι, στη Στοά του Βιβλίου.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Διάχυτο αίσθημα απουσίας
Ε.Ε. Cummings: Συγγραφέας εικόνων, σχεδιαστής λέξεων
Ενας ιερωμένος τιμά την Ελλάδα
Συνθέτες κλασικής μουσικής: Οι ροκ σταρ της εποχής τους
Οι κρυπτωνυμίες της γραφής
Ανεμπόδιστη θέα στην Καπέλα Σιξτίνα
Το πάθος της Δελφικής Ιδέας
Η θάλασσα που έσταξε
Το χρονικό ενός σπάνιου βίου
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Διάχυτο αίσθημα απουσίας
Ε.Ε. Cummings: Συγγραφέας εικόνων, σχεδιαστής λέξεων
Ενας ιερωμένος τιμά την Ελλάδα
Συνθέτες κλασικής μουσικής: Οι ροκ σταρ της εποχής τους
Μεταφυσική έγνοια ίσον φυσική απώλεια
Οι κρυπτωνυμίες της γραφής
Ανεμπόδιστη θέα στην Καπέλα Σιξτίνα
Το πάθος της Δελφικής Ιδέας
Η θάλασσα που έσταξε
Το χρονικό ενός σπάνιου βίου
Οψεις της ανάγνωσης
Η γενικευμένη ομοιομορφία δημιουργεί σύγχυση και αδιαχώρητο
Λογοτεχνία
Ο ποιητής του φαρμακωμένου καιρού
Από τις 4:00 στις 6:00
Οι άνθρωποι με αναπηρίες δικαιώνονται στη χώρα μας μόνο στο τραγούδι
Ενας «Νονός», δυναμίτης!
Άλλες ειδήσεις
Το κλεμμένο γράμμα και η γένεση του λακανισμού
Καρτ ποστάλ από τη Λισαβόνα
Εν τη ρίμα του λόγου / Φυσάει