Έντυπη Έκδοση

Το φετινό Νόμπελ Ιατρικής στον «πατέρα» των 4 εκατομμυρίων παιδιών του σωλήνα

Η επιβράβευση της «αμώμου συλλήψεως» στο εργαστήριο

Μοναδικός αποδέκτης του βραβείου Νόμπελ Ιατρικής για το 2010 είναι ο Ρόμπερτ Εντουαρντς (Robert Edwards), ο επιφανής Βρετανός βιολόγος-εμβρυολόγος που πριν από 32 χρόνια «δημιούργησε» το πρώτο παιδί του σωλήνα. Χάρη στη μέθοδο της ανθρώπινης εξωσωματικής γονιμοποίησης που επινόησε, χιλιάδες απελπισμένα ζευγάρια κατάφεραν να αποκτήσουν παιδιά παρακάμπτοντας τα ανυπέρβλητα, μέχρι τότε, προβλήματα στειρότητας που αντιμετώπιζαν. Οσο για την αποτελεσματικότητα αυτής της πρωτότυπης αναπαραγωγικής μεθόδου; Αυτή επιβεβαιώνεται από τα τουλάχιστον 4 εκατομμύρια «παιδιά του σωλήνα» που ήδη ζουν ανάμεσά μας.

Ποτέ άλλοτε ένα βραβείο Νόμπελ Ιατρικής δεν υπήρξε τόσο δημοφιλές για το ευρύτατο μη ειδικό κοινό όσο αυτό που απονεμήθηκε φέτος. Ακόμη κι αν δεν μας θυμίζει τίποτα το όνομα του επιστήμονα που το κέρδισε, σίγουρα θα έχουμε ακούσει κάποτε το όνομα της Λουίζ Μπράουν (Louise Brown), του πρώτου «παιδιού του σωλήνα» που ήρθε στον κόσμο πριν από 32 χρόνια. Το μακρινό 1978 η φωτογραφία και η ασυνήθιστη ιστορία της γέννησής της έκαναν τον γύρο του κόσμου: ήταν το πρώτο ανθρώπινο πλάσμα που γεννήθηκε έπειτα από εξωσωματική γονιμοποίηση.

Σήμερα, η Λουίζ Μπράουν είναι 32 ετών και μητέρα ενός παιδιού, ενώ ο Ρόμπερτ Εντουαρντς, ο επιστήμονας που την «έφερε» στον κόσμο, είναι 85 ετών. Και μολονότι ο γηραιός επιστήμονας έχει εγκαταλείψει τα τελευταία χρόνια την επιστημονική έρευνα, είχε την ικανοποίηση να δει -και κυρίως να προπαγανδίσει- τις εντυπωσιακές εξελίξεις τής εκτός του σώματος γονιμοποίησης. Μια νέα και ιδιαίτερα αποτελεσματική στρατηγική αντιμετώπισης της ανθρώπινης στειρότητας, που πρώτος αυτός κατάφερε να την υλοποιήσει και έκτοτε είδε να εφαρμόζεται μαζικά, φέρνοντας στον κόσμο περισσότερα από 4 εκατομμύρια παιδιά!

Ο Εντουαρντς είχε αρχίσει να εργάζεται με πειραματικές μεθόδους ικανές να αντιμετωπίσουν κάποιες μορφές γυναικείας ή ανδρικής στειρότητας ήδη από τη δεκαετία του '50: από τότε διέβλεπε ότι η γονιμοποίηση εκτός του γυναικείου σώματος ενός ωαρίου από κάποια σπερματοζωάρια θα μπορούσε να αποτελέσει έναν αρκετά αποτελεσματικό τρόπο να παρακαμφθούν κάποια ανυπέρβλητα αναπαραγωγικά εμπόδια. Ετσι, ύστερα από αρκετές ατυχείς πειραματικές προσπάθειες, κατάφερε το 1968 να γονιμοποιήσει ένα ανθρώπινο ωάριο σε δοκιμαστικό σωλήνα, ενώ την ίδια χρονιά είχε την τύχη να γνωρίσει τον χειρουργό γυναικολόγο Πάτρικ Στέπτοου (Patrick Steptoe). Χάρη στη στενή συνεργασία με αυτόν το λαμπρό γιατρό, η μέχρι τότε καθαρά εργαστηριακή διερεύνηση της εξωσωματικής γονιμοποίησης θα μετατραπεί σταδιακά σε επιτυχημένη ιατρική πρακτική.

Πράγματι, η αποφασιστική καμπή στις μέχρι τότε καθαρά εργαστηριακές έρευνες του βιολόγου θα επέλθει μόνο μετά τη συνάντησή του με τον επιφανή γυναικολόγο. Πράγματι, ενώ ο Εντουαρντς βελτίωνε τις εργαστηριακές τεχνικές εξωσωματικής γονιμοποίησης, ο Στέπτοου θα βρει τον τρόπο να εξαγάγει (μέσω λαπαροσκόπησης) τα πολύτιμα ωάρια από τις σάλπιγγες των γυναικών που υπέφεραν από στειρότητα. Και είναι βέβαιο ότι με αυτόν το σπουδαίο γιατρό θα μοιράζονταν φέτος το βραβείο Νόμπελ, αν δεν είχε πεθάνει το 1988.

Παρακάμπτοντας τη στειρότητα

Ωστόσο, παρά τα πρώτα απτά και ιδιαίτερα ελπιδοφόρα αποτελέσματα αυτής της συνεργασίας, οι δύο λαμπροί επιστήμονες δεν κατάφεραν να εξασφαλίσουν δημόσια χρηματοδότηση για να συνεχίσουν τις έρευνές τους. Ευτυχώς, μια γενναιόδωρη ιδιωτική προσφορά θα τους επιτρέψει να προχωρήσουν τις πρωτοποριακές τους έρευνες, οι οποίες τα επόμενα χρόνια τούς οδήγησαν στην τελειοποίηση των τεχνικών της «εξωσωματικής γονιμοποίησης». Χάρη σε αυτές τις κατακτήσεις θα έλθει στον κόσμο στις 25 Ιουλίου 1978 η Λουίζ Μπράουν, το πρώτο παιδί του σωλήνα.

Οσο για την ίδια την τεχνική της «εξωσωματικής γονιμοποίησης με μεταφορά του εμβρύου», που στα αγγλικά ονομάζεται IVS- ΕΤ (In Vitro Fertilization and Embryo Transfer), αυτή τα επόμενα χρόνια αποδείχτηκε αρκετά αποτελεσματική για την αντιμετώπιση σοβαρών προβλημάτων στειρότητας χιλιάδων ανδρών και γυναικών.

Η τεχνική αυτή συνίσταται στη χειρουργική εξαγωγή ωαρίων από το γυναικείο σώμα και στην καλλιέργειά τους στο εργαστήριο. Κατόπιν ακολουθεί η γονιμοποίηση σε δοκιμαστικό σωλήνα αυτών των ωαρίων με υγιή σπερματοζωάρια. Τέλος, επιλέγεται το πιο κατάλληλο από τα έμβρυα που προκύπτουν απ' αυτή τη μάλλον ψυχρή «ερωτική» πράξη και ύστερα από δύο τρεις ημέρες εμφυτεύεται στη μήτρα της μέλλουσας μητέρας.

Μολονότι αυτή η μέθοδος ούτε «λύνει» ούτε «θεραπεύει» τα πραγματικά αίτια της στειρότητας αυτών των ατόμων, σε πάρα πολλές περιπτώσεις καταφέρνει να «παρακάμψει» τις αναπαραγωγικές τους αδυναμίες και να ικανοποιήσει τη ζωτική τους ανάγκη να τεκνοποιήσουν.

Αναγνωρίζοντας αυτό το αναμφισβήτητο γεγονός, αλλά και τις απίστευτες επιστημονικές εξελίξεις που προέκυψαν από την επινόηση της εξωσωματικής γονιμοποίησης, η αρμόδια επιτροπή για την απονομή των βραβείων Νόμπελ Ιατρικής επέλεξε να τιμήσει φέτος με το σχετικό βραβείο τον Ρόμπερτ Εντουαρντς.

Ιδού πώς δικαιολογούν σε σχετική ανακοίνωσή τους τη φετινή τους επιλογή τα μέλη της επιτροπής του Ινστιτούτου Karolinska της Στοκχόλμης: «Οι ανακαλύψεις του Εντουαρντς κατέστησαν δυνατή την αντιμετώπιση της στειρότητας που πλήττει μεγάλο μέρος της ανθρωπότητας και πάνω από το 10% των ζευγαριών στον κόσμο».

Φόβοι και προοπτικές

Μέχρι σήμερα, ο αριθμός των παιδιών που έχουν γεννηθεί χάρη στην εφαρμογή της ιατρικά υποβοηθούμενης εξωσωματικής γονιμοποίησης υπερβαίνουν τα 4 εκατομμύρια. Αυτός ο τεράστιος αριθμός προβάλλεται συχνά ως επιβεβαίωση της επιτυχίας αυτής της μεθόδου. Δυστυχώς όμως, παραλείπεται συστηματικά κάθε αναφορά στον πολύ μεγαλύτερο αριθμό των αποτυχημένων εφαρμογών της ή στον τεράστιο αριθμό ανθρώπινων εμβρύων που δημιουργούνται στο εργαστήριο και είναι καταδικασμένα να παραμείνουν για πάντα «ορφανά», αφού ποτέ δεν θα φυτευτούν σε μια μήτρα για να αναπτυχθούν σε παιδιά.

Ωστόσο, σε ό,τι αφορά την ανθρώπινη αναπαραγωγή, η φύση δεν είναι καθόλου πιο γενναιόδωρη από την τεχνολογία: ένα νεαρό και γόνιμο ζευγάρι έχει μόνο 17% πιθανότητες να συλλάβει ένα παιδί σε κάθε γόνιμο κύκλο της γυναίκας. Οσο για τα ζευγάρια που έχουν περάσει το 35 έτος της ηλικίας, η πιθανότητα σύλληψης κατά την ερωτική πράξη είναι, στην καλύτερη περίπτωση, μία στις δέκα (ενώ για τα νεότερα ζευγάρια είναι μία στις τέσσερις!). Και η κατάσταση αυτή αναμένεται να επιδεινωθεί δραματικά τα επόμενα χρόνια, λόγω κυρίως του αφύσικου και οικολογικά επιβαρημένου τρόπου ζωής των ανθρώπων στις σύγχρονες πολιτείες. Αναπόφευκτα λοιπόν, η προσφυγή στην ιατρικά υποβοηθούμενη γονιμοποίηση αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια.

Ολα δείχνουν ότι τις επόμενες δεκαετίες τα περισσότερα ζευγάρια θα κάνουν σεξ με σκοπό όχι την αναπαραγωγή αλλά αποκλειστικά την απόλαυση. Μήπως, με τη δικαιολογία του οικογενειακού προγραμματισμού ή της επαγγελματικής τους καριέρας, θα πεισθούν και να στειρώνονται οικειοθελώς, αφού βέβαια πρώτα καταψύξουν αρκετά από τα σφριγηλά ωάρια ή τα σπερματοζωάριά τους; Και, όταν κρίνουν ότι ήλθε η «κατάλληλη» στιγμή, θα γίνονται γονείς αποκλειστικά μέσω της εξωσωματικής γονιμοποίησης των αποψυγμένων τους γαμετών;

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Επιστήμη & Τεχνολογία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Επιστήμη & Τεχνολογία της έντυπης έκδοσης
Άλλες ειδήσεις
Η επιβράβευση της «αμώμου συλλήψεως» στο εργαστήριο