Έντυπη Έκδοση

Ενιωθε ζωγράφος, ήταν ο απόλυτος δημιουργός

Εφυγε στα 91 του ο Κάρολος Τσίζεκ, μια ξεχωριστή προσωπικότητα της πολιτιστικής ζωής της Θεσσαλονίκης

Μία από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες της μεταπολεμικής πολιτιστικής ζωής στη Θεσσαλονίκη, ο Κάρολος Τσίζεκ, δεν υπάρχει πια. Ο γνωστός ζωγράφος, μεταφραστής, επιμελητής εντύπων, συγγραφέας, γραφίστας και καθηγητής της ιταλικής άφησε την τελευταία του πνοή, στα 91 του χρόνια, τα ξημερώματα του Σαββάτου και το απόγευμα της ίδιας μέρας έγινε η κηδεία του.

Γεννημένος το 1922 στην ιταλική πόλη Μπρέσια από Τσέχους γονείς κι εγκατεστημένος στη Θεσσαλονίκη από το 1929, ο Τσίζεκ υπήρξε συνοδοιπόρος του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη και του Ντίνου Χριστιανόπουλου στις περιπέτειες των περιοδικών «Κοχλίας» και «Διαγώνιος» αντίστοιχα, και ειδικά το γραφιστικό του έργο, όπως αποτυπώθηκε σε εκατοντάδες εξώφυλλα των εκδόσεων της «Διαγωνίου», έχει χαρακτηριστεί από τον Χριστιανόπουλο ως «εκπληκτικό για τα ελληνικά χρονικά».

Αισθαντικός ποιητής

Οπως δήλωνε ο Τσίζεκ σε παλιότερη συνέντευξή του στην «Ε», από τις πολλές του ιδιότητες ο ίδιος ξεχώριζε εκείνην του ζωγράφου: «Αισθάνομαι πιο κοντά στη ζωγραφική γιατί μ' αυτήν, εκφράζοντας τον εαυτό μου, επιτελώ και ένα έργο, ενώ οι άλλες με βοηθούν περισσότερο βιοποριστικά.

Αν εξαιρέσουμε το γράψιμο, το οποίο ωστόσο στην Ελλάδα δεν πληρώνεται, με τις άλλες ιδιότητες αξιοποιώ τις δυνατότητές μου αλλά δεν εκφράζω τον βαθύτερό μου εαυτό». Αισθαντικός ποιητής (βλ. «Στίχοι έρωτα και αγάπης», εκδ. Μπιλιέτο), ο Κάρολος Τσίζεκ είχε γράψει και πεζά, τα οποία διασκορπισμένα μέχρι πρότινος σε διάφορα περιοδικά παρέμεναν μάλλον άγνωστα.

Από την περασμένη άνοιξη, όμως, έξι αφηγήματά του, που στήνουν γέφυρες ανάμεσα στην προσωπική του διαδρομή και την ιστορία της Θεσσαλονίκης, βρίσκονται συγκεντρωμένα στη φροντισμένη έκδοση της «Κίχλης» με τίτλο «Η λιμνοθάλασσα της Γεωργικής Σχολής», συνοδευμένα μ' ένα επίμετρο του Αλέξη Ζήρα.

Απόφοιτος του Ιταλικού Λυκείου της Θεσσαλονίκης και του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, ο Τσίζεκ ήταν φορέας ενός στοχαστικού κεντροευρωπαϊκού μοντερνιστικού πνεύματος κι εκτός από τσεχικά, ιταλικά και άψογα ελληνικά, μιλούσε επίσης ρωσικά και σλοβακικά, όντας ικανός να μεταφράζει απ' όλες τις παραπάνω γλώσσες.

Το πολύπλευρο δημιουργικό του έργο χρονολογείται από την περίοδο της γερμανικής κατοχής -τα πρώτα εικαστικά του παρουσιάστηκαν το '44 στο ανθοπωλείο του Ευρυβιάδη Κωνσταντινίδη, μαζί με των Πεντζίκη, Σβορώνου, Ιατρού και Σαχίνη. Οπως ισχυριζόταν, ουδέποτε επεδίωξε να δημιουργήσει κάποιον μύθο γύρω από τις αισθητικές επιλογές του. «Από το μύθο προτιμώ μια ξεκάθαρη αντίληψη των πραγμάτων. Κάθε φορά που καταπιάστηκα με κάτι, μια και δεν είχα κερδοσκοπικές βλέψεις, προσπάθησα να το κάνω όσο μπορούσα πιο καλά, ώστε να μην έχω την αίσθηση πως έχασα το χρόνο μου. Μόνο μια καλή δουλειά είναι αυτή που μπορεί ν' αντέξει στη φθορά του χρόνου».

Τιμημένος τόσο από το ιταλικό όσο και από το ελληνικό κράτος, ο Τσίζεκ είχε αναγορευθεί από το 2000 επίτιμος διδάκτορας του ΑΠΘ κι ένα σημαντικό μέρος του έργου του, έπειτα από δική του δωρεά, βρίσκεται σήμερα στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. «Ο θάνατος του Κάρολου Τσίζεκ, προσωπικού μου αγαπημένου φίλου και συνεργάτη επί 60 συνεχή χρόνια, με κατατάραξε» δήλωσε ο Ντίνος Χριστιανόπουλος, συμπληρώνοντας: «Υπήρξε σαφώς ανώτερός μου...»

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

1 σχόλιο

1 Ο/Η sp έγραψε: (πριν 3 έτη)
συγκίνηση.

και συ ρε ντίνο έστω μια φορά χωρίς το εγώ
Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 1

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Θάνατος
Εικαστικά
Ποίηση
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Κινηματογράφος
Η υπόκλιση του Λόρενς της Αραβίας
Εικαστικά
Ενιωθε ζωγράφος, ήταν ο απόλυτος δημιουργός
ΕΚΕΒΙ
Ο Παναγιωτόπουλος «έδειξε» Τζαβάρα
Θέατρο
Πολύτροπες γυναικείες (;) γραφές
Αρχαιολογία
Απεσύρθη αγαλματίδιο του Πάνα από δημοπρασία των Sotheby's
Εθνική Πινακοθήκη
Υπάρχουν ευθύνες για την αστοχία της μελέτης;
Βιβλίο
Δεσποινίς ετών 120
TV & Media
Τραγούδια και μπάλα φάγανε τις ειδήσεις
Χριστούγεννα για τα παιδιά
Γιορτινή μουρμούρα