Έντυπη Έκδοση

ΤΟ «ΑΜΑΝΤΕΟΥΣ» ΤΟΥ ΣΑΦΕΡ ΑΝΕΒΗΚΕ ΣΤΟ «ΒΡΕΤΑΝΙΑ»

«Σε εποχή παρακμής, θέλω παραμύθι»

Ο Δημήτρης Λιγνάδης σκηνοθετεί -πρωταγωνιστώντας ως Σαλιέρι- το «Αμαντέους» του Πίτερ Σάφερ, το θεατρικό που ο Μίλος Φόρμαν έκανε διάσημο ως ταινία το 1984, έχοντας δίπλα του ως Μότσαρτ τον Χριστόφορο Παπακαλιάτη.

Χριστόφορος Παπακαλιάτης - Δημήτρης Λιγνάδης για πρώτη φορά επί σκηνής μαζί. «Ενα μεγάλο στοίχημα και για μένα και για τον Χριστόφορο», παραδέχεται ο Λιγνάδης Χριστόφορος Παπακαλιάτης - Δημήτρης Λιγνάδης για πρώτη φορά επί σκηνής μαζί. «Ενα μεγάλο στοίχημα και για μένα και για τον Χριστόφορο», παραδέχεται ο Λιγνάδης Δεν είναι η μοναδική έκπληξη της παράστασης, που ανέβηκε στο θέατρο «Βρετάνια» με όλα τα κλισέ μιας υπερπαραγωγής, υπονομεύοντάς τα ωστόσο ενσυνείδητα. Βίντεο, «πειραγμένη» αισθητική, υπερρεαλισμός ανατρέπουν πολλά από τα στεγανά που είχε δημιουργήσει το χαριτωμένο και βραβευμένο με Οσκαρ φιλμ του Φόρμαν, το οποίο, με υπόκρουση τις θεσπέσιες μουσικές του μουσουργού -που διατηρεί στην παράστασή του και ο Λιγνάδης-, αναβίωνε τη φανταστική αντιπαράθεση του Μότσαρτ (1756-1791) με τον «ζηλόφθονο» συνάδελφό του Αντόνιο Σαλιέρι (1750-1825). Και μαζί μια ολόκληρη εποχή. Τη Βιέννη του ύστερου 18ου αιώνα.

Γιατί, όμως, σήμερα, σε εποχές κρίσης και μνημονίων, να αποφασίσει κάποιος να ανεβάσει το συγκεκριμένο έργο; Πριν από λίγους μήνες στα σκαλοπάτια τού «Βρετάνια» προπηλακίστηκε ανηλεώς από εξαγριωμένους πολίτες ο πρώην υπουργός Κ. Χατζηδάκης. Μπροστά από το θέατρο σείεται η πόλη από τις απεργιακές κινητοποιήσεις και την ανταλλαγή μολότοφ και δακρυγόνων. Τι μπορεί να μας πει ο «Αμαντέους»;

«Σπεύδω να ομολογήσω ότι η απομίμηση της πραγματικότητας από την τέχνη δεν με ενδιέφερε ποτέ», ξεκαθαρίζει ο Λιγνάδης. «Δηλαδή, πιο πολύ θα ήθελα να παίξω τον "Παπουτσωμένο γάτο" αν έξω γινόταν επανάσταση - που δυστυχώς, δεν τη βλέπω να γίνεται. Από την άλλη, σε εποχές παρακμής, πολιτικής δυσωδίας και κρίσης, ο Αμαντέους με τα πλούσια κοστούμια και το πλούσιο σκηνικό είναι μια φυγή. Την έχουμε ανάγκη. Ζούμε στη φάση: Αφήστε με να ονειρευτώ. Δώστε μου κάτι να ξαναπώ το παραμύθι. Δώστε μου μια βελούδινη αυλαία. Ομως, εγώ επιμένω: δεν είναι μόνο αυτή η φυγή», τονίζει. «Τα θέματα που θίγει το έργο είναι πλατιά και επίκαιρα: τι είναι Θεός, τι είναι ταλέντο, τι είναι ιδιοφυΐα, τι είναι έρωτας...».

Επιπλέον το έργο έχει τη «δυνατότητα να διαβάζεται σε όλες τις εποχές», προσθέτει ο σκηνοθέτης και πρωταγωνιστής. Οταν το ξανακοίταξε με την προοπτική της παράστασης στο «Βρετάνια», αισθάνθηκε έντονα ότι «μυρίζει '80». Δεν πτοήθηκε. Το διασκεύασε. «Δεν το έφερα στο σήμερα», ξεκαθαρίζει. «Το έφερα στο πάντα. Διότι φωτίζονται περισσότερο οι δύο κόσμοι που φέρουν οι δύο ήρωες και μαζί οι κόσμοι του Χριστόφορου κι εμού. Αλλωστε, αυτός είναι ο λόγος που επέλεξα αυτή τη διανομή», εξηγεί. «Γιατί έβλεπα ότι εύκολα ή δύσκολα μπορούμε να συνυπάρξουμε στη σκηνή με τον Χριστόφορο, κουβαλώντας ο καθένας τη δική του ιστορία, με τον τρόπο που εύκολα ή δύσκολα συνυπάρχουν ο Σαλιέρι με τον Μότσαρτ. Εχουμε τελείως διαφορετικές καλλιτεχνικές καταγωγές. Αυτό ακριβώς, αντί να με αποθαρρύνει, με διέγειρε. Είναι ένα μεγάλο στοίχημα για μένα και για τον Χριστόφορο. Θεωρώ, χωρίς να το προεξοφλώ, ότι θα κάνει ένα σημαντικό προχώρημα».

Πώς καταφέρνουν να αποφύγουν την αναπόφευκτη διγλωσσία επί σκηνής; «Την αποφεύγουμε μόνο όποτε θέλω εγώ», τονίζει ο Λιγνάδης. «Αν κάποιος μιλάει ορθογώνια, ο Μότσαρτ θέλω να μιλάει καμπυλωτά. Αν κάποιοι είναι ασπρόμαυροι, ο Μότσαρτ θέλω να είναι έγχρωμος. Ακολουθούμε τις παράλληλες γραμμές του έργου που θέλουν ο ένας ήρωας να είναι λογικός κι ο άλλος άστατος».

Μπορεί να υποδύεται τον Σαλιέρι, αλλά ο Λιγνάδης εύχεται «να σκηνοθετήσω ως Μότσαρτ». Τι ακριβώς σημαίνει αυτό; «Ο Σαλιέρι είναι διαρκώς παρών, σε πρώτο πλάνο, πίσω από αυτόν παρακολουθούμε τα πάντα σαν φλας μπακ». Το κομβικό σημείο είναι η εναρκτήρια φράση του: Και τώρα θα παρακολουθήσετε την τελευταία μου δημιουργία, που έχει τίτλο "Ο θάνατος του Μότσαρτ ή εγώ το έκανα αυτό". Ο,τι βλέπουμε είναι αποκύημα της φαντασίας και της μνήμης του. Η παράσταση, με άλλα λόγια, είναι σαν ένα κακό όνειρο του Σαλιέρι», αποκαλύπτει ο Λιγνάδης. «Εξ ου συρρίκνωσα το μονολογικό κομμάτι του και μεγέθυνα το θεαματικό της διήγησής του. Μείωσα τον εαυτό μου, προς χάριν της παράστασης, που δεν είναι ντοκιμαντέρ. Αυτό που βλέπουμε είναι ένα τέχνημα, μια μυθοπλασία. Γι' αυτόν το λόγο η παράσταση έχει μεγεθυσμένα και γκροτέσκα στοιχεία». *

info: Σκηνικά - κοστούμια: Εύα Νάθενα. Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης. Επιμέλεια Κίνησης - χορογραφίες: Λία Τσολάκη. Video art: Graal. Κονστάνζ Βέμπερ, η Δανάη Σκιάδη. Παίζουν επίσης οι: Μιχάλης Γκίνος, Αντώνης Δημητροκάλης, Σπύρος Κυριαζόπουλος, Νίκος Σταυρακούδης, Γιάννης Φίλιας και Μενέλαος Χαζαράκης.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Θέατρο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Ετος Οδυσσέα Ελύτη
2011: έτος υπερηφάνειας για Ελύτη
Θέατρο
«Σε εποχή παρακμής, θέλω παραμύθι»
Εικαστικά
Εξπρεσιονισμός με στάση στον Ντελακρουά
Κριτική Κινηματογράφου
Ρεβιζιονιστικό γουέστερν των Κοέν
Κινηματογράφος
Ο ακτιβιστής Μπελαφόντε
Τηλεόραση
Ελεγχος για διπλοθεσίτες και ορκωτοί λογιστές στην ΕΡΤ
Στα «βήματα» της Κάλλας
Απεργίες στα ΜΜΕ της Θεσσαλονίκης
Συνάντηση ΕΣΗΕΑ - ΕΙΤΣΕΕ