Έντυπη Έκδοση

Γιατί φοβίζει η αλήθεια;

Μια εικόνα από την Ελλάδα γίνεται «φωτογραφία της ημέρας» στην «Guardian» και πυροδοτεί αντιδράσεις εντός συνόρων, του τύπου «αυτοί που τραβούν τέτοιες εικόνες δυσφημούν τη χώρα».

Η φωτογραφία είναι εγγενώς δημοκρατικότερη των άλλων οπτικών τεχνών, υποστήριζε ο Γ. Μπέντζαμεν. Φαίνεται όμως ότι στην Ελλάδα του 2013 το να τίθενται υπό αίρεση κατακτήσεις δεκαετιών δεν αφορά μόνο το εργασιακό μας καθεστώς αλλά και την επικοινωνία. Σκεφτήκαμε να συζητήσουμε το γεγονός με ανθρώπους από το χώρο της φωτογραφίας, καθώς φαίνεται πιθανό τέτοια ζητήματα να μας απασχολήσουν και στο μέλλον.

Ας κοιτάξουμε κατ' αρχάς την επίμαχη εικόνα. Πλήθος χεριών σηκωμένα στον αέρα προσπαθούν να πιάσουν μια σακούλα με πορτοκάλια. Την έχει τραβήξει στις 6 Φεβρουαρίου η φωτογράφος Λουίζα Γουλιαμάκη καλύπτοντας, για το πρακτορείο με το οποίο συνεργάζεται, διαμαρτυρία στην Αθήνα κατά την οποία αγρότες μοίραζαν τα προϊόντα τους στο συγκεντρωμένο πλήθος. Είναι προφανές ότι η φωτογραφία ούτε σκηνοθετημένη είναι ούτε προϊόν φωτομοντάζ αποτελεί. Δεν κατηγορήθηκε άλλωστε η φωτογράφος για το φωτογραφικό της ήθος ή για αντιδεοντολογική συμπεριφορά. Οι ενστάσεις επικεντρώθηκαν στο ότι η φωτογραφική της επιτυχία εκθέτει τη χώρα. Εδώ και χρόνια υποστηρίζεται από μερίδα κριτικών ότι η σημασία κάθε φωτογραφίας δεν καθορίζεται τόσο από το τι και πώς το εικονίζει, αλλά από τη χρήση και το πλαίσιο αναφοράς της. Από το ποιος θα την παρουσιάσει και με ποιον τρόπο. Σωστό. «Το πρακτορείο διακινεί την εικόνα άρα και το μήνυμα», σχολιάζει ο διευθυντής του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, Βαγγέλης Ιωακειμίδης. «Είναι αλήθεια ότι μερίδα του γερμανικού και του αγγλικού Τύπου έχουν παίξει παιχνίδια με την εικόνα της Ελλάδας. Η ισορροπία είναι λεπτή και, γενικά μιλώντας, χρειάζεται να είμαστε προσεκτικοί», υπογραμμίζει. Επομένως, ο ασφαλέστερος τρόπος για να κρίνουμε το πλαίσιο αναφοράς της φωτογραφίας είναι το συνοδευτικό της κείμενο. Και στην προκειμένη περίπτωση δεν υπάρχει κάτι μεμπτό.

Τι είναι, λοιπόν, αυτό που ενόχλησε; «Θεωρώ ότι είναι μια επιτυχημένη φωτογραφία, η οποία καταφέρνει να μιλήσει και σε συμβολικό επίπεδο. Εχει τα χαρακτηριστικά εικόνας που συνοψίζει με δύναμη και διαύγεια μια ιστορική περίοδο», σχολιάζει ο Κωστής Αντωνιάδης, καθηγητής Φωτογραφίας στο ΤΕΙ Αθήνας. Κατά τη γνώμη του, δεν είναι βάσιμος ο φόβος ότι μπορεί να παρεξηγηθεί λόγω οπτικού αναλφαβητισμού μερίδας των θεατών. Ο Μανόλης Μπαμπούσης, καθηγητής Φωτογραφίας και αντιπρύτανης στην ΑΣΚΤ, προχωρεί σε πιο ριζοσπαστική κριτική: «Νομίζω ότι σε μια τέτοια εικόνα, υπό τις παρούσες συνθήκες, προέχει το πολιτικό σχόλιο κι όχι το αισθητικό. Η ομορφιά της αλήθειας της βρίσκεται στην κίνηση των χεριών, που υπογραμμίζει το ανέγγιχτο. Φωτίζεται το πλήθος από έναν ήλιο, μια έλλειψη κι από την πλευρά εκείνου που προσφέρει κι από την πλευρά εκείνων που έχουν την ανάγκη. Το θέμα είναι να μην περιμένουμε την προσφορά από τον αέρα, αλλά να συνειδητοποιήσουμε ότι το ζητούμενο είναι ο αγώνας». Και συμπληρώνει: «Η φωτογράφος έκανε ως επαγγελματίας τη δουλειά της: σχολίασε την επικαιρότητα. Θα αμφισβητηθεί το αγαθό της ελεύθερης διακίνησης των φωτογραφιών; Θεωρώ αδιανόητη μια τέτοια συζήτηση!»

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Φωτογραφία
Σχετικά θέματα: Φωτογραφία
Flash
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Κινηματογράφος
Στη ζυγαριά του χρόνου
Μάγια η πράκτορας
Ανοίγει η κουρτίνα του Ιρανικού σινεμά
Ντε Νίρο, Μπεσόν και Σκορσέζε
Έρχεται και τρίτη «καμαριέρα»
Φωτογραφία
Γιατί φοβίζει η αλήθεια;
Flash
Μουσική
«Μας διοικούν μετριότητες »
Ο Αλκίνοος ανεβαίνει στη Θεσσαλονίκη
Με το γκράμι στις βαλίτσες ο Sandoval
«Λουλούδι στη φωτιά » η Δάρρα
Ένας Σουμάχερ στο Μέγαρο Μουσικής
Μέταλ από τη Σουηδία
Θέατρο
Τα λουλούδια στην κυρία απ' τον Τσιώλη
Κύκλος μίσους και εκδίκησης
Μόνοι στον παράδεισο
Η Βιρτζίνια στην «Πόλη»
Όταν ο θύτης γίνεται θύμα
Από στριπτιζέζ, τρομοκράτισσα
Εικαστικά
Τα ερωτικά σχέδια του Μίνου Αργυράκη
Στην Αθήνα από Βοστόνη
Ο κήπος με τα χρώματα
Η ζωγράφος του πολέμου
Τηλεόραση
Αιώνια επιστροφή
Παιδιά της πιάτσας
Βιβλίο
Ο Κιθ Ρίτσαρντς πρόσκοπος
Ο Πάγκαλος με εξέφραζε πάντα
Από Βουλευτής, ακτιβιστής
Πολιτισμός
Ένα κόσμημα στα Πατήσια