Έντυπη Έκδοση

Δεν μένουν στη σκιά

Η κινούμενη εικόνα ενδιαφέρει τους περισσότερους από τους σύγχρονους εικαστικούς, που τη χρησιμοποιούν στις βιντεο-εγκαταστάσεις τους.

Ωστόσο, μερικοί απ' αυτούς βάζουν για λίγο στην άκρη την ψηφιακή της μορφή και αναζητούν την έμπνευση σε πιο παραδοσιακές φόρμες, όπως είναι το θέατρο σκιών και ο -ανατολίτης ή Ελληνας-Καραγκιόζης. Το επιβεβαιώνει η έκθεση «Υμνος στη σκιά», που εντάσσεται στις παράλληλες εκδηλώσεις της «Art Athina» και εγκαινιάζεται την Παρασκευή στο Μουσείο Μπενάκη.

Η έκθεση περιλαμβάνει θεατρικές μακέτες, σχέδια, κολάζ, γλυπτά, επιτοίχιες εγκαταστάσεις οκτώ καλλιτεχνών από τη Νότια Αφρική, την Τουρκία, τη Σουηδία, μέχρι την Αμερική, οι οποίοι με νέο αφηγηματικό πνεύμα ερευνούν τις αναφορές και τις αναλογίες που η σύγχρονη τέχνη έχει με το θέατρο σκιών. Ο τίτλος παραπέμπει στο έργο του ιάπωνα λογοτέχνη Τανιζάκι «Εγκώμιο της σκιάς», ο οποίος τονίζει την αισθητική της σκιάς στην ιαπωνική κουλτούρα και εναντιώνεται στην εκτυφλωτική και ισοπεδωτική λάμψη του τεχνητού φωτός.

Το θέατρο σκιών γεννήθηκε στη Κεντρική Ασία, όπου η παράδοση παραμένει ζωντανή μέχρι σήμερα και αργότερα πέρασε στην Αίγυπτο. Το 1517, όταν ο Σουλτάνος Σελίμ Α' κατέκτησε την Αίγυπτο, διέταξε να κρεμάσουν τον τελευταίο σουλτάνο των Μαμελούκων.

Η εκτέλεση πραγματοποιήθηκε μπροστά του με κάθε λεπτομέρεια και με τη μορφή θεάτρου σκιών, ενώ ο ενθουσιασμένος Σελίμ αποφάσισε να κάνει αυτό το καινούριο «παιχνίδι» δώρο στο γιο του, στην Κωνσταντινούπολη, διαβάζουμε στον κατάλογο της έκθεσης.

Ετσι, δεν άργησε να γεννηθεί ο πιο οικείος σε μας εκπρόσωπος της σκιάς, ο Καραγκιόζης, κοινώς Μαυρομάτης, αφού στην τουρκική γλώσσα Kara σημαίνει μαύρος και goz είναι το μάτι. Αθώος αλλά και πονηρός, κατεργάρης, αιχμηρός και πάντα πεινασμένος ο Καραγκιόζης έγινε λαϊκός ήρωας των φτωχών και κατατρεγμένων. Στον μακρύ βίο του επηρεάστηκε από το κλασικό θέατρο, ενώ τα χέρια των μαστόρων καθόρισαν το κοινωνικό και πολιτικό του στίγμα.

Αυτή την πολιτική διάσταση του θεάτρου σκιών εντοπίζει η Αμερικανίδα Κάρα Γουόλκερ, που με τις φιγούρες που θα δείξει στην έκθεση σκιαγραφεί την εποχή της δουλείας των μαύρων στην Αμερική, τη βία, την εκμετάλλευση και τον ευτελισμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

* Ο Χαλούκ Ακακτσί από την Τουρκία, που είχε πατέρα καραγκιοζοπαίκτη, εστιάζει στις αντιθέσεις σκιάς και φωτός. Στο έργο του «Delicate Balance» μαύρα σχήματα εισβάλλουν σε λευκό φόντο και αντίστροφα.

* Η έκθεση εστιάζει όμως και σε τρεις πρωτοπόρους της κινούμενης εικόνας, οι οποίοι έδωσαν μια μαγική, ονειρική διάσταση στο θέαμα. Η Γερμανίδα Λότε Ρέινινγκερ έκανε αβάν-γκαρντ έργα στη δεκαετία του '20, όπως «Οι περιπέτειες του πρίγκιπα Αχμέντ». Ο Ρώσος Αλεξάντρ Αλεξέγεφ τόνισε περισσότερο την υφή από τις φιγούρες του δημιουργώντας έργα εμπνευσμένα από τα έργα του Γκόγκολ και του Κάφκα. Από την άλλη, ο Πολωνός Λάντισλας Στέργουιτς έφτιαχνε μικρές κούκλες με εκπληκτικές λεπτομέρειες για να αποδώσει τους μύθους του Λαφοντέν.

* Πήλινες κούκλες ανθρώπων και ζώων δημιουργεί και η Σουηδέζα Νάταλι Ντζιούρμπεργκ σήμερα, ωστόσο οι ιστορίες που διηγείται είναι ακατάλληλες δι' ανηλίκους.

* Οι κούκλες της Καταρίνα Λίλκβιστ από την Τσεχία άλλοτε έχουν φεμινιστικό προσανατολισμό και άλλοτε είναι επηρεασμένες από τα έργα του Κάφκα.

* Ακόμα, ο Γουίλιαμ Κέντριτζ από τη Νότια Αφρική έχει εμπνευστεί τα γλυπτά του από τις αναφορές του Πλάτωνα στο φως και στη σκιά: για να αντικρίσουμε τον ήλιο χρειάζεται μια εσωτερική κατάδυση στο σκοτάδι.

Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 26 Ιουλίου και την επιμελείται ο Πάολο Κολόμπο. Διοργανώνεται σε συνεργασία με το Ελληνικό Φεστιβάλ, το Ιρλανδικό Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης και το μουσείο Istanbul Modern.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Εικαστικά
Σχετικά θέματα: Εικαστικά
Το ραντεβού των γκαλερί
Μία γενιά, δέκα φωτογράφοι
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Ηλεκτρονικό βιβλίο
Ανοιξε και κανένα e-book!
Εικαστικά
Το ραντεβού των γκαλερί
Μία γενιά, δέκα φωτογράφοι
Δεν μένουν στη σκιά
Εκθεση στη Νέα Υόρκη
Οι μουσίτσες ως μούσες
Θέατρο
Πρεμιέρα στο σαλόνι
Ιγκνάθιο Γκαρθία Φερνάντες
«Η Αΐντα είναι τα πάντα»
Κινηματογραφικό καλοκαίρι
Νέες ταινίες για τις θερινές βραδιές
Δυνατές υπογραφές
Αλλη ματιά
Πάρε και τα παιδιά μαζί
Υψηλής αδρεναλίνης
Με αγάπη από την Ευρώπη
Γυναίκες για φίλημα
Οι εξολοθρευτές
Ντένης Ηλιάδης
«Σήμερα μας σοκάρει το συναίσθημα»
Παγκόσμια Ημέρα Μουσείων
Θησαυροί στα αζήτητα
Πολλά μνημεία, λίγοι επισκέπτες
Τω αγνώστω μουσείω
Φεστιβάλ Αθηνών
Σταρ και αντιστάρ