Έντυπη Έκδοση

Καρότα με νικέλιο και χρώμιο

Αγροτικά προϊόντα «δηλητηριασμένα» από βαρέα μέταλλα πωλούνται στις λαϊκές αγορές και στα σουπερμάρκετ της χώρας.

Καρότα και πατάτες της ευρύτερης περιοχής Οινοφύτων θεωρούνται από τους ειδικούς επισφαλή για την υγεία, αφού περιέχουν συγκεντρώσεις νικελίου ακόμη και... 1.000% πάνω από τα μέγιστα επίπεδα.

Μετρήσεις που πραγματοποιήθηκαν σε ιδιωτικό εργαστήριο (Agrolab), που είναι ωστόσο εγκεκριμένο από κρατικό φορέα (Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης) έφεραν στο φως συγκλονιστικά στοιχεία.

Πάνω από τα όρια

Τον Φεβρουάριο δέκα αγρότες της περιοχής έδωσαν καρότα και πατάτες στο εργαστήριο για έλεγχο. Το δείγμα, βέβαια, ήταν πολύ μικρό για να ενοχοποιηθεί μια ολόκληρη έκταση 150.000 στρεμμάτων καλλιεργήσιμης γης. Τα αποτελέσματα, ωστόσο, είναι ανησυχητικά:

*Στα καρότα ανιχνεύθηκε νικέλιο σε τιμές που κυμαίνονταν από 0,08 mg/kg έως 1,6 mg/kg, όταν η ανώτατη αναφερόμενη τιμή στη διεθνή βιβλιογραφία είναι 0,16 mg/kg (δηλαδή το καρότο περιέχει νικέλιο μέχρι και 10 φορές πάνω απ' όσο έχει ποτέ καταγραφεί και δημοσιευθεί σε μελέτες).

*Η ποσότητα χρωμίου στο ίδιο προϊόν είναι από 0,03 mg/kg έως 0,21 mg/kg. Την ίδια στιγμή η ανώτατη τιμή στη σχετική βιβλιογραφία είναι 0,08 (δηλαδή περιέχει χρώμιο έως και 2,5 φορές πάνω).

*Στις πατάτες το νικέλιο εντοπίστηκε σε ποσότητα 0,79-1 mg/kg με ανώτατη τιμή τα 0,44 mg/kg. Και το χρώμιο σε 0,13 με ανώτατο όριο τα 0,27 mg/kg.

Ολοι γνωρίζουν ότι οι βιομηχανίες μολύνουν τον Ασωπό και τον υδροφόρο ορίζοντα της περιοχής με βαρέα μέταλλα.

«Εξασθενές χρώμιο, κοβάλτιο, νικέλιο, βάριο και μαγγάνιο ανιχνεύονται στο νερό σε επίπεδα πάνω από κάθε όριο. Αυτά μπορούν να επιμολύνουν τα τρόφιμα-βολβούς, δηλαδή καρότα, πατάτες, κρεμμύδια. Οι μέχρι σήμερα μετρήσεις το επιβεβαιώνουν δραματικά: Τα βαρέα μέταλλα περνούν από το νερό στα τρόφιμα. Μήπως δεν είναι πλέον υπερβολή να μιλάμε για... επινικελιωμένα καρότα;» αναρωτιέται ο Γ. Ζαμπετάκης, επίκουρος καθηγητής Χημείας Τροφίμων στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Απειλή για τα παιδιά

Αν και μέχρι σήμερα δεν έχουν οριστεί ανώτατες τιμές για το νικέλιο και το χρώμιο στα τρόφιμα, τίθεται το ερώτημα πόσο ασφαλή είναι τα προϊόντα μιας περιοχής τόσο επιβαρημένης και με αυξημένα επίπεδα βαρέων μετάλλων.

Την απάντηση δίνει η Πολυξένη Νικολοπούλου-Σταμάτη, αναπληρώτρια καθηγήτρια Περιβαλλοντικής Παθολογικής Ανατομίας και μέλος της Παγκόσμιας Οργάνωσης Γιατρών για την πρόληψη του πυρηνικού πολέμου (IPPNW), που πήρε Νόμπελ Ειρήνης το 1985:

«Η θέση μου ως γιατρού είναι ότι δεν μπορούμε να δεχτούμε ουσίες χαρακτηρισμένες ως καρκινογόνες από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας μέσα σε πόσιμο νερό και σε τρόφιμα που καταναλώνονται από εγκύους και παιδιά. Ακόμη και μικρές τιμές νικελίου και χρωμίου σε ένα καρότο δεν εξασφαλίζουν, τις ευαίσθητες ομάδες, διότι δεν ξέρουμε ποια ποσότητα από τα προϊόντα θα καταναλώσουν. Τα βαρέα μέταλλα δεν είναι στοιχεία που μεταβολίζονται και αποβάλλονται από τον οργανισμό. Αντιθέτως, αθροίζονται. Οποιαδήποτε βιοάθροιση επιφέρει τοξικότητα στον οργανισμό. Εκτός των άλλων η περιοχή πρέπει να μελετηθεί επιδημιολογικά».

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το χρώμιο όταν εισέρχεται στο φυτό ή στο βολβό μετατρέπεται από εξασθενές σε τρισθενές, που σε μικρές συγκεντρώσεις θεωρείται σχετικά αβλαβές για την υγεία. Ομως, μέσα στον οργανισμό είναι δυνατό να επαναμετατραπεί σε καρκινογόνο εξασθενές.

«Αυτό μπορεί να συμβεί στην περίπτωση κατά την οποία έχουμε καταναλώσει αγαθά που περιέχουν οξειδωτικές ενώσεις, π.χ. αλκοόλ. Ή όταν το περιβάλλον του στομάχου ευνοεί οξειδωτικές αντιδράσεις, δηλαδή όταν έχουμε καταναλώσει τρόφιμα φτωχά σε αντιοξειδωτικά», διευκρινίζει ο Γ. Ζαμπετάκης.

Την πληρώνουν οι αγρότες

Μετρήσεις στα προϊόντα της περιοχής δεν έχουν πραγματοποιηθεί από κανέναν επίσημο φορέα παρά το γεγονός ότι η ύπαρξη βαρέων μετάλλων στο πόσιμο νερό είναι γνωστή από το 2006. Ο ΕΦΕΤ δεν διενεργεί δικούς του ελέγχους και δεν μπορεί να απαντήσει στο εάν τα προϊόντα είναι κατάλληλα ή όχι.

Πρόσφατα, ύστερα από σχετική ερώτηση του βουλευτή Βοιωτίας της Ν.Δ., Μιχάλη Γιαννάκη, ο ΕΦΕΤ περιορίστηκε να αναφέρει ότι «έχει έρθει σε επαφή με πανεπιστημιακούς και άλλους ερευνητικούς φορείς για το ζήτημα και συγκεντρώνει όλα τα διαθέσιμα δεδομένα από ερευνητικές μελέτες που έχουν γίνει».

Στο μεταξύ οι αγρότες βρίσκονται πλέον σε δεινή θέση, αφού με δυσκολία πουλούν τα προϊόντα τους. Οι ίδιοι απαιτούν από το κράτος λύση στα πολλαπλά προβλήματά τους.

«Η πολιτεία επιτρέπει στις βιομηχανίες να ρυπαίνουν τον υδροφόρο ορίζοντα που χρησιμοποιούν οι αγρότες για να ποτίζουν. Οι παραγωγοί που έχουν κάνει τεράστιες επενδύσεις με δάνεια πρέπει να διεκδικήσουν αποζημιώσεις, που, άλλωστε, δικαιούνται. Η Ενωση Ελλήνων Χημικών έχει προειδοποιήσει ότι όσοι ποτίζουν με υδρονέφωση πρέπει να λαμβάνουν προστατευτικά μέτρα, όμως κανένας κρατικός φορέας δεν τους έχει ενημερώσει πώς θα προστατευθούν», τονίζει ο παπα-Γιάννης Οικονομίδης, μέλος του Ινστιτούτου Τοπικής Αειφόρου Ανάπτυξης και Πολιτισμού (ΙΤΑΠ) που έφερε στο φως το πρόβλημα της μόλυνσης των Οινοφύτων.

Τι νερό χρησιμοποιούν;

Από πού αντλούν νερό για την παραγωγική τους διαδικασία μεγάλες βιομηχανίες τροφίμων αλλά και εκτροφεία ζώων στην παρόχθια λεκάνη του Ασωπού;

Το ερώτημα παραμένει αναπάντητο και πολλοί εκφράζουν επιφυλάξεις για την ποιότητα του χρησιμοποιούμενου νερού.

Η νομαρχία Βοιωτίας συντάσσει περιβαλλοντικό μητρώο επιχειρήσεων και για την ώρα δεν έχει δώσει απάντηση στο μείζονος σημασίας ζήτημα. Οπως μας ενημέρωσε ο αντινομάρχης Λουκάς Καράτζαλης, «γεωτρήσεις υπάρχουν σε μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων, αλλά δεν γνωρίζουμε αν τις χρησιμοποιούν στην παραγωγική διαδικασία. Δεν έχει ολοκληρωθεί η επεξεργασία του μητρώου. Η δική μου εικόνα είναι ότι κάθε βιομηχανία τροφίμων μεταφέρει υγιεινό νερό για τις ανάγκες της. Προσπαθούν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα με δικά τους μέσα. Κάποιες μεταφέρουν νερό με βυτία απ' όπου κρίνουν και άλλες παίρνουν νερό από τα δίκτυα υδροδότησης των δήμων Οινοφύτων, Σχηματαρίου και Θηβών».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Με λέξεις-κλειδιά
Ιατρικές έρευνες & μελέτες
Κλάδος τροφίμων και ποτών
Περιβάλλον & οικολογία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Ελλάδα της έντυπης έκδοσης
Αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα
Στην υποχρεωτική εκπαίδευση και το λύκειο!
Βαρέα μέταλλα σε αγροτικά προϊόντα
Καρότα με νικέλιο και χρώμιο
Εκδήλωση στο σταθμό του Συντάγματος
Το μετρό πάει Κυκλάδες
Εναλλακτική λύση από την Πρωτοβουλία πολιτών
Μια αλλιώτικη περιφερειακή Υμηττού
Επείγουσα έκκληση της Ευρωβουλής
Αλλάξτε όρια στις κεραίες
Με τη βούλα της Κομισιόν «κινητά» στα αεροπλάνα
Και θα πετάμε, και θα μιλάμε
Μνηστήρες για το χρυσάφι των σκουπιδιών
Μπλε κάδοι και πράσινα άλογα
Πανελλαδικές Εξετάσεις
Αλλαγές στη βαθμολόγηση
Φοιτητικές εκλογές
Αμαρτίες κυβέρνησης παιδεύουσιν ΔΑΠ
Άλλες ειδήσεις
Σωκράτους 65