Έντυπη Έκδοση

ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Ο γιος του αντάρτη και το ελληνοαμερικανικό κιτς

Ο Φίλιπ Τσιάρας θα μπορούσε να είναι μυθιστορηματικός ήρωας. Στην πέμπτη δεκαετία της ζωής του είναι ένας από τους σπουδαιότερους Ελληνοαμερικανούς εικαστικούς. Η μυθιστορηματική διάσταση της ζωής του ενισχύεται και από την ιστορία της οικογένειάς του.

Ο Φίλιπ Τσιάρας δεν είναι μόνο φωτογράφος αλλά και γλύπτης έργων, όπως αυτό το γυναικείο παπούτσι που έχει στο σπίτι του στην Αθήνα Ο Φίλιπ Τσιάρας δεν είναι μόνο φωτογράφος αλλά και γλύπτης έργων, όπως αυτό το γυναικείο παπούτσι που έχει στο σπίτι του στην Αθήνα Γεννήθηκε στο μεσοαστικό Νιου Χάμσαϊρ, αλλά η εξέλιξή του δεν ήταν ανάλογη των συντηρητικών «γιάνκηδων» που μεγάλωναν μαζί του.

Ο πατέρας του γεννήθηκε και μεγάλωσε στα Γρεβενά. Πριν φτάσει στην Αμερική υπήρξε καπετάνιος του Αρη Βελουχιώτη με το ψευδώνυμο «Κατσαντώνης». Ο ένας γιος του είναι σήμερα διάσημος χειρουργός, ο Φίλιπ επιτυχημένος εικαστικός και ο μικρότερος Αλεξάντερ, φωτογράφος με δεκάδες εξώφυλλα στο περιοδικό «Life».

Ο Φίλιπ Τσιάρας σπούδασε μουσική και συγκριτική λογοτεχνία, ενώ συμμαθητές του στο περίφημο Amherst College ήταν ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Γιώργος Παπανδρέου και ο υπουργός Πολιτισμού Αντώνης Σαμαράς.

Το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης φιλοξενεί από 9 Οκτωβρίου έως 6 Δεκεμβρίου την πρώτη αναδρομική έκθεσή του σε επιμέλεια του διευθυντή του, Βαγγέλη Ιωακειμίδη. Περιλαμβάνει περισσότερες από 150 φωτογραφίες από τις θεματικές ενότητες «Οικογενειακό άλμπουμ», «Motion», «Body works», «Architecture» κ.ά.

Η τέχνη του είναι πολυδιάστατη. Εκτείνεται από τη φωτογραφία μέχρι τη γλυπτική. Με τις δυνατότητες του φωτογραφικού μέσου άρχισε να πειραματίζεται από την εφηβεία του, όταν ο πρώην αντάρτης πατέρας έκανε δώρο στους γιους του δύο Leica. Αργότερα υπήρξε βοηθός του σπουδαίου Ελληνοαμερικανού εικαστικού Λουκά Σαμαρά, από τον οποίο δέχτηκε αρκετές επιρροές. Η διαρκής πειραματική του διάθεση πήρε άλλη μορφή στις φωτογραφίες της σειράς «Family album». Οταν δηλαδή αποφάσισε να φωτογραφίσει την οικογένειά του σ' ένα κιτς διάκοσμο, με αρχαιοελληνικές προτομές και με τον ίδιο ανάμεσά τους με ένα λευκό εσώρουχο. Εκεί βλέπεις και τον καπετάνιο πατέρα του, ζωσμένο, στην Αμερική πια, με τα φισεκλίκια της ένδοξης νιότης.

Επισκεφθήκατε πρώτη φορά την Ελλάδα το 1976. Τι σας έφερε τότε στην πατρίδα;

«Στην Αμερική σπούδασα αγγλική λογοτεχνία. Πήρα μια υποτροφία με αντικείμενο την μετάφραση σύγχρονων Ελλήνων ποιητών στα αγγλικά, Ρίτσο, Καρυωτάκη. Εγραφα κι εγώ ποιήματα εκείνη την εποχή, τα μετέφρασαν στα ελληνικά η Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ και ο Τάσος Δενέγρης. Βρέθηκα σε μια παρέα σημαντικών νέων καλλιτεχνών, ανάμεσά τους ήταν λογοτέχνες, ζωγράφοι, ο Ακριθάκης, η Νανά Ησαΐα κ.ά. Δεν ήμουν τότε εικαστικός. Μετέφραζα ποιήματα των Πορφύρα και Καρυωτάκη στα αγγλικά. Αγαπώ την ελληνική ποίηση. Θεωρώ σπουδαίους τον Σεφέρη, τον Καρυωτάκη, τον Ρίτσο, τον Σαχτούρη και, φυσικά, κορυφαίο τον Καβάφη. Αν και εκτιμώ περισσότερο ένα μέρος του έργου του και όχι το σύνολό του».

Πώς βρέθηκαν οι γονείς σας στην Αμερική;

«Ο πατέρας μου ήταν αντάρτης του Βελουχιώτη. Ηταν ο "Κατσαντώνης" του Αρη. Το '47, εν μέσω Εμφυλίου, αφού είδε ότι η κατάσταση δεν οδηγούσε πουθενά, έφυγε για την Αμερική με τη μητέρα μου έγκυο στον μεγαλύτερο αδελφό μου. Πριν φύγει πήγε στον πρόεδρο του χωριού και με την απειλή όπλου πήρε το φάκελό του και τον έκαψε. Ο Ερυθρός Σταυρός τους έστειλε στη Βοστόνη, σε μια θεία μου, που ο άντρας της είχε μια τεράστια φάρμα με κοτόπουλα. Λίγα χρόνια μετά έμαθαν ότι σκότωσαν στην Ελλάδα τον πατέρα της μητέρας μου. Ο πατέρας θέλησε, τότε, να επιστρέψει για εκδίκηση, αλλά επειδή είχαμε γεννηθεί εμείς δεν το έκανε».

Χαρακτηριστική φωτογραφία από τη σειρά «Family Album» με τον καλλιτέχνη μόνο με το εσώρουχο, ανάμεσα στους συγγενείς του Χαρακτηριστική φωτογραφία από τη σειρά «Family Album» με τον καλλιτέχνη μόνο με το εσώρουχο, ανάμεσα στους συγγενείς του Πώς επέτρεψαν σ' έναν κομμουνιστή να μπει στην Αμερική;

«Είναι το παράδοξο της ιστορίας. Ο παππούς μου είχε πάει παλιότερα στην Αμερική για δουλέψει στους σιδηροδρόμους. Εκεί γνώρισε την Ελληνίδα γιαγιά μου, παντρεύτηκαν και γέννησαν τον πατέρα μου. Αρα η είσοδός του στη χώρα, όπου είχε γεννηθεί, ήταν πιο εύκολη».

Ηταν ωραία τα παιδικά σας χρόνια στο Νιου Χάμσαϊρ;

«Μεγάλωσα σε ένα έντονα ελληνικό περιβάλλον κι έναν ευρύτερο περίγυρο συντηρητικό, με όλους αυτούς τους γιάνκηδες. Αρχικά με αντιμετώπιζαν σαν νέγρο. Κάθε καινούργια ομάδα μεταναστών δεχόταν την καταπίεση και τον ρατσισμό των μεταναστών που είχαν φτάσει νωρίτερα. Οι Ιρλανδοί καταπίεζαν τους Ιταλούς, και οι δυο μαζί μετά τους Ελληνες».

Πώς αποφασίσατε να γίνετε καλλιτέχνης σε ένα τέτοιο περιβάλλον;

«Επειδή με στήριζαν οι γονείς μου. Από νωρίς ήθελα να κάνω κάτι καλλιτεχνικό. Με τη φωτογραφία άρχισα να μπαίνω στον κόσμο της τέχνης. Είναι το καλύτερο σχολείο για τις πλαστικές τέχνες. Η ενασχόληση μαζί της σε βοηθά να ξεχωρίσεις τα σημαντικά στοιχεία της μπανάλ πραγματικότητας. Και ειδικά η ασπρόμαυρη».

Πείσατε εύκολα την οικογένειά σας να φωτογραφηθεί για τη σειρά «family album»;

«Δεν ήταν μπουρζουά. Μπορούσα να τους το ζητήσω σαν αστείο. Τους έλεγα, μάλιστα, ότι αν δεν με βοηθήσουν, μπορεί να καταστραφώ. Τους δημιουργούσα και τύψεις. Τελικά αυτή η σειρά έχει τεράστια επιτυχία».

Θεωρείτε ότι η δουλειά σας εντάσσεται σε κάποιο κίνημα;

«Κάποιοι την αποκαλούν "αρχαιολογική ποπ". Εχει σίγουρα ποπ στοιχεία, αλλά είναι δύσκολο να την ταξινομήσεις. Αν και θεωρώ ότι με τις φωτογραφίες του οικογενειακού άλμπουμ διαχειρίστηκα το κιτς με νέο τρόπο».*

Ο Γιώργος Παπανδρέου είναι πιο σύγχρονος από την Ελλάδα

Τι θυμάστε από τα φοιτητικά σας χρόνια με τον Γιώργο Παπανδρέου και τον Αντώνη Σαμαρά;

«Από τους γονείς μου ήξερα την παλιά Ελλάδα. Από τους συμμαθητές μου έμαθα τη σύγχρονη Ελλάδα. Ζούσαμε, διασκεδάζαμε μαζί χωρίς πολιτικές αντιπαραθέσεις. Ημασταν δεκαοκτάχρονα παιδιά».

Θεωρείτε ότι ο Γιώργος Παπανδρέου θα είναι καλός πρωθυπουργός;

«Απολύτως. Η μεγαλύτερη αρετή του είναι ο χαρακτήρας του. Είναι ένας ισορροπημένος πολιτικός, κάτι που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν αδυναμία στην Ελλάδα. Αν ζούσε ανάμεσα σε βουδιστές, θα ήταν ο βασιλιάς τους. Το ελληνικό "μέτρον άριστον" του ταιριάζει απόλυτα. Ο Γιώργος είναι λύση για όλο αυτό τον φουσκωμένο περίγυρο τσαμπουκάδων πολιτικών που χτυπούν τα χέρια τους και λένε βλακείες. Είναι σύγχρονος πολιτικός, έξυπνος άνθρωπος που σκέφτεται και τις λύσεις των προβλημάτων. Το ίδιο σύγχρονος είναι και ο Αντώνης Σαμαράς».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Φωτογραφία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Συναυλίες αφιερωμένες στον Καζαντζίδη
Οσο υπάρχει, θα υπάρχουμε
Βασιλικό... χάλι στο Τατόι
Τα κοινοτικά κονδύλια, ασπίδα στο χάος του ΥΠΠΟ
Συνέντευξη Φίλιπ Τσιάρας
Ο γιος του αντάρτη και το ελληνοαμερικανικό κιτς
50ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης
Ο Σέρβος που έκανε «τσέχικο» σινεμά
Κριτική κινηματογράφου
Νουάρ και ωραίες επανεκδόσεις
Θέατρο
Στο τεντωμένο σκοινί της Κικής Δημουλά
Τηλεόραση
Η πτώση του μεγαλογιατρού
Μπάλα με ΑΕΚ και ΠΑΟ
Μετεκλογικό συνέδριο για τα ΜΜΕ