Έντυπη Έκδοση

Το σαράκι της τέχνης

Ενας παρηκμασμένος ζωγράφος χλευάζει το σύμπαν μέχρι να ομολογήσει τον πόθο του να συνδέσει την εμπειρία του από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο με την καλλιτεχνική του έκφραση. Κερτ Βόνεγκατ, «Κυανοπώγων».

Κατά τη διάρκεια της μακράς συγγραφικής του καριέρας, ο Κερτ Βόνεγκατ (1922-2007) δεν μπήκε ποτέ απευθείας στα θέματα των μυθιστορημάτων του.

Παρακάμπτοντας την εξ ολοκλήρου προβολή τους, είτε για να αποφύγει μια δραματική ένταση που θα απομακρυνόταν από τον έλεγχό του, όπως στο πολυσυζητημένο «Σφαγείο νούμερο πέντε», είτε για να σπάσει την ψευδαισθητική συνοχή και ακολουθία τους, όπως στις παρωδίες επιστημονικής φαντασίας που βρίσκουμε διάσπαρτες στο έργο του, ο Βόνεγκατ γυρίζει σε κάθε βιβλίο του παρατεταμένα γύρω από τον στόχο του, για να τον αγγίξει συχνά μόνο την τελευταία στιγμή, σαν να έχει πέσει από καθαρή τύχη επάνω του.

Η τεχνική αυτή βρίσκει, νομίζω, την αποκορύφωσή της στο μυθιστόρημά του «Κυανοπώγων», που κυκλοφορεί σε πολύ καλή μετάφραση της Χρύσας Τσαλικίδου από τις εκδόσεις «Επιλογή/Θύραθεν». Τι θέλει εδώ πάση θυσία να μην κατονομάσει ο Βόνεγκατ; Μα το πιο ουσιαστικό, ίσως, για τον ίδιον: τη σχέση του καλλιτέχνη με την τέχνη του.

Πρωταγωνιστές στον «Κυανοπώγωνα» είναι ένας παρακμασμένος ζωγράφος (οι μπογιές που χρησιμοποιεί για τα έργα του τα οδηγεί μοιραίως στην αυτοκαταστροφή) και μια σούπερ επιτυχημένη μυθιστοριογράφος, που έχει κατορθώσει να συνδυάσει τις μεγάλες κυκλοφοριακές επιτυχίες με την πάνδημη αναγνώριση της ποιότητάς τους. Ο Ράμπο Καραμπεκιάν δοκιμάζει να γράψει υπό την επίμονη προτροπή της Κίρκης Μπέρμαν την αυτοβιογραφία του (μια συνεχής μετακίνηση από το παρόν στο παρελθόν), ενώ εκείνη αγωνίζεται να υπομείνει την υπέρμετρη λάμψη του άστρου της με ατέλειωτες δόσεις ηρεμιστικών.

Ο Βόνεγκατ θα χλευάσει μέσα από τα πρόσωπα του Ράμπο και της Κίρκης τα πάντα: το κύκλωμα των γκαλερί και της αγοράς της τέχνης, τον εκδοτικό μηχανισμό των μπεστ σέλερ, τις πατροπαράδοτες εικαστικές συμβάσεις, αλλά και την αργκό της αβανγκάρντ και του μοντερνισμού. Ο Ράμπο, ωστόσο, χορεύει αυτόν τον τρελό χορό του χλευασμού για να κρύψει τον ακατάσχετο πόθο του, που δεν είναι άλλος από το να συνδέσει, πέρα από τον οποιονδήποτε φορμαλισμό, την εμπειρία του από το μέτωπο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου με την καλλιτεχνική του έκφραση, ομολογώντας μόνο την εσχάτη ώρα τη φωτιά η οποία τρώει τα σωθικά του. Κάτι, βέβαια, καταλήγει έτσι να δείχνει πολύ σχηματικό και μηχανικό, αλλά η ενδιάμεση διαδρομή έχει προλάβει να κάνει ό,τι χρειάζεται για να μη μας χαλάσει την καρδιά το ξεφούσκωμα των τελευταίων σελίδων.

Απαντήσεις για την οικονομία

Η οικονομική κρίση βρίσκεται καθημερινά στα χείλη όλων μας και όχι μόνο στην Ελλάδα.

Πώς μπορούμε να την καταλάβουμε και να την εξηγήσουμε όσοι δεν διαθέτουμε ειδικές γνώσεις και τρομάζουμε από την περίπλοκη ορολογία των οικονομολόγων;

Κοίταξα πρόσφατα (με αρκετή, ομολογουμένως, καθυστέρηση) τον τόμο των Philippe Askenazy και Daniel Cohen, που κυκλοφορεί σε μετάφραση Τάσου Γιαννίτση από τις εκδόσεις «Πόλις», και έμεινα εντυπωσιασμένος από τον τρόπο με τον οποίο καταφέρνουν οι συνεργάτες του να δώσουν απαντήσεις σε όλες τις πιθανές απορίες του μέσου αναγνώστη γύρω από όσα ταλανίζουν την οικονομία και τον ίδιο σε μιαν εξαιρετικά δύσκολη, αλλά και δύστοκη εποχή. Γραμμένο από ειδικούς που δεν φοβούνται να ζωηρέψουν τη γλώσσα τους, χωρίς να πέσουν εξ αυτού στην παραμικρή εύκολη απλούστευση, το βιβλίο μιλάει για την τύχη της παγκοσμιοποίησης, για το εργασιακό και το κοινωνικό μέλλον, για την πτώση του δολαρίου και τον ρόλο του ευρώ στη χρηματοοικονομική ολοκλήρωση, όπως και για το ποιος θα πληρώσει εντέλει το κόστος της μεταρρύθμισης των συνταξιοδοτικών συστημάτων.

Στις σημαντικές αναφορές του συγκαταλέγονται επίσης τα τεράστια ζητήματα της παιδείας, των μισθών και της ανεργίας. Ενας οικονομικός οδηγός χωρίς προκατασκευασμένες θέσεις και ιδεολογικές προκαταλήψεις, ένα ανά πάσα στιγμή χρήσιμο εγχειρίδιο για υποψιασμένους και μη.

Νέες εκδόσεις

«Αναστοχαστική Πράξη. Ο αποκλεισμός στο σχολείο»

Εκδόσεις «Νήσος».

Προτάσεις για την αντιμετώπιση των συνθηκών που οδηγούν στον κοινωνικό αποκλεισμό στα σχολεία. Μια συνάντηση εκπαιδευτικών από τα σχολεία της Θεσσαλονίκης και μελών της επιστημονικής κοινότητας.

«Τα παιδιά του Στάλιν. Τρεις γενιές αγάπης και πολέμου»

OWEN MATTHEWS

Μετάφραση: Ρένα Χατχούτ.

Εκδόσεις «Μοντέρνοι Καιροί».

Δύο αδελφές χάνουν τους γονείς τους στις σταλινικές εκκαθαρίσεις, χωρίζουν κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου και ξαναβρίσκονται ύστερα από πολλά χρόνια. Ο Matthews ψάχνει τα ίχνη των γονιών του στην κομμουνιστική Ρωσία και δίνει μιαν ολοζώντανη εικόνα της πορείας της μέχρι τώρα.

«Πρωινό με τον Σωκράτη. Η φιλοσοφία της καθημερινής ζωής»

ΡΟΜΠΕΡΤ ΡΟΟΥΛΑΝΤ ΣΜΙΘ

Μετάφραση: Χρήστος Καψάλης. Εκδόσεις «Ψυχογιός».

Προτάσεις για βελτίωση της καθημερινής μας ζωής επί τη βάσει ιδεών αντλημένων από μεγάλα κεφάλαια της ευρωπαϊκής φιλοσοφίας. Ο συγγραφέας ελέγχει εις βάθος τις πηγές του και κατορθώνει να τις συγχρονίσει με τη σημερινή πραγματικότητα.

«Ζερμινί Λασερτέ (Germini Lacerteux)»

Ε. & J. DE GONCOURT

Μετάφραση, πρόλογος, σημειώσεις: Εφη Κορομηλά. Εκδόσεις «Νεφέλη».

Ο ι αδελφοί Γκονκούρ φιλοτεχνούν το πορτρέτο μιας διπλής προσωπικότητας: η Ζ. Λασερτέ είναι αφοσιωμένη υπηρέτρια την ημέρα και τρελή αμαρτωλή τη νύχτα. Ο κόσμος των αποκλήρων από δύο συγγραφείς που εισήγαγαν στη λογοτεχνία την επιστημονική παρατήρηση της κοινωνίας.

«Κυνηγετικές και αλιευτικές ιστορίες»

ΚΩΣΤΑΣ ΤΣΑΝΤΙΝΗΣ

Εκδόσεις Σοκόλη-Κουλεδάκη.

Δεκατρείς ιστορίες για την τέχνη του κυνηγιού και του ψαρέματος. Ο Κώστας Τσαντίνης, που έχει υπηρετήσει στη δημόσια εκπαίδευση και είναι συντάκτης πληθώρας εγκυκλοπαιδικών σχολικών λημμάτων, διαθέτει στακάτη αφήγηση και πλούσια εικονοποιία.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Τυπογραφείο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Κινηματογράφος
Αμαρτίες γονέων...
Ο Γκέκο στη Σοφοκλέους
Συνέντευξη: Οτάρ Ιοσελιάνι
«Χειρότερη είναι η οικονομική λογοκρισία»
Συνέντευξη: Κώστας Γαβράς
«Δεν έχω συμβουλές. Μόνο ερωτήματα»
Θέατρο
Κατασπαράζοντας μια σχέση
Ξαναζούν στη σκηνή
Ακέφαλοι πολιτιστικοί φορείς
Ζητείται -ακόμα!- διευθυντής
Φωτογραφία
Οι Γερμανοί στον Μαραθώνα
Δηλώσεις που άναψαν φωτιές
Πόσο προοδευτικοί είναι οι καλλιτέχνες;
Εικαστικά
«Μεταξύ πρόκλησης και αθωότητας»
Οταν το κιτς συνάντησε το μπαρόκ
Τα πρόσωπα μιας ζωής
Οι εμμονές του Νταλί
Η αφοπλιστική ειλικρίνεια της μόδας
Βραβεία Τέρνερ με διαμαρτυρίες
Πανόραμα Κλοντ Μονέ
Ανεμογεννήτριες στη Γυάρο
Κόκκινη Γυάρος, πράσινη ανάπτυξη
Επιμελητές έκδοσης
Ασχημες σελίδες όμορφα κόβονται
Κριτική βιβλίου
Μαρξ αναστρέψιμος